InfoNu.nl > Dier en Natuur > Dieren > Dominantie en leergedrag bij paarden

Dominantie en leergedrag bij paarden

Een veel gehoorde term van de laatste jaren is ‘dominantie’. Indien het paard een bepaalde hulp niet wenst te gehoorzamen, of het paard consequent door je heen loopt, wordt dit snel gekoppeld met dominantie en het gebrek aan respect. Dit artikel gaat nader in op de term dominantie in relatie tot gedrag en leren van paarden, in mens – dier relaties.

Kudde

Een paard is een kudde dier. Binnen deze kudde heeft ieder paard zijn eigen positie, ook wel rangorde genoemd. De rangorde binnen de kudde is een erg belangrijk aspect, het bepaalt namelijk de mate van overleving.

Dominantie

Een dominante hiërarchie is een system van ruimte delen met een groep, gebaseerd op prioriteit en belangrijkheid om op deze manier zo min mogelijk wrijving in de groep te krijgen.

Leergedrag paard

Hoe leert een paard? Hierover is veel geschreven, maar nog lang niet zoveel als over menig ander dier. Dit maakt dat leergedrag van paarden nog niet heel veel bekendheid heeft gekregen. Tot nu toe is echter nog geen bewijs gevonden dat paarden anders zouden leren dan andere diersoorten. In de praktijk wordt veel gewerkt met belonen en straffen theorie. Belonen van goed gedrag en afstraffen van negatief gedrag, timing en consequent zijn is hierbij essentieel om een leereffect na te streven.

Bijna iedere paardenliefhebber heeft ervaren dat een paard sneller leert als positief gedrag wordt gestimuleerd en beloond. Wetenschappelijk gezien ook wel “positieve bekrachtiging” genoemd. Ook negatieve bekrachtiging is menig paardenliefhebber mee bekend. Zoals wijken voor druk principe, het paard ervaart druk (negatief), wijkt hiervoor en de druk verdwijnt (positief).

Mens – dier relaties

Diverse trainers werken vanuit het dominantie principe zoals paarden leven in de kudde. Zij willen de hogere in rang worden voor het paard, zodat het paard hen te allen tijde als leider zal zien en dus zal volgen. Echter, kan een paard een mens wel als leider zien en gelden kudde regels wel voor een mens – (gedomesticeerd) dier relatie?

Een mens is geen paard, dit maakt dat mensen paarden niet altijd begrijpen (en andersom), maar daarnaast maakt het ook dat mensen paarden kunnen trainen. Mensen streven graag naar een ultieme band met een dier. Ofwel, zoals Churchill ooit zei:

"There is something about the outside of a horse that is good for the inside of a man. "

Op sociaal gebied zijn paarden anders dan andere gedomesticeerde dieren zoals een hond. Daar waar een hond graag bij de baas is, staat een paard liever met andere paarden in een kudde. Dit sociale aspect maakt een groot verschil in de omgang met paarden. Daar waar een hond een mens accepteert in zijn ‘pack’, ziet een paard enkel andere paarden als een kudde. Een mens hoort nimmer bij de kudde van een paard en blijft dus altijd een buitenstaander voor een paard. Daarnaast communiceren paarden met elkaar, zoals mensen nooit met een paard kunnen communiceren. Met staart en oren communiceert een paard, iets wat mensen nooit kunnen.

Pas wanneer wij als paardenliefhebbers begrijpen op welke wijze een individueel paard het best leert, is een harmonische interactie mogelijk. Enkel daarna kan een mens een leider worden voor het paard, doordat de mens het paard zoveel mogelijk begrijpt en niet doordat de mens dominanter is.
© 2012 - 2019 Jukito, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Omgaan met paarden: Pat Parelli en Natural HorsemanshipOmgaan met paarden: Pat Parelli en Natural HorsemanshipPat Parelli is een goeroe in het natuurlijk omgaan met paarden: natural horsemanship. Hij ontwikkelde een manier om zich…
Witte paarden zijn zeldzaamWitte paarden zijn zeldzaamPaarden zijn er in allerlei kleuren: zwart, bruin, vos, bont, schimmel en wit. Maar is het paard dat jij ziet ook wel ec…
Het Marwari paardHet Marwari paardHet Marwari paard Het Marwari paard is niet heel erg bekend in Nederland. Dit paard is herkenbaar door hun vorm in hun o…
Korte uitleg over flemenSoms zie je in de wei een paard staan met zijn nek gestrekt, hoofd omhoog en ook de bovenlip helemaal omhoog, net alsof…
Paarden scheren: goed of niet?Paarden scheren: goed of niet?Wat is het nut van scheren van paarden? Hoor je je paard te scheren of niet? Wat zijn de voor- en nadelen van het schere…
Bronnen en referenties
  • Cooper, J: Equine learning behaviour: Common knowledge and systematic research
  • Keaveney, S: Equenes and their human companions
  • Murphy, J; Arkins, S: Equine learning behaviour
  • http://animalbehaviour.net/JudithKBlackshaw/Chapter2.htm
  • http://www.ingeteblick.be/bitweaver/wiki/index.php?page=%22Dominantie%22+en+paarden

Reageer op het artikel "Dominantie en leergedrag bij paarden"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Jukito
Gepubliceerd: 10-05-2012
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!