Welke kangoeroes en wallaby's bestaan er allemaal?

Welke kangoeroes en wallaby's bestaan er allemaal? Wereldwijd bestaan er meerdere soorten kangoeroes en wallaby’s. De dieren komen oorspronkelijk vooral uit Australië, Nieuw-Zeeland en Papua Nieuw Guinea, maar komen ook in bijvoorbeeld Engeland in het wild voor. Het belangrijkste kenmerk van alle kangoeroesoorten is dat ze allen zeer goed en zeer ver kunnen springen. Hun hele bouw is daarop aangepast. Door het springen kunnen ze flinke afstanden afleggen, maar wanneer ze zich langzaam voortbewegen, doen ze dit liever op 4 poten en hun staart. Welke kangoeroesoorten bestaan er eigenlijk allemaal?

Inhoud


Taxonomische indeling in het dierenrijk

Kangoeroe’s behoren tot het rijk van de Animalia (dieren), de stam Chordata (chordadieren) en de onderstam Vertebrata (gewervelden). Verder behoren ze tot de Mammalia (zoogdieren) met infraklasse Metatheria en Superorde Marsupialia (buideldieren). De orde waar de familie van de kangoeroe en wallaby verder toe behoort is de Diprotodontia (klimbuideldieren). De wetenschappelijke naam van de familie van de kangoeroeachtigen heet Macropodidae.

Algemene kenmerken van kangoeroes

De kangoeroes behoren tot de familie Macropodidae en zijn familie van de buideldieren die voorkomen in Australië en Nieuw-Guinea. Ook komen kangoeroes in het wild op andere plekken van de wereld voor (o.a. Hawaï, Engeland en Nieuw-Zeeland), maar daar zijn ze ingevoerd door de mens.

De familienaam Macropodidae betekent letterlijk ‘grootpotigen’, en is een verwijzing naar de enorme achterpoten die deze dieren hebben. De grootte van de achterpoten zorgt ervoor dat de dieren uit deze familie erg grote sprongen kunnen maken. Een ander kenmerk van kangoeroes is hun lange, gespierde staart. Vrouwelijke dieren hebben bovendien een buidel die aan de bovenkant open is.

De kangoeroes eten overwegend plantaardig materiaal, en ze worden daarom onderverdeeld in de categorie grazers.

Kangoeroes komen voor in diverse formaten, waarvan de grootste soort de rode reuzenkangoeroe is (Macropus rufus). Mannetjes van de rode reuzenkangoeroe kunnen tot 80 kilo zwaar worden. Hoewel de dieren dus erg groot kunnen worden, zijn pasgeboren jongen vaak erg klein en zijn ze maar 2 centimeter groot bij de geboorte.

Afname en toename kangoeroepopulaties

De oorspronkelijke bewoners van Australië, de Aboriginals, hebben eeuwenlang gejaagd op de kangoeroes, voor hun vlees en vacht. Ondanks de jacht op deze dieren nam in die tijd de populatie kangoeroes niet af. Door de komst van de Europeanen is echter een groot deel van de kangoeroes' leefgebied verwoest, zodat er ruimte gemaakt kon worden voor schapen en voor de akkerbouw. Ook werden uitheemse zoogdieren geïntroduceerd als de vos, kat, hond en konijn, waardoor de kangoeroes het steeds moeilijker kregen.

Er zijn in die periode een aantal kangoeroesoorten uitgestorven, met name de kleinere kangoeroesoorten, maar de reuzenkangoeroes leken het juist goed te doen in hun veranderde leefomgeving: hun aantal begon te stijgen. De reden dat de reuzenkangoeroes beter konden gedijen in hun nieuwe leefomgeving, is omdat de bossen vernietigd werden en grote grazige gebieden ontstonden. Deze gebieden bleken zeer geschikt zijn voor de reuzenkangoeroe om te overleven.

Echter had de populatiegroei van reuzenkangoeroes ook een nadeel. Door veel mensen werd deze diergroep als een plaagsoort gezien, omdat ze het gras aten dat ook door de schapen en koeien (zogenoemde productiedieren) gegeten moest worden. Boeren die hun inkomsten door de reuzenkangoeroes zagen dalen, begonnen de reuzenkangoeroes af te schieten. Ook de toenemende vraag naar kangoeroevlees en kangoeroeleer draagt bij aan de grote daling van kangoeroes in het wild.

Uitstekende springers

Kangoeroes, springhazen en notomys (familieleden uit de groep kangoeroes) bewegen zich door te springen met beide achterpoten tegelijk. Dit is uniek vergeleken bij andere tweevoetige dieren, die de achterpoten om en om bewegen. Door het springen kunnen kangoeroes zich efficiënt voortbewegen.

Vijfbenige voortbeweging in traag tempo

Kenmerkend is dat voortbewegen met trage snelheid het springen inefficiënt is, bij trage snelheid gebruiken ze liever een vijfbenige voortbewegingsmethode. Hiervoor gebruiken ze hun voor- en achterpoten en gebruiken ze de staart als extra been. De staart zorgt voor evenveel voortbeweging als de voor- en achterpoten van de kangoeroe samen.

Tanden van een kangoeroe

De kangoeroe heeft tanden die gespecialiseerd zijn in het grazen. Ze hebben daarom snijtanden die gewassen zoals gras dicht bij de grond kunnen afsnijden. Daarnaast hebben ze kiezen in hun mond voor het hakken en vermalen van gras. Een stofje dat in gras zit, siliciumdioxide, werkt schurend, waaronder de voorste kiezen van de kangoeroe het meest lijden, ze slijten erg snel af. Daar heeft de kangoeroe in de loop van de evolutie een handig trucje voor gevonden: er ontstaan nieuwe maaltanden (molaren, kiezen) in het lamina dentalis, die aan de binnenzijde van de kaak groeien, gelijk achter de voorste kiezen die op dat moment functioneren als maaltanden. Wanneer de voorste tand is afgesleten, zal deze uitvallen en plaats maken voor een nieuwe kies. De kiezen in de mond schuiven dus steeds een plek op. Dit principe is bij veel zoogdieren onbekend, maar komt ook voor bij olifanten en lamantijnen (zeekoeien). Het principe hiervan staat bekend als polyphyodontie.

Geslachten van de kangoeroe

Er bestaan elf kangoeroegeslachten, namelijk:
  • Dendrolagus (boomkangaroes)
  • Dorcopsis (struikwallaby’s)
  • Dorcopsulus (struikwallaby’s)
  • Lagorchestes (buidelhazen)
  • Lagostrophus (buidelhazen)
  • Thylogale (pademelons)
  • Setonix (Quokka)
  • Petrogale (rotskangoeroes)
  • Onychogalea (stekelstaartkangoeroes)
  • Marcopus (reuzenkangoeroes en wallaroes)
  • Wallabia (moeraswallaby)

Welke soorten kangoeroes bestaan er?

A

  • Aalstreepwallaby (Macropus dorsalis)
  • Antilopekangoeroe (Macropus antilopinus)

Antilopekangoeroe of antilopewallaroe
De antilopekangoeroe (ook wel antilopewallaroe genoemd) is een kangoeroesoort dat in het noorden van Australië leeft. Ze zijn 78 tot 140 cm lang en de staart heeft een lengte van 68 tot 89 centimeter. Hun gewicht ligt tussen de 16 en 49 kilo, waarbij mannetjes groter zijn dan de vrouwtjes. De vachtkleur varieert van roodbruin bij de mannetjes tot blauwgrijsachtig bij de vrouwtjes.

B

  • Barrow Island-wallaroe (Macropus robustus isabellinus)
  • Bennettboomkangoeroe (Dendrolagus bennettianus)
  • Bennettwallaby (Macropus rufogriseus)
  • Bergkangoeroe (Macropus robustus)
  • Brilbuidelhaas (Lagorchestes conspicillatus)
  • Bruine boomkangoeroe (Dendrolagus ursinus)

D

  • De Bruijnpademelon (Thylogale brunii)
  • Dendrolagus mbaiso
  • Dendrolagus scottae
  • Dendrolagus spadix
  • Dendrolagus stellarum
  • Dorcopsis luctuosa
  • Dorcopsulus macleavi
  • Dorcopsulus vanheurni
  • Doriaboomkangoeroe (Dendrolagus dorianus)
  • Dwergrotskangoeroe (Petrogale concinna)

De Bruijnpademelon of filander
Deze kangoeroesoort is voor het eerst gezien in 1706 en heeft een korte, zandkleurige tot bruine vacht. De vacht op de buik is wit en op de heupen loopt een lichte streep. De Bruijnpademelon komt voor in de regenwouden en savannes in zuidelijk Nieuw-Guinea, de Aru-eilanden en de Kei-eilanden.

G

  • Geelvoetkangoeroe (Petrogale xanthopus)
  • Gestreepte buidelhaas (Lagostrophus fasciatus)
  • Goodenoughwallaby (Dorcopsis atrata)
  • Goodfellowboomkangoeroe (Dendrolagus goodfellowi)
  • Goudmantelboomkangoeroe (Dendrolagus pulcherrimus)
  • Grijze boomkangoeroe (Dendrolagus inustus)

Goodfellowboomkangoeroe
De goodfellowboomkangoeroe is een kleine boomkangoeroe. De rug heeft een donkerbruine kleur met twee goudkleurige strepen, terwijl de onderkant lichtbruin van kleur is en de staart heeft een goudbruine kleur. De dieren zijn 56 tot 63 cm lang, de staart is tussen de 58 en 76 cm lang. De dieren wegen tussen de 6,7 en 9,1 kilo. De goodfellowboomkangoeroe leeft in de meest dichtbevolkte gebieden van Papoea-Nieuw-Guinea en de dieren zijn het liefst ’s nachts actief, terwijl ze in meer afgelegen gebieden of in gevangenschap juist overdag en in de schemering actief zijn.

H

  • Hagenwallaby (Dorcopsis hageni)
  • Hertwallaroe (Macropus robustus cervinus)

I

  • Irmawallaby (Macropus irma) (uitgestorven)

K

  • Kortoorrotskangoeroe (Petrogale brachyotis)
  • Kwaststaartrotskangoeroe (Petrogale penicillata)

L

  • Lake Mackaybuidelhaas (Lagorchestes asomatus) uitgestorven
  • Lumholtzboomkangoeroe (Dendrolagus lumholtzi)

M

  • Matschieboomkangoeroe (Dendrolagus matschiei)
  • Moeraswallaby (wallabia bicolor)
  • Mullerwallaby (Dorcopsis muelleri)

N

  • Noordelijke stekelstaartkangoeroe (Onychogalea unguifera)

O

  • Oostelijke buidelhaas (Lagorchestes leporides) uitgestorven
  • Oostelijke grijze reuzenkangoeroe (Macropus giganteus)
  • Oostelijke irmawallaby (Macropus greyi) uitgestorven
  • Oostelijke wallaroe (macropus robustus robustus)

P

  • Parmawallaby (macropus parma)
  • Petrogale assimilis
  • Petrogale burbidgei
  • Petrogale coenensis
  • Petrogale godmani
  • Petrogale herberti
  • Petrogale inornata
  • Petrogale mareeba
  • Petrogale persephone
  • Petrogale purpureicollis
  • Petrogale rothschildi
  • Petrogale sharmani
  • Procoptodon uitgestorven, enkel fossielen gevonden

Q

  • Quokka (setonix brachyurus)

R

  • Rode reuzenkangoeroe (macropus rufus)
  • Roodbuikpademelon (Thylogale billardierii)
  • Roodhalspademelon (Thylogale thetis)
  • Roodpootpademelon (Thylogale stigmatica)

Rode reuzenkangoeroe
De rode reuzenkangoeroe is het grootste buideldier ter wereld. De dieren worden vaak gedood voor hun vlees en leer, en ook door schapenhouders worden de dieren vaak afgeschoten, omdat het vee van de schapenboeren anders niet genoeg voedsel heeft (de dieren eten namelijk dezelfde soorten grassen en planten). Typerend is dat mannetjes veel groter worden dan de vrouwtjes. Zo wordt een mannetje zo’n 80 kilo zwaar en wegen vrouwtjes slechts 35 kilogram. De mannetjes hebben een rode vacht en de vacht van de vrouwtjes neigt meer naar grijsblauw. De staart en de buik zijn lichter gekleurd dan de rest van het lichaam.

T

  • Tammarwallaby (macropus eugenii)
  • Teugelstekelstaartkangoeroe (Onychogalea fraenata)
  • Thylogale browni
  • Thylogale calabyi
  • Thylogale lanatus

W

  • Wallaroe (macropus robustus)
  • Watutia (watutia)
  • Westelijke buidelhaas (Lagorchestes hirsutus)
  • Westelijke grijze reuzenkangoeroe (macropus fuliginosus)
  • Witwangwallaby (macropus parryi)

Z

  • Zandwallaby (macropus agilis)
  • Zuidelijke stekelstaartkangoeroe (Onychogalea lunata) Uitgestorven
  • Zwarte wallaroe (Macropus bernardus)
  • Zwartvoetkangoeroe (Petrogale lateralis)

Zandwallaby
De zandwallaby komt voor in het noorden van Australië en in Nieuw-Guinea. Hun lichaam is 60 tot 105 cm lang, terwijl de staart 74 tot 77 cm lang is. De dieren hebben een gewicht van 11 tot 20 kilogram en ze hebben een geelbruine vachtkleur en een witgekleurde buik. Over de dijen en kaken lopen lichtgekleurde strepen en op het voorhoofd loopt een donkere streep.

Lees verder

© 2020 Infodebster, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De kangoeroe, een Australische bewonerDe kangoeroe, een Australische bewonerDe naam kangoeroe komt bij de Aboriginals vandaan. Aboriginals zijn de Australische oerbewoners. Wat de naam kangoeroe p…
Het Leven van de KangoeroeKangoeroes zijn er in diverse soorten en maten. De grootste dieren zijn tevens de grootste buideldieren ter wereld. Ze k…
Alles over de kangoeroeKangoeroes leven in bijna heel Australië. Alleen niet in de extreem natte gebieden van Australië. Kangoeroes zijn graset…
De Kangoeroe - een typisch buideldierDe Kangoeroe - een typisch buideldierDe kangoeroe's leefgebied is enkel en alleen in Australië. Dit werelddeel is groot genoeg voor de kangoeroes om zich voo…

Waarom zijn luiaards zo traag?Waarom zijn luiaards zo traag?Luiaards, de naam zegt al genoeg. Iemand die dingen langzaam doet wordt al snel een luiaard genoemd. En geen wonder, dez…
Zeezoogdieren die in de Noordzee voorkomenZeezoogdieren die in de Noordzee voorkomenIn de Noordzee komen meerdere zeezoogdieren voor. Er zijn hier verschillende walvisachtigen en zeehonden te vinden. Hoe…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Toby Hudson / Durova, Wikimedia Commons (CC BY-SA/bewerkt)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Boomkangoeroes
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Kangoeroes
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Wallaby
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Struikwallaby%27s
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Dorcopsulus
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Buidelhazen
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Gestreepte_buidelhaas
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Pademelons
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Quokka
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rotskangoeroes
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Stekelstaartkangoeroes
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Macropus
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Moeraswallaby
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Grijze_reuzenkangoeroe
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Rode_reuzenkangoeroe
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Wallaroe
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Bennettwallaby
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Westelijke_grijze_reuzenkangoeroe
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Procoptodon
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Watutia
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Macropus

Reageer op het artikel "Welke kangoeroes en wallaby's bestaan er allemaal?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Infodebster
Gepubliceerd: 23-01-2020
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 22
Schrijf mee!