InfoNu.nl > Dier en Natuur > Biologie > Opbouw en functie van het oor

Opbouw en functie van het oor

Opbouw en functie van het oor Onze oren voorzien ons van twee belangrijke maar totaal verschillende zintuigen: horen en evenwicht. Via de oren waargenomen geluid verschaft essentiële informatie over onze omgeving en stelt ons in staat op bijzonder verfijnde wijze te communiceren, zoals door spraak en muziek. Bovendien dragen onze oren bij aan ons evenwichtsgevoel, het grotendeels onbewuste besef van de plaats van het lichaam in de ruimte, dat ons in staat stelt rechtop te staan en te bewegen zonder te vallen. Het oor bevat afzonderlijk organen voor horen en evenwicht waardoor geluiden van de ons omringende wereld en interne informatie over houding en beweging kan worden waargenomen. Sensoren in oren vertalen de uiteenlopende vormen van informatie in zenuwprikkels, die via zenuwen naar verschillende delen van de hersenen worden geleid, waar de informatie wordt geanalyseerd. Ons vermogen geluiden te interpreteren en informatie over het evenwicht te benutten ontwikkelt zich in de baby- en kleutertijd.

De aard van geluid

Geluid is in feite een trilling van de moleculen in de lucht overal om ons heen. De toonhoogte van een geluid (hoe´hoog´of hoe ´laag´het klinkt) wordt bepaald door een eigenschap van geluidsgolven die frequentie wordt genoemd. Frequentie is het aantal trillingen per seconde en wordt gemeten in een eenheid die hertz (Hz) wordt genoemd. De intensiteit of luidheid van een geluid is afhankelijk van de kracht van de geluidsgolven en wordt gemeten in eenheden die decibellen (dB) worden genoemd. Elke toename van 10 dB wordt door ons oor waargenomen als tweemaal zo luid; een geluid van 90 dB klinkt dus twee keer zo hard als geluid van een 80 dB. Conversatie is meestal zo´n 60 dB en geluiden van nabij verkeer zijn circa 80 dB. Zelfs korte blootstelling aan geluid van meer dan 120 dB kan ons gehoor beschadigen. We verschillen allemaal in de scherpte van ons gehoor (hoe hard een geluid moet zijn om het te horen) en in ons vermogen om complexe geluiden zoals muziek te analyseren. Het menselijk oor kan normaliter geluiden waarnemen met frequenties tussen 30 Hz en 20.000 Hz, maar het vermogen om hoogfrequente geluiden te horen neemt af naarmate we ouder worden. Dieren zoals vleermuizen en honden kunnen veel hogere geluiden horen dan het normale menselijke bereik.

Evenwicht en beweging

De structuren in het binnenoor die betrokken zijn bij het evenwicht hebben twee functies: besef van de positie van het hoofd- hoe het zich in de ruimte bevindt- en waarneming van de draaiing en beweging van het hoofd in alle richtingen. De hersenen combineren informatie van de oren met die van positiesensoren in de spieren, pezen en gewrichten en visuele informatie van de ogen. Bij elkaar stelt deze informatie ons in staat op vele verschillende manieren te bewegen zonder ons evenwicht te verliezen.

Onderdelen van het oor

Het oor bestaat uit het uitwendige oor, het midden- en het binnenoor. Het uitwendige oor bestaat uit de zichtbare oorschelp en de gehoorgang. Deze met lucht gevulde buis eindigt bij het trommelvlies, dat trilt in reactie op geluid. Achter het trommelvlies ligt eveneens met lucht gevulde middenoor, dat drie kleine beentjes bevat; de hamer, het aambeeld en de stijgbeugel. Deze beentjes geven trillingen van het trommelvlies door naar het membraan van het ovale venster, dat het middenoor scheidt van het binnenoor. In het binnenoor ligt het met vocht gevulde slakkenhuis, dat het zintuig voor gehoor bevat en enkele andere structuren die beweging en evenwicht waarnemen.

Het mechanisme van het horen

Ons vermogen om te horen berust op een complexe reeks gebeurtenissen in het oor. Geluidsgolven in de lucht worden via een reeks structuren als trillingen doorgegeven naar de receptor voor geluid, het orgaan van Corti in het slakkenhuis. In dit orgaan van Corti worden deze fysieke trillingen waargenomen door haarcellen, die reageren met het opwekken van elektrische signalen. Deze worden door zenuwen naar de hersenen geleid, waar ze worden geïnterpreteerd. Geluiden van verschillende frequenties prikkelen de haarcellen in verschillende delen van het orgaan van Corti, zodat we de subtiele details van geluiden zoals bij spraak en muziek kunnen onderscheiden.

Het evenwichtsgevoel

Het vermogen om rechtop te staan en te bewegen zonder te vallen wordt bepaald door evenwichtsgevoel. Structuren in het binnenoor, bekend als het vestibulaire apparaat, dragen aan het evenwicht bij door de positie en de bewegingen van het hoofd waar te nemen. Het vestibulaire apparaat bestaat uit drie halfcirkelvormige kanalen en het uit twee kamers bestaande verstibulum.

De rol van de haarcellen

De bewegingen van het hoofd worden waargenomen door haarcellen in de zogenaamde cristae in de halfcirkelvormige kanalen en in twee structuren, de maculae, het vestibulum.

Lineaire beweging en statische positie

De twee macula in het vestibulum van het binnenoor voelen lineaire bewegingen- bijvoorbeeld wanneer we in een auto rijden of in een lift staan- en de plaats van het hoofd ten opzichte van de zwaartekracht. Dit helpt ons om bijvoorbeeld onmiddellijk te weten welke kant boven is wanneer we in diep water duiken.

Rotatiebeweging

Rotaties van het hoofd worden waargenomen door de cristae in de met vocht gevulde halfcirkelvormige kanalen. De drie halfcirkelvormige kanalen liggen haaks op elkaar, zodat rotatie van het hoofd door minstens één kanaal wordt waargenomen. De informatie wordt gebruikt om het evenwicht te bewaren en de blik stabiel te houden wanneer het hoofd beweegt.
© 2007 - 2019 Yasmijn, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Anatomie, fysiologie, topografie en pathologieWat is het verschil tussen anatomie, fysiologie, topografie en pathologie? En wat is precies het verschil tussen histolo…
Deelgebieden BiologieDeelgebieden BiologieBiologie is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen. Biologie kent vele deelgebieden en indelin…
Anatomie modellen: Anatomische modellen menselijke anatomieDe medische wereld is enorm geholpen bij het in kaart brengen van het menselijk lichaam en alle processen, die zich daar…
Auto-immuunziektenAuto-immuunziektenAuto-immuunziekten zijn aandoeningen waarbij het immuunsysteem het eigen lichaamsweefsel aanvalt. Deze aandoening komt v…
De gezondheidsrisicotest voor veel voorkomende aandoeningenDe gezondheidsrisicotest voor veel voorkomende aandoeningenDe gezondheidsrisicotest is een test die je online kunt invullen. Met deze test zie je of je een verhoogd risico loopt o…
Bronnen en referenties

Reageer op het artikel "Opbouw en functie van het oor"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Yasmijn
Laatste update: 09-07-2007
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Biologie
Bronnen en referenties: 1
Schrijf mee!