InfoNu.nl > Dier en Natuur > Biologie > Is de banaan een groente?

Is de banaan een groente?

Is de banaan een groente? De meeste mensen zullen zeggen dat banaan fruit is. Toch is het een ander soort fruit dan de meeste fruitsoorten. De bananenboom gaat gelijk dood als de vruchten afgeworpen zijn en er zijn al nieuwe scheuten opgekomen die de volgende bananenboom vormen. Groente groeit eveneens eens per jaar. Wat is eigenlijk de definitie van fruit? Is banaan niet stiekem een kruid of een groente? Wat maakt iets fruit? Welke definities worden er gehanteerd om iets in de categorie fruit, groente of kruid te plaatsen?

Inhoud:


Ontstaat de banaan uit een bloem?

Op dictionary.reference.com stond deze definitie van fruit: het eetbare deel van een plant wat ontstaat uit een bloem. Dit gaat niet op voor de banaan. De banaan kent een soort bloem, deze groeit onder de tros bananen zelf. De banaan groeit niet uit de bananenbloem, die overigens veel lijkt op een uit zijn krachten gegroeide hangtulp die nooit opent. Je zou met veel fantasie de bananentros als een soort onderdeel van een bloem kunnen omschrijven, een bloem van 50 kilo. Maar niemand zal een tros bananen in de categorie bloemen stoppen, laat staan in een vaas.

De tuinbouwkundige definitie

In Nederland wordt soms de banaan tot de groente gerekend volgens de zogenaamde tuinbouwkundige definitie. Helaas staat Nederland daar helemaal alleen in; de rest van de wereld vindt de banaan in alle opzichten een fruitsoort. Tuinbouw is een bedrijfstak en geen wetenschappelijk instituut dat bepaalt in welke categorie iets valt. Dat de banaan eigenlijk een groente zou zijn, kan naar het rijk der fabelen worden verwezen. De tuinbouwkundige definitie bestaat zeer lokaal; alleen in ons kouwe kikkerlandje. Daarom is het een typisch Nederlands volkssprookje waarvan het jouw eigen vrijheid is om er in te geloven.

Banaan is een kruid

Daar houdt het verhaal niet bij op. Er is nog meer verwarring over de banaan. Het zou eigenlijk een kruid zijn. Bananen groeien aan bomen. Maar volgens de definitie van een boom is de bananenboom geen boom. Een boom heeft namelijk schors. De bananenboom heeft dan wel een stam, maar creëert daar steeds een extra laag overheen wat aan de bovenkant een blad wordt. Overigens is dit exact dezelfde manier waarop diverse palmbomen groeien. De palmboom heeft wel een houtachtige schors. De schors van elke palm is eigenlijk gedroogd blad wat dik en houtachtig is geworden. Maar de bananenpalm, zoals hij ook wel wordt genoemd, leeft te kort om een houten schors te ontwikkelen. Het feit dat de banaan geen schors vormt en een korte levensduur heeft is voor sommige wetenschappers reden om deze plantensoort tot de categorie ´kruiden´ te rekenen.

Kortjarige kruidboom

Wanneer de bananen rijp zijn, valt de bananenboom om. Het is een eenjarige tot anderhalf jarige plant, afhankelijk van de soort en komt door deze korte levenscyclus in aanmerking om in de categorie kruid te vallen. Het is dan wel weer het grootste kruid ter wereld. Hij kan ruim 7 meter hoog worden, afhankelijk van de soort. Er kunnen zo´n 50 kilo bananen van een boom komen. Ook is het het enige kruid waarbij vruchten geplukt worden. Normaal wordt bij kruid de bloemetjes, blaadjes, zaden en wortel gegeten. Het is dus maar de vraag of het terecht is om een banaan een kruid te noemen.

Een kwestie van afspeken

Niemand in de wereld zal een banaan als kruid definieren. Dat is slechts een botanische categorie. Als eetbaar stuk fruit wordt het nooit bereid als kruid. Men had er ook voor kunnen kiezen om de banaan een houtloze boom te noemen. Het is dus een zeer arbitraire kwestie om de banaan een kruid te willen noemen. Met andere woorden: mensen noemen fruit een kruid omdat ze dat zo hebben afgesproken, ondanks dat het de arbitraire grenzen waarmee we planten categoriseren zouden overschrijden.

Wat is fruit?

Op TheFreeDictionary.com staat fruit gedefinieerd als eetbaar, meestal zoet deel van een plant met vleesachtige structuurvorm. Dat klinkt niet echt bevredigend aangezien er ook zuur fruit is zoals een granny smith-appel. Vlees smaakt bij mijn weten niet echt lekker fris en knapperig. Bovendien is fruit er in vele smaakvariaties; de bite van een avocado is iets heel anders dan die van een appel, peer of meloen. Deze definitie dekt dus niet geheel de betekenis.

Fruit is zaaddragende eierstok

Op internet staat bij wiki.answers de definitie dat fruit een eierstok is dat zaad bevat. Tja, als je dat leest dan vergaat je gelijk de gezonde trek in fruit. Een andere definitie was dat het elk deel van de plant is wat zaadjes bevat. De bananenboom plant zich voort onder de grond. Uit zijn wortelstelsel ontstaan een nieuwe plant, zodra de hoofdplant bananen krijgt. De banaan is dus zaadloos fruit. Dat komt echter door de cultivering van de bananenboom. Doordat mensen slechts gecultiveerde bananen gebruiken waar onvruchtbaar zaad in zit, kennen we eigenlijk geen bananenzaad. Wilde bananen hebben wel degelijk vruchtbare zaden. In de gecultiveerde banaan zitten zwarte spikkeltjes; dat zijn de onvruchtbare zaden.

Definities

De definitie van een stoel is al moeilijk of onmogelijk te bepalen, maar de definitie van levende dingen is vrijwel ondoenlijk. Fruit kent geen lekkere defintie die de lading dekt. Met groente is dat al net zo min zo. Voor groente wordt vaak de definitie gebruikt dat het een uit kruid gekweekt gewas is. Dat is feitelijk geen definitie maar een omschrijving van het ontstaan van groente.
Het antwoord op de vraag of banaan een groente zou kunnen zijn legt de beperking van de taal bloot.

Definitie van kruid

Voor kruid wordt de definitie gebruikt dat het een vaak éénjarig groeiende plant is die geen houtlaag ontwikkeld. Dat is wederom een kenmerkomschrijving. Daarnaast zijn er zoveel 2 jarige en zelfs vaste kruiden zodat je eigenlijk moet constateren dat deze definitie geen hout snijdt. De banaan is geenszins vergelijkbaar met kruid aangezien van kruiden slechts de blaadjes, wortel, bloemetjes en de zaadjes worden gebruikt. De bananenboom heeft geen eetbare bladeren. Er is maar één bloem die weliswaar gegeten kan worden, maar dat geldt alleen voor enkele bananensoorten. De gecultiveerde bananen kennen geen zaden van betekenis. De wortel is oneetbaar. Het is erg bijzonder dat er mensen zijn die een boom van ruim 7 meter een kruid noemen, enkel omdat het geen houten stam heeft.

Definitie van fruit

Fruit is het eetbare voortplantingsorgaan van een plant. Dat moge een juiste definitie zijn maar houdt geen rekening met het feit dat er fruitsoorten zijn die alleen door dieren worden gegeten daar het voor mensen giftig is. Als je echt heel precies wilt zijn met de definitie van fruit, kun je de volgende definitie hanteren: ¨Fruit is dat deel van een boom, struik of laaggroeiende plant dat al dan niet vruchtbare zaden in zich herbergt, soms voor mensen eetbaar is en in smaak varieert van zoet tot zuur waarvan de structuur zowel zacht kan zijn als waterig als knapperig en het heeft vaak een oneetbare schil maar er zijn fruitsoorten zonder schil of met eetbare schil.¨Deze definitie mag dan wel veel van de kenmerken dekken en uitzonderingsgevallen uitsluiten; het blijft een lange, lastige definitie voor iets dat we met onze zintuigen in een oogwenk herkennen als zijnde fruit.
© 2012 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Feiten en fabels over bananenEen banaan is een vrucht, afkomstig van de bananenplant. Het heeft een langwerpige, licht gebogen vorm en is geel. De ba…
De banaan, tropisch gezond lekker fruitDe banaan, tropisch gezond lekker fruitBananen zijn heel gezond. In een banaan zitten alle vitaminen die een mens nodig heeft. Eiwitten en vezels zitten ook in…
Groene spinazie smoothieGroene spinazie smoothieEr zijn talloze recepten voor overheerlijke smoothies, maar heb jij de spinazie smoothie al geprobeerd? Alle ingrediënte…
Kruiden: venkel of foeniculum vulgareKruiden: venkel of foeniculum vulgareVan venkel kun je de knollen als groente gebruiken en het blad en het zaad als kruid. De knollen kunnen op een heleboel…
Zomerse kiwi-smoothiesZomerse kiwi-smoothiesDe zomer is de tijd van de smoothies. En wat is er nu lekkerder dan een heerlijke kiwi smaak? Het is ook nog gezond ook!
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: PublicDomainPictures, Pixabay
  • http://www.thefreedictionary.com/fruit
  • http://dictionary.reference.com/browse/fruit
  • Wikipedia

Reageer op het artikel "Is de banaan een groente?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

Alfonso, 19-08-2015 11:11 #1
Leuk artikel! Er zitten wel wat onduidelijkheden en foutjes in om het nog wat ingewikkelder te maken :)

Een van de oorzaken is het gebruik van het Engelse woord 'fruit' als identiek aan het Nederlandse woord 'fruit'. Het klopt dat "Nederlands" fruit ook "Engels" fruit is, maar niet andersom. In het Nederlands kent men namelijk 2 woorden voor het Engelse fruit: "Fruit" en "Vrucht". En dat zijn twee verschillende dingen. Het hele eerste stuk over de definitie klopt daarom niet omdat er uitgegaan is van de Engelse betekenis (fruit en vrucht) ipv van de Nederlandse betekenis. In plaats van het Engelse "fruit" te vertalen in "fruit" zou het beter zijn geweest het te vertalen in "vrucht". En het verschil in betekenissen is ook de reden dat de tuinbouwkundige definities voor groente en fruit alleen in Nederland op deze manier is aan te treffen, in andere landen betekenen de woorden stomweg wat anders om dezelfde definitie te kunnen hanteren. Het is daarom ook geen enkel probleem om te stellen dat banaan in het nederlandstaalgebied een groente is (of in elk geval een vrucht, geen fruit).

Verder is het onjuist om een bananenboom als boom te classificeren. Het is natuurlijk wel leuk dat een bananenboom 7 meter hoog kan worden, maar dat maakt het nog geen echte boom. Een "echte" boom (hoewel daar ook geen echte definitie van is), heeft een stam die via een centraal systeem voedingstoffen en water vervoert. Een bananenboom heeft ook een soort stam, maar dat zijn in elkaar gevouwen bladstelen; er is geen centraal systeem, elke steel is een apart systeem voor het vervoer van water en voedingsstoffen. Een bananen'stam' groeit dan ook geheel anders dan een boomstam. Om het een boom te noemen omdat een plant groot is en een stam lijkt te hebben, is niet voldoende, botanisch zit een bananenplant compleet anders in elkaar en is het inderdaad niet meer of minder dan een kruid. Reactie infoteur, 20-08-2015
Beste Alfonso,

Bedankt voor je opmerkingen!

Tuinbouwkundige definitie? Is het niet beter om uit te gaan van de botanische definitie waarin de banaan als bes wordt geclassificeerd. Tuinbouwkunde kijkt me niet echt een wetenschap, het is meer een commercieel toepassen van kennis.

Wat je schrijft over het verschil tussen 'fruit' en 'vrucht' klopt etymologisch gezien niet. Beide woorden stammen namelijk van het Latijnse woord 'fructus' en hebben exact identieke betekenis. De banaan zelf bevatte in zijn originele vorm zaad, net zoals andere vruchten of fruit. Dat maakt het een vrucht, een fruitsoort. Groenten hebben immers geen zaad in zich.

Je zou kunnen zeggen dat in Nederland we het woord 'fruit' gebruiken voor eetbaar fruit en 'vruchten' voor allerlei oneetbare vruchten uit de natuur. Maar dit verschil klopt ook niet; de woorden worden in de praktijk door elkaar gebruikt vanwege hun identieke betekenis.

Wat je zegt over de bananenstam is helemaal waar. De bananenboom is dus een kruid, hoewel het in de verste verte niet op enig ander kruid lijkt. Nu is het zo dat veel kruiden later zijn doorgekweekt tot groenten. Ook is het zo dat vele soorten bananen enkel als groente worden gebruikt. Dus we kunnen ook zeggen: het is allebei waar; de banaan is een groente en een fruitsoort, afhankelijk van welke invalshoek je gebruikt.

Wat het groeien van de stam betreft: weet je hoe een palmboom groeit? Dit groeit namelijk op dezelfde wijze, alleen wordt hij wat ouder dan de bananenboom, daarom zijn de bladeren, of uiteinden aan de stamkant daarvan, helemaal verhard en is het blad schors van de stam geworden. Het is nu eenmaal zo dat de bananenboom wat moeilijk valt te classificeren. Er valt veel voor te zeggen dat als je een bananenboom een kruid noemt, je ook alle palmboomsoorten kruiden zou moeten noemen, omdat ze aan dezelfde beschrijving van groeiwijze van de stam voldoen, behalve dan dat de stam wel een centrale toevoer is geworden. De bananenboom groeit zo kort dat daartoe geen noodzaak is.
Groet Thomas Dijkman

Infoteur: Tom008
Laatste update: 16-06-2015
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Biologie
Bronnen en referenties: 4
Reacties: 1
Schrijf mee!