Fixatiemethoden bij konijnen en knaagdieren

Wanneer er medisch moet worden gehandeld bij het konijn of bij een knaagdier is het in veel gevallen noodzakelijk om het dier te fixeren. Bij een hond of kat is dit veelal eenvoudiger dan bij de kleinere huisdieren, omdat de kleinere huisdieren prooidieren zijn en een ontsnappingsmechanisme hebben om aan roofdieren te ontkomen. Bij het konijn en bij knaagdieren vraagt dit om veel voorzichtigheid bij het fixeren:

Fixatie bij het konijn

Ondanks dat konijnen zelden zullen bijten bij het fixeren is het noodzakelijk om te voorkomen dat ze met de achterpoten gaan tegenspartelen of trappen. Ze hebben een zeer breekbaar skelet en kunnen met een verkeerde beweging gemakkelijk hun rug breken met als gevolg een blijvende verlamming.
Pak het konijn op door één hand langs de zijkant van het dier onder de poten aan te brengen, terwijl je met de andere hand het nek/rugvel beetpakt. Dan kun je het konijn optillen en breng het konijn in één beweging tussen je arm en lichaam, waarbij de kop van het konijn gefixeerd wordt door je elleboog. Ondersteun hierbij de achterhand met de vrijgekomen hand.

Fixatie van het konijn bij een gebitsbehandeling
Bij een gebitsbehandeling kan het konijn het best op de tafel gezet worden op een matje zodat het niet kan uitglijden. Zorg ervoor dat het konijn geen rare bewegingen kan maken door één onderarm naast het konijn te leggen, waarbij je je hand onder het voorste deel van het konijn schuift en met twee vingers voor en twee vingers achter de voorpoten, de voorpoten tussen je vingers klemt en met de andere hand de rug en achterhand tegenhoudt.
Til het konijn nooit aan de oren!

Fixatie van de cavia

Schuif één hand onder de borstkas van de cavia en ondersteun met de andere hand de achterhand. Dit is overigens DE manier om een cavia te hanteren als je het uit de kooi haalt en als je het dier met je mee draagt, maar ook zeer geschikt wanneer de dierenarts een injectie moet geven.

Fixatie van de cavia bij een gebitsbehandeling
Bij een gebitsbehandeling blijft de cavia op de tafel staan met onder het dier een matje zodat het niet kan uitglijden. Plaats beide handen aan de zijkanten van de cavia en omvat de voorpoten met je vingers. Eventueel kun je met beide duimen de kaak bij het kaakgewricht fixeren.

Fixatie van de cavia bij bloedafname
Bij bloedafname kan de cavia het best op zijn rug worden gelegd. De fixatie bij deze handeling gaat als volgt: houdt de ene hand over het kopje en fixeer het kaakgewricht met duim en wijsvinger en trek met de andere hand de voorpootjes richting de achterpoten en druk met de pols op de onderkant van het dier (zie foto), zo komt het halsgebied goed vrij en zal de bloedafname goed en snel verlopen. Let op: cavia´s kunnen onder stress sterk gaan verharen.

Fixatie van de chinchilla

Chinchilla´s zullen vanaf jonge leeftijd regelmatig gehanteerd moeten worden, zodat ze tijdens medische handelingen rustig blijven. Schuif een hand onder de borstkas van de chinchilla en houdt met dezelfde hand de staartbasis vast. Pak de chinchilla nooit bij de staart of bij het puntje van de staart. De huid met vacht kan dan namelijk afgestroopt worden (fur-slip). Bij een rustige chinchilla is het ook mogelijk om het dier op een matje te zetten, zodat het niet weg kan glijden en met een hand de borstkas te omvatten met een lichte neerwaartse druk.

Fixatie bij de hamster

Hamsters zullen net als alle andere kleine huisdieren regelmatig gehanteerd moeten worden om ze handtam te maken. Je zult rekening moeten houden dat hamsters nachtdieren zijn en als ze overdag gestoord worden, kunnen ze erg schrikken en gaan bijten. Omvat de hamster bij de borstkas of til ze op bij de nekvel.

Fixatie van de muis

Til de muis bij de staartbasis op, plaats het dier op een ruwe ondergrond terwijl je de staartbasis vasthoudt en trek het dier naar achteren. De muis zal zich met de voorpoten schrap zetten en dan kun je eenvoudig het dier in de nekvel pakken en optillen. Eventueel kun je de staart met ringvinger of pink van dezelfde hand de staart fixeren. Zorg er wel voor dat je voldoende nekvel tussen duim en wijsvinger hebt, anders kan de muis zich toch nog omdraaien en bijten. Pak ook weer niet teveel nekvel vast, anders belemmer je de ademhaling. Pak een muis nooit bij de punt van de staart om letsel te voorkomen.

Fixatie bij de rat

Veel van de tamme ratten laten zich al heel gemakkelijk hanteren en is het niet noodzakelijk ze eerst handtam te maken zoals bij hamsters het geval is. Laat ratten desondanks wel altijd eerst wennen aan je handen. Bij het fixeren van de rat pak je de rat bij de staartbasis en omvat met de andere hand de borst- en nekdeel, waarbij de duim en wijsvinger om de nek worden gehouden. Zorg ervoor dat je de vingers goed tegen de onderkaak drukt, om eventueel bijten te beletten. Bij erg zware of drachtige dieren moet het onderlijf worden ondersteund.

Fixatie bij de gerbil

Bij gerbils dien je altijd alert te zijn op epileptiforme aanvallen bij het hanteren en fixeren. Zo´n aanval ziet er vaak erg indrukwekkend uit en duurt meestal zo´n 15 tot 30 seconden, waarna het spontaan overgaat. Pak het dier bij de staartinplant en zet het op je hand. Let ook nu weer goed op dat bij het onjuist hanteren van de gerbil de huid gemakkelijk van de staart af kan stropen.

NB. Deze fixatietechnieken zijn alleen toepasbaar in geval van gezonde of redelijk gezonde dieren. In geval van ziekte of ongeval zijn er andere technieken voor handen.