Afrikaanse paardenpest

Afrikaanse Paardenpest (Engels: African Horse Sickness) is een virusziekte die vooral voorkomt bij paarden en paardachtigen.

Achtergrond

Afrikaanse Paardenpest (hierna APP genoemd) is net als blauwtong een vectorziekte (een ziekte die voor de verspreiding voor een deel of volledig afhankelijk is van bijvoorbeeld muggen, vliegen, maar ook teken en andere parasieten). Bij de OIE (wereldorganisatie voor diergezondheid) staat APP op de A-lijst vanwege de hoge mortaliteit onder paarden.

Besmetting

Besmetting vindt alleen plaats via de eerder genoemde vectoren, zieke paarden kunnen gezonde paarden niet besmetten. Besmetting gebeurt doordat een mug een besmet dier bijt, waarna de daardoor besmet geraakte mug weer een vatbaar dier bijt, hierdoor raakt dat vatbare dier ook besmet met het virus.

Symtomen

Er wordt onderscheid gemaakt tussen vier verschillende vormen van APP:
Milde vorm (subklinisch): deze vorm komt vooral voor bij paarden die een immuniteit hebben opgebouwd tegen APP, hij wordt vaak over het hoofd gezien ten tijde van een uitbraak. De symtomen zijn een lichtverhoogde lichaamstemperatuur (40 graden) en in sommige gevallen uitgedroogd oogbindweefsel en liche vermagering.

Ademhalingsvorm (pulmonary): deze vorm uit zich vooral in de luchtwegen van het paard. De symtomen zijn een verhoogde lichaamstemperatuur (40-41 graden), onregelmatige hoestbuien, opgezwollen neusgaten die een roodachtige, schuimige vloeistof uitscheiden, roodgekleurd oogbindweefsel. Paarden met deze vorm van APP overlijden doorgaans binnen een week wegens zuurstoftekort.

Hartvorm (cardiac): deze vorm dankt zijn naam aan het feit dat het paard doorgaans binnen een week overlijdt doordat het hart bezwijkt. De symptomen zijn een verhoogde lichaamstemperatuur (40-41 graden), het opzwellen van oogleden, gezichtsweefsel, hals, borst en schouders.

Gemengde vorm: bij deze vorm heeft het paard eerst last van de ademhalingsvorm, welke daarna gevolgd wordt door de hartvorm. Het paard overlijdt uiteindelijk doordat het hart bezwijkt.

Verspreiding

De ziekte werd als eerst gevonden in Afrika, vandaar ook de naam. De ziekte komt daar nog steeds voor, en dan met name in tropisch Afrika. Af en toe breekt de ziekte uit naar het zuiden van Afrika en soms ook richting het Noorden. Inmiddels heeft de ziekte zich ook al eens weten te verspreiden in gebieden buiten Afrika, namelijk in het Middenoosten (1959-1963) en in Spanje (1996 en 1987-1990). De ziekte heeft zich hier niet kunnen vestigen omdat de belangrijkste vector ervan niet in deze gebieden kan overleven. Het opwarmen van de aarde kan als gevolg hebben dat deze vector wel kan overleven in deze gebieden, waardoor de vector daar wél kan overleven.

Bestrijding

Als een land vrij is van APP (Nederland bijvoorbeeld) is het van belang dat alle paardachtigen die geïmporteerd worden in quarantaine gaan. Deze quarantainevoorziening moet volledig afgesloten zijn om te voorkomen dat er insecten bij de paarden komen.

Er is ook een vaccin tegen APP. Dit vaccin is geen markervaccin, er kan dus geen onderscheid worden gemaakt tussen gevaccineerde dieren en besmette dieren. Alleen vaccineren is niet genoeg, ook de belangrijkste vector van de ziekte zou moeten worden bestreden.