InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > Ziektes bij de geit: rotkreupel

Ziektes bij de geit: rotkreupel

Ziektes bij de geit: rotkreupel Rotkreupel is een aandoening die onder andere bij de geit voorkomt, en wordt veroorzaakt door de rotkreupelbacterie. Rotkreupel is een erg besmettelijke aandoening en tast de hoeven en tussenklauwspleten aan. Rotkreupel wordt gezien als een zeer pijnlijke aandoening, die in een vroeg stadium vaak goed te behandelen is. In sommige gevallen wordt de rotkreupel chronisch, of is de schade dermate ernstig, dat er gekeken moet worden of het voor het welzijn van de geit beter is om het dier af te voeren. Wat is rotkreupel precies, welke symptomen zijn er en hoe kan je de aandoening het beste behandelen?

Inhoud


Wat is rotkreupel

Rotkreupel is een zeer besmettelijke en pijnlijke aandoening bij de geit, en wordt veroorzaakt door de rotkreupelbacterie. Bij rotkreupel wordt de huid van de tussenklauwspleten aangetast, evenals (voornamelijk) de hoornranden van de hoef. In feite is de hoef aan het wegrotten, vandaar ook de term 'rot' in de benaming van deze aandoening.

Ontstaan van rotkreupel

Rotkreupel kan op verschillende manieren ontstaan, maar de besmetting loopt vaak via de weide waarin de dieren regelmatig lopen, of via de bodem van de stal. Doordat de aandoening zeer besmettelijk is, komt het regelmatig voor dat een deel van de kudde geiten, of zelfs de gehele kudde, last heeft van rotkreupel.

De bacterie die rotkreupel veroorzaakt, gedijt het beste in een vochtige omgeving, waarbij de hoef ook vochtig wordt. Een vochtige hoef wordt week, waardoor de bacterie meer kans heeft om de hoef aan te vreten en het rottingsproces op gang te brengen. Daarom wordt rotkreupel ook veelvuldig waargenomen bij geiten die langdurig in een (te) natte weide verblijven, of als zij voor langere tijd achtereen in een te natte stal staan die niet op tijd voorzien is van een droge bodembedekking.

Chronische en acute rotkreupel

Rotkreupel bij de geit komt voor in twee variaties: chronische en acute rotkreupel. Bij de acute vorm is de hoef ook daadwerkelijk aangetast en zijn onderstaande symptomen waar te nemen. Is er sprake van chronische rotkreupel, hoeft dit niet te betekenen dat de geit ook klachten of symptomen geeft. Het dier is op dat moment drager van rotkreupel, zonder hier zelf hinder van de ondervinden. Rotkreupeldragers kunnen, zonder dat zij er zelf ziek van worden, wel andere dieren in de kudde besmetten.

Symptomen van rotkreupel

Er zijn diverse symptomen die kunnen duiden op rotkreupel, namelijk:
  • Ontstekingshaarden en ontstekingen op de huid van de tussenklauwspleten.
  • Ontstoken hoornranden van de hoef.
  • Het hoorn is zacht en poreus.
  • Bij aanraking van de hoef kan dit erg pijnlijk zijn.
  • Wee-zoete geur wanneer men aan de aangetaste plekken op de hoef ruikt.
  • Pijn. De geit zal tijdens het grazen vaak op de voorknieën gaan zitten, in plaats van met de hoeven op de grond gaan staan.
  • Kreupelheid (vaak pas zichtbaar vanaf het tweede stadium).
  • Verminderde beweegbaarheid. Door de pijn en het ongemak zal de geit zo min mogelijk gaan lopen.
  • Algemene lusteloosheid.

Stadia van rotkreupel

Rotkreupel is onder te verdelen in diverse stadia, oplopend van 0 t/m 4.
  • Stadium 0: De klauw is droog, evenals de tussenklauwhuid. Hierbij is feitelijk geen rotkreupel aanwezig.
  • Stadium 1: De klauw is droog, de tussenklauwhuid vertoont een klein beetje roodheid.
  • Stadium 2: De tussenklauwhuid vertoont één of meer ontstekingen.
  • Stadium 3: De tussenklauwhuid is behoorlijk ontstoken. Ook laat de zoolhoorn los.
  • Stadium 4: De tussenklauwhuid is ernstig tot zeer ernstig ontstoken. De zoolhoorn laat los en kan er zelfs afvallen.

Wanneer een dier stadium 0 heeft, is er geen sprake van hoefrot. De daaropvolgende stadia vertonen allemaal hoefrot, waarbij stadium 1 het minst erg is, en stadium 4 het meest schadelijk.

Behandeling van rotkreupel

Wanneer rotkreupel op tijd ontdekt wordt, is de aandoening goed en redelijk simpel te genezen. De behandeling bestaat dan uit het wegsnijden van de rotte plekken in de hoef, en het goed ontsmetten van de resterende hoef. Ook de huid van de tussenklauwspleet moet zeer goed schoongemaakt en ontsmet worden. Het ontsmetten van de hoef en de huid van de tussenklauwspleet kan bijvoorbeeld gebeuren door blauwspray erop te spuiten. Afhankelijk van het stadium waarin de rotkreupel zich bevindt, is behandeling met antibiotica al dan niet aangeraden. De meeste dierenartsen schrijven bij rotkreupel antibiotica voor als de aandoening zich in stadium 2 t/m 4 bevindt.

5-puntenplan bij rotkreupel

Het 5-puntenplan bij rotkreupel is vooral bedoeld voor mensen die meerdere geiten houden en waarbij rotkreupel in de kudde is geconstateerd. Doel van het 5-puntenplan is door middel van structuur de rotkreupel binnen een zo kort mogelijk tijdsbestek te bestrijden. Volgens dit plan moeten allereerst alle dieren met aangetaste hoeven afgesplitst worden van de gezonde kudde, om besmetting bij de gezonde dieren te voorkomen. Alle dieren (ook de gezonde) moeten behandeld worden met antibiotica. De gezonde dieren moeten deze behandeling ook ondergaan, omdat de bacterie al aanwezig kan zijn en de schade nog niet met het blote oog zichtbaar kan zijn.

Vervolgens worden de zieke dieren net zo lang behandeld en apart gehouden als nodig. Volgens het tijdsschema dat bij het 5-puntenplan zit, is het belangrijk om ook echt de tijden en dagen aan te houden die worden aangegeven. Dit om herbesmetting te voorkomen en de aandoening in de kiem te smoren.

Mochten er na dit intensieve behandelingstraject nog steeds dieren zijn die last hebben van rotkreupel, of wanneer de hoeven te beschadigd zijn om nog volledig te kunnen herstellen, dan zijn er nog een paar opties. De meest diervriendelijke (en goedkoopste) oplossing is om de betreffende geiten uit hun lijden te verlossen. Ook kan de eigenaar van de geiten ervoor kiezen om de geiten aan te houden, en deze in een aparte, afgezonderde kudde te behouden. Hierbij dient de eigenaar er wel rekening mee te houden dat hier een groot kostenplaatje aan vast zit: de dieren moeten regelmatig bekapt worden, antibiotica toegediend krijgen en soms ook pijnstilling krijgen.

Vaccinatie

Er bestaat een goede vaccinatie die de geit beschermt tegen het krijgen van rotkreupel. Het middel dat hiervoor gebruikt wordt, heet Footvax. Deze entmethode moet jaarlijks herhaald worden. In zeer zeldzame gevallen kan de gevaccineerde geit alsnog rotkreupel ontwikkelen. Hierbij gaat het dan vaak om een andere bacterie die ervoor zorgt dat de hoef aan het wegrotten is.

Wanneer de geit voor de eerste keer het vaccin krijgt, moet dit vier weken daarna herhaald worden. Daarna volstaat het om jaarlijks een vaccinatie te geven.

Rotkreupel voorkomen

Er zijn een aantal dingen die gedaan kunnen worden om rotkreupel bij de geit te voorkomen. Allereerst is het belangrijk om de geiten te vaccineren tegen deze besmettelijke aandoening. Daarnaast is het raadzaam om natte weides zoveel mogelijk te mijden. Is dit niet mogelijk, dan kan er overwogen worden om een deel van de weide te verharden en bovendien een deel van het weiland te overkappen. Op deze manier kunnen de hoeven de tijd krijgen om goed te drogen, en krijgt de bacterie minder kans om toe te slaan en voor rotkreupel te zorgen.

Insleep van rotkreupel voorkomen

Naast de algemene dingen die ondernomen kunnen worden om rotkreupel te voorkomen, zoals de vaccinaties, is het ook belangrijk om insleep van rotkreupel te voorkomen. Met de insleep van rotkreupel wordt bedoeld dat er nieuwe geiten aangekocht en toegevoegd worden aan de bestaande kudde geiten. Wanneer de nieuwe geiten rotkreupel hebben, wordt de aandoening ingesleept en kunnen de reeds aanwezige geiten ook rotkreupel ontwikkelen.

Een manier om insleep van rotkreupel in de huidige kudde te voorkomen, is door de nieuwe geiten eerst een periode (het liefst 14 dagen of langer) apart van de andere dieren in quarantaine te houden. Controleer hierbij regelmatig de conditie van de hoeven. Zijn de geiten na deze periode nog steeds vrij van hoefrot, dan kunnen de dieren zonder problemen worden toegevoegd aan de reeds bestaande kudde. De kans op insleep van hoefrot bij gezonde dieren wordt hiermee aanzienlijk verkleind.

Rotkreupel bij andere dieren

Rotkreupel komt niet alleen bij geiten voor, maar wordt ook bij andere dieren waargenomen. Aangezien het gaat om een aandoening aan de hoef, kan het ook alleen maar bij hoefdieren voorkomen, zoals paarden, schapen, runderen, geiten en herten. In sommige gevallen wordt de rotkreupel bij andere dieren anders genoemd, en kan het ook door een andere bacterie veroorzaakt worden. Zo wordt rotkreupel bij paarden voornamelijk hoefrot genoemd.

Lees verder

© 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
De imposante doch zachtmoedige Nederlandse LandgeitDe Nederlandse Landgeit wordt van oorsprong de melkkoe van de arbeider genoemd. Een sterk en sober oerhollands ras met o…
Ziektes bij de geit: melkziekteZiektes bij de geit: melkziekteMelkziekte is een aandoening bij de geit, die kan voorkomen in de laatste twee weken van de zwangerschap en de eerste tw…
Geitenras: Nederlandse Nubische geitGeitenras: Nederlandse Nubische geitDe Nederlandse Nubische geit is in principe een gewone Nubische geit, maar verschilt op een paar kleine punten in de ras…
Geitenras: de Nederlandse witte geitGeitenras: de Nederlandse witte geitDe Nederlandse witte geit is een in Nederland ontstane kruising tussen de Nederlandse landgeit en de Saanengeit, en komt…
De Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeit is het meest bekende ras in Nederland. Het heeft zijn naam dan ook te danken aan de hoeveelheid…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Ariesa66 / Pixabay
  • Boek: geiten. Auteur: Hans L. Schippers. ISBN: 978-90-8740-004-0
  • http://www.schapendokter.nl/pagina/schapenziekten/kreupelheid/rotkreupel.html
  • http://www.gddiergezondheid.nl/diergezondheid/dierziekten/aanpak-van-rotkreupel
  • http://www.gddiergezondheid.nl/diergezondheid/dierziekten/de-ziekte-rotkreupel
  • https://www.levendehave.nl/dierenwikis/schapen/rotkreupel
  • http://www.veearts.nl/dierziekten/rotkreupel/
  • http://www.rotkreupel.nl/
  • http://www.diergeneeskundigcentrum.nl/schaap-en-geit/ziekten/515-rotkreupel-bij-schaap-en-geit
  • http://www.rotkreupel.nl/5-puntenplan.html
  • http://www.dapnoordwestfriesland.nl/rotkreupel.html
  • http://dierenklinieklieshout.nl/dieren/schaap-en-geit/rotkreupel/

Reageer op het artikel "Ziektes bij de geit: rotkreupel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 10-06-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Bronnen en referenties: 12
Schrijf mee!