InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > Ziektes bij geiten: listeriose, listeria of draaiziekte

Ziektes bij geiten: listeriose, listeria of draaiziekte

Ziektes bij geiten: listeriose, listeria of draaiziekte Listeriose, ook wel listeria of draaiziekte genoemd, is een aandoening die wordt veroorzaakt door een bacterie in de grond. Naast het gegeven dat geiten besmet kunnen raken met listeriose, kan de ziekte ook voorkomen bij paarden, schapen, runderen en ook de mens. Listeria kan bij geiten in twee verschillende verschijningsvormen voorkomen, waarbij hersenlisteriose of abortus kan optreden. Listeriose bij de geit kan ook overgedragen worden op mensen, via rauwe melk en ongepasteuriseerde melkproducten. Wat is listeriose precies, wat zijn de symptomen en zijn er ook behandelingen mogelijk wanneer de geit listeriose heeft?

Inhoud


Wat is listeriose?

Listeriose, ook wel listeria of draaiziekte genoemd, is een aandoening die onder andere bij geiten voorkomt. De dieren raken besmet met een grondbacterie, die Listeria monocytogenes genoemd wordt. Deze bacterie komt zoals de naam al doet vermoeden in de grond voor, maar kan daarnaast ook in het water overleven en de dieren via drinkwater besmetten.

Besmetting met listeriose

Besmetting via de voeding

Geiten raken besmet met listeriose doordat ze de grondbacterie Listeria monocytogenes binnenkrijgen via de bodem of het (drink)water. Gezonde geiten hebben een kleinere kans om ook echt ziek te worden van de bacterie, omdat hun weerstand vaak in orde is. Jonge geitjes, oudere dieren, zieke en zwakke geiten, en bovendien ook drachtige geiten, hebben een verhoogde kans op het krijgen van listeriose.

Soms kan listeriose ook toeslaan wanneer de geit gedroogd ruwvoer als stro of hooi te eten krijgt, dat niet goed schoon is en besmet met grond of aarde dat de bacterie bevat. Daarom is het erg belangrijk om te zorgen voor schoon en droog ruwvoer.

Besmetting via het bloed

Naast het feit dat geiten besmet kunnen raken via de voeding, kan het ook voorkomen dat de bacterie het lichaam binnendringt via wondjes. Deze wondjes bevinden zich in die gevallen vaak aan de bek of onderbenen van de geit, daar deze lichaamsdelen het meest in aanraking komen met de bodem. De bacterie kan via de open wondjes de bloedbaan binnendringen en zo de hersenen bereiken en daar hersenlisteriose veroorzaken.

Symptomen van listeriose

Er worden bij de geit twee varianten van listeriose onderscheiden, namelijk hersenlisteriose en abortus.

Hersenlisteriose

Hersenlisteriose wordt vaak herkend doordat de geit zijn of haar kop scheef gaat houden. De geit gaat daarnaast rondjes draaien, in de richting waarin de kop scheefgehouden wordt. Deze symptomen worden veroorzaakt doordat de zenuwen beschadigd raken.

Enkele andere symptomen die voorkomen bij listeriose zijn:
  • Stoppen met eten
  • Verminderde eetlust
  • Oogleden laten hangen
  • Mondhoek en oor hangen aan één kant van het gezicht naar beneden. Dit wordt ook wel eenzijdige aangezichtsverlamming genoemd
  • Algemene lusteloosheid

Abortus

Drachtige geiten die listeriose hebben, kunnen hun ongeboren lammeren gaan aborteren. Dit kan vroeg in de dracht zijn, maar ook aan het einde en zelfs vlak voor de bevalling. Wanneer er geen duidelijk aanwijsbare oorzaak is voor de abortus, kan hier door een dierenarts het beste onderzoek naar gedaan worden.

Een veearts waarschuwen

Als je het vermoeden hebt dat één of meer geiten listeriose hebben, dan is het belangrijk om zo snel mogelijk de veearts langs te laten komen om de dieren te onderzoeken. Ook wanneer een geit abortus heeft gehad, kan de dierenarts het beste ter controle langskomen. Het is altijd beter om de dierenarts een keer te veel langs te laten komen, dan wanneer de arts te laat wordt ingeschakeld en er geen behandeling meer mogelijk is.

Behandeling van listeriose bij de geit

Listeria of draaiziekte kan bij de geit behandeld worden met antibiotica. Hierbij is het wel van belang dat de behandeling zo snel mogelijk na het verschijnen van de eerste symptomen gestart wordt. Hoe langer de behandeling uitblijft, hoe groter de kans op blijvende schade en zelfs het overlijden van de geit. In sommige gevallen verloopt de ziekte zeer snel, en is behandeling niet meer mogelijk. De enige optie die dan nog rest, is om de geit uit zijn of haar lijden te verlossen.

Daarnaast worden er ook vaak (zware) pijnstillers en ontstekingsremmers voorgeschreven bij geiten met listeriose. Dit omdat listeriose een erg pijnlijke aandoening is, en de ontstekingsremmers de verergering van de ziekte afremmen.

Listeriose voorkomen

Hoewel listeriose bij de geit niet altijd te voorkomen is, zijn er wel een aantal dingen die je kan doen om de kans op listeriose te verkleinen:
  • Zorg voor goed, schoon, droog en schimmelvrij voer.
  • Laat het weiland niet helemaal kaal grazen; dan is de kans groter dat de geiten grond binnenkrijgen.
  • Wissel regelmatig van weiland om het afgegraasde weiland weer te laten aangroeien.
  • Gooi ruwvoer en krachtvoer weg wanneer het langere tijd staat. Zo krijgt de bacterie minder kans om deze voedselbronnen te besmetten.
  • Hou de stal en het weiland schoon.

Listeriose niet alleen bij geiten

Listeriose komt niet alleen bij geiten voor. Ook schapen, runderen en paarden kunnen besmet raken, evenals de mens. De aandoening kent bij alle diersoorten soortgelijke symptomen en de behandeling verloopt over het algemeen ook hetzelfde als bij de geit het geval is.

Listeriose in de voeding van de mens

Geiten die besmet zijn met listeriose, kunnen een gevaar vormen voor de mens. De bacterie komt bij geiten ook in de melk terecht. Wanneer deze melk ongepasteuriseerd (ongekookt) in onze voeding terecht komt, kunnen wij hier ook ziek van worden. Vooral jonge kinderen, ouderen, zwakkere mensen en zwangere vrouwen kunnen hier erg ziek van worden. Daarom wordt ook aangeraden om tijdens de zwangerschap geen producten te nuttigen op basis van rauwe geitenmelk en melk van andere dieren. Hierbij gaat het bijvoorbeeld ook om kaas op basis van ongepasteuriseerde geitenmelk.

Hoewel er streng gecontroleerd wordt op de aanwezigheid van listeriose in melk en melkproducten, kan het altijd gebeuren dat er toch een aantal bacteriën hierin aanwezig zijn. Daarom staat ook altijd op de verpakking van melk en melkproducten beschreven of het gaat om gepasteuriseerde of ongepasteuriseerde producten. Mocht je hier alsnog over twijfelen, vraag hier dan meer informatie over bij de verkoper. Deze kan jou de informatie verschaffen.

Lees verder

© 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitGeitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitVerspreid over de wereld zijn er ongeveer 200 geitenrassen, waaronder de Belgische hertegeit en de Vlaamse geit. De Belg…
Geitenras: de Nederlandse witte geitGeitenras: de Nederlandse witte geitDe Nederlandse witte geit is een in Nederland ontstane kruising tussen de Nederlandse landgeit en de Saanengeit, en komt…
De Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeit is het meest bekende ras in Nederland. Het heeft zijn naam dan ook te danken aan de hoeveelheid…
Geitenrassen: Girgentana, Golden Guernsey en Kempense geitGeitenrassen: Girgentana, Golden Guernsey en Kempense geitWereldwijd zijn er tientallen erkende geitenrassen te vinden. Elk geitenras verschilt qua geschiedenis, uiterlijke kenme…
Listeria/Listeriose: symptomen, diagnose en behandelingListeria/Listeriose: symptomen, diagnose en behandelingListeriose is een infectieziekte die wordt overgebracht via een bacterie (Listeria monocytogenes) die in de meeste geval…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Pexels / Pixabay
  • Boek: Geiten. Auteur: Hans L. Schippers. ISBN: 978-90-8740-004-0
  • https://www.levendehave.nl/dierenwikis/algemeen/listeriose
  • http://www.veearts.nl/dierziekten/listeriose/
  • http://www.gddiergezondheid.nl/diergezondheid/dierziekten/listeriose-bij-kleine-herkauwers
  • http://www.verrassend-veehouderij.nl/blog/dierziekten-listeriose-bij-geiten/
  • http://www.rivm.nl/Onderwerpen/L/Listeriose/Ziekteverschijnselen_dier
  • https://www.hetschaap.nl/questions/listeria-voorkomen/
  • http://www.rivm.nl/Onderwerpen/L/Listeriose

Reageer op het artikel "Ziektes bij geiten: listeriose, listeria of draaiziekte"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Gepubliceerd: 30-05-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Bronnen en referenties: 9
Schrijf mee!