InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > Ziektes bij geiten: caprine arthritis encefalitis (CAE)

Ziektes bij geiten: caprine arthritis encefalitis (CAE)

Ziektes bij geiten: caprine arthritis encefalitis (CAE) Caprine arthritis encephalitis (afgekort: CAE) is een zeer besmettelijke ziekte die enkel bij de geit voorkomt. Het is een aandoening die door het lentivirus wordt veroorzaakt en wordt gezien als een slow virus infection. Dat houdt in dat de ziekte zich zeer langzaam door het lichaam verspreidt en de symptomen pas jaren na de besmetting tot zelfs nooit tot uiting komen. CAE toont overeenkomsten met de aandoening zwoegerziekte, die bij schapen wordt gezien. Daarnaast kan caprine arthritis encephalitis ook vergeleken worden met de ziekte aids waar mensen aan kunnen lijden. Wat is caprine arthritis encephalitis precies, hoe ontstaat de ziekte en welke symptomen zijn er?

Inhoud


Wat is caprine arthritis encephalitis?

Caprine arthritis encephalitis (of encefalitis), afgekort CAE, is een zeer besmettelijke virusinfectie die diverse chronische ontstekingen aan de gewrichten en hersenen kan veroorzaken. Daarnaast zorgt CAE ook voor diverse chronische longproblemen en uieraandoeningen.

Hoe verloopt besmetting met CAE

Deze aandoening is een zeer besmettelijke virusinfectie en kan op diverse manieren op andere geiten worden overgedragen. Zo kan overdracht van CAE verlopen via het bloed en/of andere lichaamsvloeistoffen. Ook wordt de aandoening via de melk overgedragen aan lammeren die bij de besmette geit drinken. Het virus wordt ook aan de lucht afgegeven wanneer de geit uitademt, dit is dan ook gelijk de manier waarop de besmetting het vaakst verloopt.

Naast direct contact met een besmette geit, kan caprine arthritis encephalitis ook worden overgedragen via de mest, via kleding en laarzen van mensen die met de geit in aanraking zijn geweest, via een door besmette dieren gebruikte trailer, enzovoort. Het is dus erg belangrijk om na contact met besmette geiten voorzorgmaatregelen te nemen door alle kleding en gebruikte spullen te desinfecteren. De schoenen of laarzen, en gebruikte materialen kunnen met een speciaal desinfectiemiddel worden schoongemaakt. Dit middel is verkrijgbaar bij groothandels voor boerenbedrijven. Kleding kan het beste in de wasmachine op 90 graden gewassen worden, alvorens deze kleding weer wordt gedragen in contact met geiten.

Symptomen

Caprine arthritis encephalitis kan zich op veel verschillende manieren uiten. Daarnaast komen sommige symptomen vaker voor bij lammeren, en worden andere symptomen vooral gezien bij oudere dieren. Weer andere symptomen komen even vaak voor bij geiten van alle leeftijden. Daarom worden hieronder de symptomen ook onderverdeeld in verschillende categorieën, namelijk lammeren, oudere geiten en beide leeftijdsgroepen. Dit betekent echter niet dat oudere geiten geen kans maken op symptomen die voornamelijk bij lammeren gezien worden.

Symptomen bij lammeren

  • Ontstekingen in de hersenen. Dit uit zich in verlammingen van de benen, waarbij de achterbenen als eerst verlammen.

Symptomen bij oudere geiten (1,5 jaar en ouder)

  • Ontstekingen in diverse gewrichten. Vooral de voorknieën raken ontstoken wanneer er sprake is van besmetting met CAE.
  • Kreupelheid
  • Vermagering
  • Diverse aandoeningen van de uier.

Symptomen bij beide leeftijdsgroepen

  • Diverse ontstekingen en aandoeningen aan de longen
  • Een dof wordende vacht
  • Algemeen ziektegevoel
  • Lusteloosheid
  • Een vacht die sneller uitvalt; er kunnen kale plekken ontstaan.

Opsporen en behandelen van caprine arthritis encephalitis

In de meeste gevallen is caprine arthritis encefalitis terug te vinden in het bloed. Toch is dit niet bij alle ziektegevallen het geval: er zijn geiten overleden aan de gevolgen van CAE terwijl het bloedonderzoek een negatieve uitslag gaf (dus geen CAE). Een andere manier om CAE te bevestigen, is om alle overige ziekten uit te sluiten.

Er bestaat geen mogelijkheid om CAE te behandelen. De enige manier om zieke dieren te helpen, is om ze uit hun leiden te verlossen en ze af te maken. Dit is niet alleen in het belang van de zieke geit, maar zeker ook in het belang van de nog gezonde geiten die in de kudde aanwezig zijn, en de lammeren die geboren worden.

Wanneer een veearts bellen?

Wanneer je het vermoeden hebt dat één of meerdere geiten uit de kudde CAE hebben, is het van belang direct de veearts te waarschuwen. De veearts zal alle zieke dieren onderzoeken. Als de arts het vermoeden heeft dat één van de zieke geiten inderdaad caprine arthritis encephalitis heeft, dan zal bij alle aanwezige geiten bloed moeten worden afgenomen. Zodoende kunnen alle dieren op de aandoening getest worden en kunnen er eventueel maatregelen genomen worden.

CAE-besmet en CAE-vrij status; wat is dat?

Om caprine arthritis encephalitis de wereld uit te krijgen, en de kans op besmetting te verkleinen, is er een CAE certificaat bedacht. Bedrijven die geiten houden, kunnen een CAE-vrij certificaat krijgen als hun bedrijf twee jaar lang vrij is van caprine arthritis encephalitis. Dit kan getest worden door diverse geiten in het bedrijf steekproefsgewijs te testen op CAE. Het certificaat is twee jaar geldig. Wanneer het certificaat afloopt, moet er nieuw onderzoek plaatsvinden. Als er nog steeds geen besmettingen zijn, wordt het certificaat voor nog eens twee jaar verlengd.

Is er echter wel CAE vastgesteld op jouw bedrijf, dan krijg je geen CAE-vrij certificaat. Jouw bedrijf is dan zogenoemd CAE-besmet. Twee jaar na de laatst bekende besmetting op jouw bedrijf kan er weer een steekproef gedaan worden en kan er weer een CAE-vrij certificaat uitgegeven worden als er geen nieuwe besmettingen worden ontdekt.

Wil je graag een CAE certificaat aanvragen voor jouw bedrijf? Dan kan je hiervoor naar de Gezondheidsdienst voor dieren.

Preventie CAE

Er is geen vaccinatie beschikbaar die de geiten beschermt tegen CAE. De beste manier om geen CAE in het bedrijf te hebben, is om een de geiten periodiek te laten controleren op caprine arthritis encephalitis. Deze controle gebeurt via een periodiek terugkerend bloedonderzoek waarbij alle geiten eens per twee jaar getest worden op CAE. Wanneer alle dieren vrij zijn van de aandoening, krijgt jouw bedrijf een CAE-vrij certificaat. Dit certificaat is een teken dat er op het bedrijf geen CAE aanwezig is.

Wanneer je nieuwe geiten aanschaft, kan je deze geiten het beste bij CAE-vrije bedrijven vandaan halen. Twijfel je of een bedrijf zo’n certificaat heeft, dan kan je hier bij de bedrijfsleider naar vragen.

Ga je regelmatig met geiten naar shows toe? Ga dan naar shows toe waar alleen geiten met een CAE-vrij certificaat worden toegelaten. Zo wordt de kans op besmetting bij jouw geiten kleiner. Ga op de show ook na of er schapen aanwezig zijn, en of deze vrij zijn van zwoegerziekte.

Lammeren beschermen tegen CAE

Wanneer er CAE op een bedrijf bij één of meer geiten is vastgesteld, is het van belang ervoor te zorgen dat de lammeren niet geïnfecteerd raken. Dit kan je doen door de lammeren direct na de geboorte bij de moeder weg te halen, en ze afgeschermd groot te brengen. Ze mogen alleen melk drinken van CAE-vrije geiten. Deze melk kan je het beste bij een CAE-vrij gecertificeerd bedrijf halen of opkopen. Een andere mogelijkheid is om een geitenmelk te geven op basis van melkpoeder speciaal voor geitenlammeren.

De lammeren dienen dermate afgeschermd te worden van andere geiten, dat ze in geen geval direct of indirect in contact kunnen komen met de geiten. De verzorger van de lammeren doet er ook goed aan om de (mogelijk) besmette dieren niet te bezoeken, of eerst te zorgen dat er andere kleding aangetrokken is en de materialen niet in aanraking zijn gekomen met besmette geiten.

Kudde geiten beschermen tegen CAE

Heb je een kudde geiten, waarvan er één of meer CAE hebben? Dan is het belangrijk de besmette geiten zo snel mogelijk te ruimen. Dit om te voorkomen dat de infectie overslaat op de andere dieren in de kudde. Vervolgens is het belangrijk om de eerste twee jaar na vaststellen van de besmetting alle geiten elke 3 tot 6 maanden te laten controleren. De reden dat dit zo vaak gedaan moet worden, is omdat CAE niet altijd direct in het bloed aanwezig is en tijd nodig heeft om ‘wakker te worden’. Op het moment dat er twee jaar na een vastgestelde besmetting geen zieke dieren meer ontdekt worden, is jouw bedrijf weer CAE-vrij en kan je een CAE-vrij certificaat aanvragen.

Bovendien kan je een kudde geiten beschermen tegen CAE door enkel nieuwe geiten van CAE-vrij gecertificeerde bedrijven aan te schaffen. Op deze manier verklein je de kans op caprine arthritis encefalitis in jouw kudde geiten.

Besmet bedrijf met CAE: wat nu?

Als jouw bedrijf besmet is met CAE, zijn er een paar dingen die je kan doen.
  • De besmette geiten ruimen
  • Haal lammeren direct na de geboorte weg bij de moeder, en zet ze in een apart verblijf waarin geen direct of indirect contact met andere geiten mogelijk is. Dit gebeurt het liefst in een apart, vrijstaand gebouw. De lammeren dienen enkel melk te krijgen van CAE-vrije geiten, of lammermelk op kunstmatige basis.
  • Controleer geiten regelmatig op symptomen die kunnen duiden op CAE.
  • De meest drastische maatregel, maar wel de meest vlotte oplossing – en bovendien ook de financieel beste oplossing – is om alle geiten binnen het bedrijf te ruimen. Ontsmet het hele bedrijf en koop vervolgens een nieuwe kudde geiten bij CAE-vrij gecertificeerde bedrijven.

Vergelijkbare aandoeningen bij het schaap en de mens

Caprine arthritis encefalitis is een aandoening die alleen bij geiten voorkomt. Toch toont deze ziekte overeenkomsten met de zwoegerziekte die we bij schapen zien en met de menselijke aandoening aids.

Lees verder

© 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Aandoening: EncefalitisAandoening: EncefalitisEncefalitis is ook wel een ander woord voor hersenontsteking. In Nederland komt het niet vaak voor, maar wel in Azië. Le…
Herpes simplex I en IIHet herpes simplex-virus type I veroorzaakt onder andere de welbekende koortsuitslag. Men noemt het type I ook wel het o…
Japanse encefalitis: symptomen, inenting en behandelingJapanse encefalitis: symptomen, inenting en behandelingJapanse encefalitis is bij reizigers een zeer zeldzame virusinfectie die voorkomt in heel Zuidoost Azië en in het Verre…
De gevolgen van een tekenbeetDe gevolgen van een tekenbeetTekenbeten zijn vaak onschuldig. Toch is ongeveer 10-25 % van de teken, afhankelijk van het leefgebied, drager van een b…
TBE, Tick Borne Encephalitis, een virusziekte door tekenTBE, Tick Borne Encephalitis, een virusziekte door tekenTBE, Tick Borne Encephalitis, staat ook bekent onder de namen FSME (Frühsommer-Meningoenzephalitis), RSSE (Russian sprin…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Onbekend / Wikimedia Commons
  • Boek: Geiten. Auteur: Hans L. Schippers. ISBN: 978-90-8740-004-0
  • http://www.vetline.nl/freetext.asp?ftmod=freetext_000000122&id=000000012
  • http://www.gddiergezondheid.nl/diergezondheid/dierziekten/de-ziekte-cae
  • https://www.levendehave.nl/dierenwikis/geiten/cae
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Caprine_arthritis_encephalitis
  • http://www.groenkennisnet.nl/nl/show/CAE-CL-en-Paratbc-de-drie-grote-ziekten-bij-geiten.htm
  • http://www.groenkennisnet.nl/nl/groenkennisnet/show/Virusziekte-CAE-bij-geiten-laat-zich-lastig-aantonen.htm
  • http://edepot.wur.nl/354331
  • http://www.geitenstudieclub.nl/wp-content/uploads/2016/12/De-toekomst-tegemoet-met-of-zonder-CAE.pdf
  • http://www.geiten.org/Loket/Document/Reglement%20bestrijding%20Caprine%20Arthritis%20Encefalitis%202004.pdf.pdf
  • http://www.dierenkliniekommen.nl/18-schapen_en_geiten/116-cae

Reageer op het artikel "Ziektes bij geiten: caprine arthritis encefalitis (CAE)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Gepubliceerd: 15-05-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Bronnen en referenties: 12
Schrijf mee!