InfoNu.nl > Dier en Natuur > Zieke dieren > Ziektes bij de geit: gebrekziekten

Ziektes bij de geit: gebrekziekten

Ziektes bij de geit: gebrekziekten Bij geiten kunnen een groot aantal gebrekziekten optreden. Gebrekziekten zijn aandoeningen en ziekten waarbij er sprake is van een tekort aan bepaalde vitaminen en/of mineralen. Niet alle gebrekziekten hoeven enkel en alleen door een gebrek veroorzaakt te worden; er kan ook een andere oorzaak aan ten grondslag liggen. Wat zijn de meest voorkomende gebrekziekten bij geiten in Nederland en België, en welke behandelingen zijn hiervoor mogelijk?

Inhoud


Wat zijn gebrekziekten?

Gebrekziekten zijn ziekten of aandoeningen die veroorzaakt (kunnen) worden door een gebrek aan bepaalde vitaminen en/of mineralen. Niet altijd hoeft er sprake te zijn van een gebrek, genoemde aandoeningen kunnen soms ook ontstaan door een andere oorzaak. Wanneer er sprake is van een gebrekziekte, bestaat de behandeling vaak aan het aanvullen van de vitamine of het mineraal waar een gebrek aan is ontstaan: de geit zal dan weer opknappen en genezen. In zeer ernstige gevallen is de schade dermate erg, dat genezing of volledig herstel niet meer mogelijk is. De geit zal dan blijvende schade overhouden aan de gebrekziekte, of zelfs komen te overlijden.

Melkziekte

Melkziekte wordt veroorzaakt door een stoornis in de calciumstofwisseling bij de geit. Deze stoornis wordt vaak gezien bij geiten die hoogproductief zijn (die dus in de commerciële geitenhouderij gehouden worden voor de melk) of rond de geboorte van de lammeren. De aanmaak van melk kan er namelijk voor zorgen dat er een sterke daling van het calciumgehalte in het bloed ontstaat. Dit kan de spierfunctie in het gehele lichaam zo ernstig verstoren dat de geit niet meer kan staan en lopen. Snel ingrijpen is van groot belang, anders kan het zijn dat de geit komt te overlijden aan de gevolgen van melkziekte.

Behandeling van melkziekte

Melkziekte is zeer eenvoudig te behandelen, door een infuus in de bloedbaan aan te brengen, waarna een calciumoplossing toegediend wordt. Herstel vindt meestal plaats binnen een uur na start van de behandeling.

Bloedarmoede

Bloedarmoede kan vele verschillende oorzaken hebben, maar kan ook ontstaan als gevolg van een gebrek aan bepaalde mineralen of vitaminen. Bij bloedarmoede is er sprake van een tekort aan rode bloedcellen. Kenmerken van bloedarmoede zijn vermoeidheid, zuurstofgebrek, een verstoorde gezondheid, lusteloosheid en sneller kans op infecties. Het kan voorkomen na zwaar bloedverlies, bij jonge lammeren die een groeispurt doormaken en bij drachtige geiten. Bloedarmoede treedt echter ook op als er sprake is van een tekort aan de mineralen koper en/of ijzer, of wanneer de opname van vitamine B12 verstoord is.

Minder vaak komt het voor dat bloedarmoede ontstaat na een heftige wormbesmetting of na besmetting met leverbot. Soms wordt bloedarmoede ook waargenomen na een zware bevalling.

Behandeling van bloedarmoede

Bloedarmoede moet tijdig ontdekt worden, daar er anders blijvende schade aan de inwendige organen kan ontstaan en soms kan de geit zelfs overlijden aan de gevolgen van zware bloedarmoede. Behandeling is erg eenvoudig, door extra ijzer toe te dienen. Dit is mogelijk door ijzertabletten te geven, of door een injectie met ijzer. Ook kan er extra ijzerhoudende voeding aan de geiten gegeven worden.

Engelse ziekte (rachitis)

De Engelse ziekte, ook wel rachitis genoemd, is een typische gebrekziekte. De aandoening ontstaat wanneer er een gebrek aan vitamine D is ontstaan. Vitamine D verkrijgt een geit via zijn voeding, maar ook door direct zonlicht op de huid (de huid kan namelijk in beperkte mate ook vitamine D aanmaken, onder invloed van ultraviolette straling van het zonlicht). Naast een gebrek aan vitamine D (en dus indirect ook aan zonlicht) kan rachitis ook ontstaan door een verkeerde verhouding van de mineralen kalk en fosfor. Rachitis is te herkennen aan de verkromming van de lange beenderen van de geit. Dit is vooral goed zichtbaar in de poten, die krom gaan staan. Ook komen er bij de Engelse ziekte woekeringen van bot voor rond de beengroeinaden.

Behandeling van de Engelse ziekte

De behandeling van rachitis dient altijd in overleg met de dierenarts te gebeuren. Vergroeide beenderen kunnen niet meer herstellen, maar verergering wordt voorkomen wanneer er behandeld wordt. De behandeling bestaat vaak uit het toedienen van extra vitamine D. De dierenarts zal wel vaak bloedonderzoek doen, om te achterhalen waar precies een gebrek aan is ontstaan. Indien nodig zal er naast vitamine D ook kalk en fosfor toegediend worden.

Likzucht

Likzucht is een aandoening die bij geiten voorkomt en zich uit in het feit dat geiten overal aan gaan likken en/of knagen. Het voorwerp kan van verschillende aard zijn. De reden dat deze likzucht optreedt, is een gebrek aan bepaalde mineralen en sporenelementen. Zo kunnen ze aan een metalen hek gaan likken, wanneer het lichaam behoefte heeft aan ijzer.

Behandeling van likzucht

Likzucht kan in de meeste gevallen genezen worden door een liksteen binnen het bereik van de geiten te plaatsen. Ook het toedienen van een mineralenmengsel bovenop de voeding (of via een injectie of tablet) kan uitkomst bieden.

Mocht het na het geven van een mineralenmengsel en het aanbieden van een liksteen niet over gaan, kan het beste de hulp van een dierenarts ingeschakeld worden.

Haaruitval

Haaruitval bij geiten kan diverse oorzaken hebben. Wanneer er haaruitval geconstateerd wordt, moet er allereerst gekeken worden of er op die locatie sprake is van een wormbesmetting of besmetting met andere parasieten, zoals schurftmijt. Mocht er geen zichtbare oorzaak te vinden zijn dat de haaruitval veroorzaakt, dan kan er gedacht worden aan vitamine A-gebrek.

Behandeling van haaruitval

De behandeling van haaruitval bij geiten hangt af van hetgeen de oorzaak is van het haarverlies. Daarom is het altijd verstandig om de dierenarts te raadplegen, zodat deze kan bekijken wat de achterliggende reden is. Bij gebrek aan vitamine A kan er extra vitamine A aan de voeding toegevoegd worden, maar er kan ook een injectie met deze vitamine toegediend worden.

Avitaminose

Avitaminose is een aandoening waarbij er een gebrek is aan één of meerdere vitaminen. Dit is eigenlijk een verzamelnaam van diverse gebrekziekten die veroorzaakt worden door een tekort aan vitamines in het lichaam. Eén van de bekendste van avitaminose is de Engelse ziekte (rachitis), die veroorzaakt wordt door een tekort aan vitamine D. Rachitis is eerder in dit artikel al behandeld.

Behandeling van avitaminose

De behandeling van avitaminose is erg eenvoudig. Eerst zal er bloedonderzoek moeten plaatsvinden om na te gaan van welke vitamines er een gebrek is opgetreden. Via injecties, aangepast voer, voedingssupplementen en/of tabletten kunnen deze vitamines eenvoudig weer aangevuld worden.

Lees verder

© 2017 Infodebster, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Geitenras: Nederlandse Nubische geitGeitenras: Nederlandse Nubische geitDe Nederlandse Nubische geit is in principe een gewone Nubische geit, maar verschilt op een paar kleine punten in de ras…
Geitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitGeitenras: Belgische hertegeit en Vlaamse geitVerspreid over de wereld zijn er ongeveer 200 geitenrassen, waaronder de Belgische hertegeit en de Vlaamse geit. De Belg…
De Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeitDe Nederlandse melkgeit is het meest bekende ras in Nederland. Het heeft zijn naam dan ook te danken aan de hoeveelheid…
Geitenras: de Nederlandse witte geitGeitenras: de Nederlandse witte geitDe Nederlandse witte geit is een in Nederland ontstane kruising tussen de Nederlandse landgeit en de Saanengeit, en komt…
Geiten: Pauwengeit, Bündner Stralen, Pinzgauer en PoitevineGeiten: Pauwengeit, Bündner Stralen, Pinzgauer en PoitevineWereldwijd bestaan enkele honderden geitenrassen, waaronder de pauwengeit, Bündner Stralen geit, de Pinzgauer geit en de…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: UlliPixa / Pixabay
  • Boek: Geiten. Auteur: Hans L. Schippers. ISBN: 978-90-8740-004-0
  • https://www.levendehave.nl/vraag/haaruitval-bij-een-geit
  • http://www.schapenpedia.nl/images/1/1b/Syllabus_wormen_web.pdf
  • http://www.shetlandsheep.nl/werkboek/kopertekort.pdf

Reageer op het artikel "Ziektes bij de geit: gebrekziekten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Infodebster
Laatste update: 01-06-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Zieke dieren
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!