Zeearend, Haliaeetus albicilla

Voor het eerst sinds jaren was er in 2006 weer een succesvolle broed voor de zeldzame zeearend, Haliaeetus albicilla, in Nederland. De zeearend is de grootste arend van Europa. Hij kan wel 6 kilo zwaar worden, met een spanwijdte tot 2 meter 50. De jongen blijven relatief lang bij de ouders, de eerste 70 dagen nadat ze uit het ei komen kunnen ze nog niets en daarna duurt het nog 5 maanden voordat ze bij de ouders vertrekken. De zeearend komt in natte gebieden voor.

Taxonomische indeling

Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Falconiformes (Roofvogels)
Familie: Accipitridae
Geslacht: Haliaeetus
Soort: Haliaeetus albicilla

Kenmerken

De zeearend is de grootste arend van Europa. Hij kan 70 tot 91 centimeter lang worden, met een spanwijdte van 2 meter tot 2 meter 50. Zijn gewicht kan variëren van 3 kilo zwaar tot 6 kilo zwaar. Jonge vogels hebben een donkere staart, na een aantal jaar wordt deze wit. Verder zijn jonge vogels over hun hele lichaam genomen donkerder dan oudere dieren. Vooral de kop, snavel en staart verandert de kleur sterk. Zeearenden zijn van andere arenden te onderscheiden doordat ze een kortere staart hebben. Deze is wigvormig. Van dichterbij zijn ze te onderscheiden door hun enorme snavel. Hij heeft enorme klauwen, deze zijn geel gekleurd. Zijn vleugels zijn groot en bijna rechthoekig met lange uitstekende veren aan het uiteinde. In de natuur kan de zeearend 20 jaar worden, in gevangenschap leven ze soms langer dan 40 jaar.

Voortplanting

De zeearend begint met het leggen van eieren in de lente. Meestal legt het vrouwtje één tot drie eieren. Het uitbroeden van de eieren duurt 35 tot 45 dagen. Zowel het mannetje als het vrouwtje broedt, het vrouwtje iets meer. De eieren worden niet voor langere tijd achtergelaten, maar wel voor korte momenten. Na het uitkomen van de eieren jaagt het mannetje voor de jongen. Het vrouwtje scheurt de brokken vlees in kleinere stukken. In het begin worden ze iedere 10 minuten of vaker gevoerd. Pas als ze 21 dagen oud zijn, en de donsveren komen door, kunnen ze voor langere tijd alleen blijven. Het duurt in totaal 70 dagen totdat de jongen uitvliegen en 4 tot 5 maanden totdat ze bij de ouders vertrekken. Met vier tot vijf jaar zijn de jongen geslachtsrijp.

Voedsel

De zeearend eet veel grote vissen, aas en watervogels. Verder vangen ze konijnen, en soms zelfs reeën. Hij kan met gestrekte tenen de vis uit het water trekken. Op prooien die op het land leven jaagt hij vanuit een uitkijkpost of laag boven de grond vliegend.

Verspreiding

Van oorsprong komt de zeearend in heel Europa voor. Vooral in Midden en Zuid Europa is hij inmiddels verdwenen. In de andere gebieden komt hij nog maar nauwelijks voor, hoewel hij de laatste jaren in aantallen toeneemt. De zeearend komt ook voor in Rusland, Azië en China. Sinds enkele jaren zijn er weer zeearenden in Nederland, na een lange afwezigheid.

Habitat

De zeearend heeft een grote oppervlakte nodig om toegang te hebben tot genoeg prooien. Ze hebben veel open water nodig, zoals meren, rivieren of de zee langs de kust. Verder hebben ze bossen en open terreinen nodig om een geschikt gebied te hebben.

Bedreigd?

Jarenlang was de zeearend in Nederland uitgestorven. In 2006 was de eerste succesvolle broed in lange tijd. In de Oostvaardersplassen in toen een jonge zeearend geboren. Toch staat de zeearend niet op de rode lijst van bedreigde diersoorten.