Slechtvalk, Falco peregrinus

De slechtvalk, Falco peregrinus, is een grote valksoort, en een bijzonder snelle. In duikvlucht bereikt hij snelheden groter dan 300 kilometer per uur. Hij jaagt dan ook door zijn prooi in de lucht dood te slaan. Deze prooi is meestal een vogel. Slechtvalken zijn monogaam. Ze nestelen in klippen of in hoge bomen. Een enkele keer gebruiken ze een hoog gebouw als nest. De slechtvalk komt in grote delen van de wereld voor, maar vaak in kleine aantallen. Hij staat dan ook op de rode lijst.

Taxonomische indeling

• Rijk: Animalia (Dieren)
• Stam: Chordata (Chordadieren)
• Klasse: Aves (Vogels)
• Orde: Falconiformes (Roofvogels)
• Familie: Falconidae
• Geslacht: Falco
• Soort: Falco peregrinus

Kenmerken

De slechtvalk is een van de grootste valken. Het mannetje wordt 38 centimeter lang. Hij krijgt een spanwijdte van 80 centimeter en kan 600 gram wegen. Het vrouwtje is een heel stuk groter. Zij wordt 51 centimeter groot, met 117 centimeter spanwijdte. Met dit formaat weegt zij een kilo tot 1100 gram. De slechtvalk is compact gebouwd. Hij heeft een korte staart, en spitse vleugels. De bovenzijde van de slechtvalk is leigrijs. De bovenkop en baardstreep zijn zwart. Van onderen is de slechtvalk witachtig bruin met donkere vlekken. De staart heeft zwarte dwarsbanden. De snavel is lichtblauw of geel, altijd met een donkere punt. De washuid en poten zijn geel, de nagels en de iris zwart. Behalve dat het vrouwtje groter is dan het mannetje, is zijn ook donkerder.

Voortplanting

Slechtvalken broeden in maart en april. Zij leggen drie of vier eieren, waarop 28 of 29 dagen gebroed wordt. Dit gebeurd door zowel het vrouwtje als het mannetje. Hierna blijven de jongen nog 35 tot 42 dagen in het nest. De partners blijven hun hele leven bij elkaar, en vaak ook bij hetzelfde nest. Dit nest kan een beschutte nis in een rotswand zijn, zoals in Midden Europa gebeurd, of een horst in een bos. Soms broedden ze in hoge gebouwen.

Voedsel

De slechtvalk eet voornamelijk andere vogels. Hij kan vogels van verschillende formaten eten, vaak eet hij stadsduiven, maar hij eet ook spreeuwen, leeuweriken en meeuwen als het zo uitkomt. Hij jaagt meestal door zijn prooi door de lucht te achtervolgen en hem met zijn klauwen te doden, hoewel de prooi vaak al dood gaat door de impact van zijn aanval. Anders slaat hij ze door tegen de grond.

Verspreiding

De slechtvalk komt voor in Europa, Azië, Afrika Noord- en Zuid-Amerika, Australië, Tasmanië en de Pacifische Eilanden. In Nederland is het zowel een doortrekker, als een wintergast als een broedvogel, hoewel hij hier maar zelden broed. Uit de noordelijkste gebieden van hun leefomgeving trekken ze ’s winters weg, naar milderen streken in Midden en Zuid Europa.

Habitat

De slechtvalk komt in veel verschillende habitatten voor. Plaatsen waar hij te vinden is zijn onder andere duinen, graslanden, heide, hoogveen, langs verschillende kusten, steile bergen en in stedelijk gebied.

Bedreigd?

Vanaf grofweg 1960 had de populatie slechtvalken sterk te leiden onder pesticiden. Deze kreeg hij binnen via zijn prooidieren, en hoopte zich op in zijn lichaam. Sinds de pesticiden zijn verboden, stijgt de slechtvalkpopulatie weer gestaag. Er zijn er echter nog steeds niet veel, en het blijft een gevoelige vogel. Hierom staat hij dan ook op de rode lijst van bedreigde diersoorten.

Bijzonderheden

De slechtvalk kan snelheden tot 320 kilometer per uur behalen in duikvlucht. Hiermee is hij de snelste van de valken.