Grauwe kiekendief, Circus pygargus

De grauwe kiekendief, Circus pygargus, is een met uitsterven bedreigde roofvogel. Hij lijkt sterk op de blauwe kiekendief, maar is kleiner en heeft smallere vleugels. Ook is hij anders gekleurd. De balts van de grauwe kiekendief is bijzonder om te zien. Vooral wanneer de man de vrouw een prooi geeft in het midden van de vlucht. De grauwe kiekendief een kleine prooien, van grote insecten tot kleine vogels. ’s Winters trekt de grauwe kiekendief naar Afrika om te overwinteren.

Taxonomische indeling

Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Aves (Vogels)
Orde: Falconiformes (Roofvogels)
Familie: Accipitridae
Geslacht: Circus
Soort: Circus pygargus

Kenmerken

De grauwe kiekendief is de kleinste Europese kiekendief. Hij is kleiner, slanker en heeft smallere vleugels dan de blauwe kiekendief. Het mannetje wordt 41 centimeter lang. Bij deze lengte heeft hij een spanwijdte van een meter vijf en een gewicht van 260 gram. Het vrouwtje wordt groter, met haar 46 centimeter lengte, spanwijdte van een meter twintig en gewicht van 270 gram. Het mannetje is van boven asgrijs. De kruin, wangen, rus en binnenvleugels zijn donkerder. De staart is bleekgrijs. Het vrouwtje is bruin en heeft een kleine, witte stuitvlek, kleiner dan die van de blauwe kiekendief en smalle, spitse vleugels. De staart is lang en breed met donkere dwarsbanden. De snavel en de nagels zijn zwart, de washuid, ogen en de poten zijn geel.

Voortplanting

In de balts is te zien hoe het mannetje prooien in vlucht aan het vrouwtje geeft. De balts lijkt verder sterk op die van de blauwe kiekendief. In de hoge vegetatie of in rietveld maakt de grauwe kiekendief een nest. Dit nest is vrij slordig, ligt op de bodem en is gemaakt van droog plantaardig materiaal. Van begin mei tot juni wordt er gebroed, op drie tot vijf eieren. In een zeldzaam geval legt het vrouwtje meer of minder eieren. Dit zijn er dan twee tot tien. De eieren zijn 41 centimeter lang en worden voornamelijk door het vrouwtje uitgebroed. Na 27 tot 40 dagen komen de eieren uit. Hierna duurt het nog eens 35 tot 40 dagen voordat de jongen uitvliegen.

Voedsel

De grauwe kiekendief eet voornamelijk muizen en jonge vogels. Hij eet ook hagedissen en insecten, in de winter vooral sprinkhanen. Zijn prooien zijn normaal gesproken kleiner dan de prooien van andere kiekendieven. De grauwe kiekendief jaagt door vaste routes af te leggen. Als hij een prooi ziet, stort hij zich hier met een duikvlucht op af.

Verspreiding

De grauwe kiekendief komt voor in vrijwel heel Europa. Alleen in het noorden van het Verenigt Koninkrijk, Ierland en Griekenland is hij niet te vingen. Verder komt hij voor tot aan Rusland. In de winter trekt de grauwe kiekendief naar Afrika.

Habitat

In de broedtijd komt de grauwe kiekendief voor in moerassen, op woeste gronden, in duinen en op de hei. In korenvelden en jonge dennenaanplant is hij ook te vinden. Hij vermijdt gebieden die regelmatig verstoord worden.

Bedreigd?

De grauwe kiekendief wordt met uitsterven bedreigd. Hij staat dan ook op de rode lijst in de categorie ‘ernstig bedreigd’.