InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > Dieren in de buurt: de meerkoet

Dieren in de buurt: de meerkoet

Waar water is, zijn meerkoetjes..... overal dus, in Nederland. In dit artikel informatie over deze grappige, zwart-witte watervogels. Verder nog een aantal vragen over de meerkoet, als hulpmiddel voor kinderen om zelf een spreekbeurt of een werkstuk voor te bereiden. Antwoorden zijn te vinden aan de 'waterkant' , maar ook op het internet, in vogelboeken en in dit artikel natuurlijk.

De meerkoet

De wetenschappelijke naam van de meerkoet is: 'Fulica atra', de Engelse naam is 'coot' of 'common coot'. Hij behoort tot de familie van de 'rallen'. In Nederland is de meerkoet een veel voorkomende broedvogel; in 2000 werden er 180.000 broedparen geteld. Ze komen, behalve in Europa, ook voor in Azië en Australië. Een grote groep verblijft het hele jaar in Nederland, maar ook zijn er hier, buiten het broedseizoen om, veel gasten uit noordelijker streken te vinden.

De meerkoeten zijn te vinden op en bij het water; in meren, plassen en langzaam stromende rivieren, maar ook in vijvers, sloten en grachten.

Uiterlijk

De meerkoet is helemaal zwart, met op zijn voorhoofd een witte vlek, ook wel 'bles' of 'voorhoofdsschild' genoemd. Ook de snavel is wit. Aan de onderkant van de vleugels zit een wit randje, maar dat kun je alleen zien als hij vliegt. Meerkoeten hebben rode ogen. Bij de jongen is het hele koppie rood.

Ze worden zo`n 38 centimeter lang en wegen 600 tot 900 gram. De poten zijn opvallend groot en ze hebben geen zwemvliezen zoals eenden, maar 'gelobde tenen'. Aan weerszijden van de tenen zit een vlies. Als de poten naar achteren bewegen openen de vliezen, bewegen ze naar voren, sluiten ze weer.

Mannetjes en vrouwtjes meerkoeten lijken precies op elkaar. Je kunt ze uit elkaar houden door goed te luisteren naar het geluid dat ze maken; harde, scherpe kreten. Het mannetje roept iets van "pfwit" en dat klinkt hoger dan het vrouwtje dat "koewt" of iets dergelijks roept.

De meerkoet wordt vaak verward met het waterhoentje. Het verschil is echter heel duidelijk te zien; een waterhoentje is veel smaller, heeft een 'opwippend' staartje en heeft bovendien een helderrode snavel met een gele punt.

Jongen

Mannetjes en vrouwtjes maken samen een nest, broeden samen de eieren uit en zorgen ook samen voor hun jongen. Het vrouwtje legt tussen de 5 en 10 eieren in een prachtig nest; een soort eilandje van rietstengels en andere waterplanten ergens aan de waterkant. Soms is er ook afval in verwerkt; blikjes, stukjes plastic en dergelijke.

Het uitbroeden van de eieren ( beige met kleine zwart/bruine stipjes) duurt een week of drie. Na de geboorte blijven de jongen nog een paar dagen in het nest, waar ze door de beide ouders verzorgd en beschermd worden.
Al snel zwemmen de jongen mee met de ouders en leren ze voedsel zoeken, hoewel ze nog steeds hapjes krijgen toegestopt door beide ouders. `s Avonds gaan ze weer terug naar het nest. Na een week of acht kunnen de jongen vliegen. Meerkoetjes brengen vaak twee keer per jaar (broedseizoen lente en zomer) een nest jongen groot. De jongen helpen soms mee bij de 'opvoeding' van hun broertjes en zusjes uit een later nest. Een meerkoet wordt gemiddeld zo`n tien jaar oud.

Voedsel

Meerkoeten zijn 'omnivoren', dat wil zeggen dat ze zowel planten als vlees eten. Ze eten vooral groene delen en zaden van waterplanten, maar in het broedseizoen eten ze ook wel waterdiertjes; insecten, slakjes enzovoorts.

Gedrag

Meerkoeten vliegen niet graag; als er gevaar dreigt 'rennen' ze liever weg over het water. Ook als ze wel vliegen nemen ze eerst een flinke aanloop over het water, waarbij ze fladderen voor ze opstijgen. Toch kunnen ze goed vliegen en leggen ze soms grote afstanden af (meestal `s nachts), zoals we zien bij meerkoeten uit de noordelijke landen, die naar het Zuiden trekken.

Meerkoetjes duiken vaak om waterplanten te zoeken. Hierbij maken ze een soort 'sprongetje' voordat ze onder water duiken. Omdat er veel lucht tussen de veren zit, is het voor de meerkoetjes lastig om onder water te komen, vandaar dat grappige sprongetje; je kun meerkoetjes er op afstand aan herkennen.

In de zomer zie je meerkoeten alleen of in stellen, maar in de winter vormen ze vaak grote groepen. Zo zijn ze beter beschermd tegen roofvogels en bovendien kunnen ze in de vrieskou het water openhouden en zorgen dat een wak niet dichtvriest. Soms zie je ze als een 'kudde' in de weilanden lopen. Meerkoeten kunnen het in de winter goed vinden samen, maar in het voorjaar kan er ook flink gevochten worden! De meerkoetjes gaan dan tegenover elkaar staan, maken zich groot en proberen elkaar met de borst omver te duwen. Ook snavels en poten worden gebruikt bij het gevecht! Hard tegen hard gaat het dan; waarschijnlijk doen ze dit om hun eigen gebiedje, hun territorium te beschermen.

Voor hun eigen 'gezinnetje' zijn meerkoeten echter heel zorgzaam; ook de volwassen dieren stoppen elkaar soms 'hapjes' toe en gaan met de snavels door elkaars veren, ook de kuikens worden goed verzorgd en beschermd.

Vijanden

Vijanden van de meerkoet zijn roofvogels, vossen en kleinere roofdieren. Ook de mens wordt als vijand genoemd, omdat er nogal wat meerkoeten worden overreden.

Vragen

  • Waar kun je meerkoetjes vinden bij jou in de buurt?
  • Hoe ziet een meerkoetje er precies uit?
  • Hoe ziet een meerkoet-kuiken eruit?
  • Wat valt je op aan de poten van een meerkoetje?
  • Zijn er verschillen tussen mannetjes en vrouwtjes meerkoeten?
  • Hoe kun je een meerkoetje en een waterhoentje uit elkaar houden?
  • Wat eten meerkoetjes?
  • Leven meerkoetjes alleen of in groepen?
  • Waar bouwen meerkoetjes hun nest?
  • Hoe ziet zo`n nest eruit, waar is het van gemaakt?
  • Hoeveel eieren leggen meerkoetjes?
  • Hoe zien die eieren eruit?
  • Wie broedt de eieren uit en hoelang duurt dat?
  • Hoe lang blijven jonge Meerkoetjes in het nest en wat doen ze daarna?
  • Hebben meerkoetjes vijanden?
  • Hoe gaan meerkoeten met hun soortgenoten om?
  • Hoe overwinteren meerkoeten?

Deze vragen kun je gebruiken als hulpmiddel bij een spreekbeurt of een werkstuk. Ook leuk om gewoon eens te kijken wat je al van meerkoetjes weet! Antwoorden op sommige van deze vragen kun je het beste vinden bij de meerkoetjes zelf. Verder kun je bijvoorbeeld kijken op www.vogelbescherming.nl. Op "koetnet" kun je lezen hoe middelbare scholieren onderzoek doen naar meerkoeten; je kunt er veel interessante berichten over meerkoetjes vinden.
© 2009 - 2017 Elas, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Leuke onderwerpen voor een werkstuk of spreekbeurtLeuke onderwerpen voor een werkstuk of spreekbeurtWie een werkstuk gaat maken of een spreekbeurt moet houden, kan lang bezig zijn met het vinden van een leuk en geschikt…
Tips voor een goede spreekbeurt!Iedereen moet vroeg of laat wel eens een spreekbeurt houden. Er komen vaak zenuwen bij te pas, hoewel dit absoluut niet…
Een werkstuk makenVeel mensen hebben een probleem met het maken van een werkstuk. Een werkstuk is een verkorte maar doch uitgebreide samen…
Onderwerpen voor spreekbeurten en werkstukkenOnderwerpen voor spreekbeurten en werkstukkenEen spreekbeurt houden of werkstuk maken kan best leuk zijn. Het is alleen lastig om een goed onderwerp te vinden. Iets…
Een spreekbeurt op de lagere school, stap voor stapEen spreekbeurt op de lagere school, stap voor stapEen spreekbeurt houden voor klasgenootjes is soms moeilijk, altijd spannend en meestal leuk. Hieronder een stappenplan o…
Bronnen en referenties
  • Foto`s: 'Everystockphoto'. (Rivertay,Whiskymac,Joosteto, Neil Phillips)
  • Vogelbescherming Nederland
  • Koetnet.nl

Reageer op het artikel "Dieren in de buurt: de meerkoet"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

M. C. van Dijk, 03-06-2016 21:43 #8
Er zit bij ons in het park een meerkoetje te broeden, het vrouwtje zit er nu al 6 weken op.
dat wordt toch niets meer denken wij zo, en wat moeten wij er aan doen
dat vrouwtje zit daar maar op het nest straks ga zij nog dood wij willen graag haar helpen maar hoe! Reactie infoteur, 14-06-2016
Ik heb gezocht op het internet, maar kon er niet veel over vinden. Wel las ik dat kippen zich in zo n situatie zelfs kunnen 'doodbroeden'. Er is veel te vinden over het 'broeds-af' maken van kippen, maar meerkoetjes zijn natuurlijk wilde vogels, dus ik ga er vanuit dat de natuur het oplost. Ik denk dat ik zou afwachten en eventueel wat brood vlakbij het nest zou strooien. Misschien kunt u een vogelopvang in de buurt om advies vragen?
Ik zie nu dat het bericht al van tien dagen geleden was! Hoe is het ondertussen met het vrouwtje op het nest? Ik hoop maar dat ze het heeft opgegeven, of dat er toch sprake is van een nieuw nest, nadat het eerste verloren is gegaan. (Dan leggen ze overnieuw heb ik gelezen.)

H. Salij, 01-05-2014 15:01 #7
Waarom bouwen meerkoeten meerdere nesten om er uiteindelijk maar een te gebruiken?

Kallisty, 26-05-2013 21:42 #6
Hey,
ik heb hun eieren gevonden en ze waren heet en klopten maar de moeder en vader waren net gestorven. nu moeten wij ze opvoeden het zijn er 3

Kimberley, 23-04-2011 13:29 #5
Hallo ik heb een meerkoet ei gevonden dat uit het nest is gerold ik heb hem meegenomen weet wel redelijk veel van dieren maar weet niet zoveel van meerkoetjes heb de dierenarts gebeld die zei dat ik hem onder een lamp moest doen hoefde niet perse een broedlamp te zijn maar weet niet zo goed hoe ik het ei het beste warm kan houden hebben jullie nog tips? groetjes kimberley

Elas (infoteur), 11-06-2010 09:09 #4
Hallo Rosalie, over 'verdwenen' meerkoeteieren kon ik niet veel informatie vinden. Ratten en reigers eten jonge meerkoetjes maar ook eieren? Wel is bekend dat kraaien (en familieleden) echte eierrovers zijn. Ze eten zelfs de eieren van reigers zo gauw het nest even onbewaakt is; zij zullen dus een meerkoetnest ook niet met rust laten. Verder speelt 'de mens' nog wel eens een rol bij het leegroven van nesten. Voor meer informatie kun je misschien de site van de Vogelbescherming raadplegen. Is het enige overgebleven ei nog uitgekomen? Groet Elas.

Rosalie, 30-05-2010 21:45 #3
Hallo

Ik heb een meerkoeten ei gevonden maar ik ben erg benieuwd welk dier
de rest van de eieren heeft opgegeten!
Eerst waren het er zeven, en toen nog maar een.

Groetjes Rosalie

Elas (infoteur), 10-01-2010 18:14 #2
Ik weet het ook niet precies, heb even gekeken op de site van de vogelbescherming, daar stond het volgende:
"Voer geen brood met boter of ander voer met olie aan eenden in een wak, dat geeft 'olieslachtoffers'. De olie tast de waterdichtheid van het verenpak aan. De vogels worden dan ziek en gaan dood.
Laat het voeren van watervogels, roofvogels en uilen in het buitengebied over aan deskundigen.
Verstoor de vogels in het buitengebied niet. Het opvliegen kost veel energie. Rust is dus van levensbelang.
Er staat vooral wat je níet moet doen dus. Verder zag ik op meerdere sites staan dat ze met wat extra brood de winter wel doorkomen! Succes!

Claudia, 09-01-2010 22:38 #1
Hallo ik heb een vraag ik zou willen weten wat ik ze kan geven voor de winter ik geef ze nu elkedag een brood maar heb toch het idee dat ik ze wat aders moet geven om het nu zo koud is en vind het zo zielig

Infoteur: Elas
Laatste update: 06-11-2010
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 8
Schrijf mee!