InfoNu.nl > Dier en Natuur > Vogels > Vogels voeren in winter en voorjaar. Welk voer op welke plek

Vogels voeren in winter en voorjaar. Welk voer op welke plek

Vogels voeren in winter en voorjaar. Welk voer op welke plek Vogels voeren kan het hele jaar door. Heel lang was men van mening dat vogels alleen in de winter gevoerd mochten worden, maar deze theorie blijkt niet te kloppen. Het is zelfs gewenst om ook in het voorjaar bij te voeren. Vooral de zaadeters als hebben het in de lente moeilijk, omdat er in de natuur nog te weinig te vinden is. Ook de insecteneters kunnen een extraatje van de mens goed gebruiken. Omdat niet iedere vogel hetzelfde is, moet er ook aan diverse mogelijkheden van voedsel en van voedselplek worden gedacht. Insecteneters eten het liefst gedroogd strooivoer van dierlijke oorsprong, zaadeters de bekende vetbollen met zaden. Zaadeters eten graag vanaf voederplankjes en vogelhuisjes. De meeste insecteneters eten graag vanaf de grond. In dit artikel ook tips voor het zelf maken van een vetbol of mezenbol.

Bijvoeren van vogels voor energie

Nog niet zo lang geleden werd men aangeraden om vogels na de winter niet meer te voeren. Men ging er van uit dat de vogels dan weer in staat zouden zijn zelf voedsel te zoeken. Door bijvoeren zouden de jongen verkeerd voedsel krijgen en daardoor al verzwakt aan het leven beginnen. Maar deze theorie is inmiddels achterhaald. Het is gebleken dat vogels zich niet op één voedselbron richten. Zij halen hooguit 20% van hun voer bij één plek. De noodzaak van bijvoeren in de zomer en herfst is niet direct aanwezig. In die periodes is er meestal voldoende aanbod van bessen, zaden en insecten. Bijvoeren is dan meer voor het plezier van de mens dan voor het diertje zelf, maar kan geen kwaad. In droge en hete zomers is het wel aan te bevelen om voor de vogels voldoende drinkplekken te creëren. Het bijvoeren in de winter en lente is echter een noodzaak.

In de winter is de hulp van mensen meer dan nodig

Als het in de winter koud is, weet iedereen dat de vogels het moeilijk hebben. Ze trekken naar de huizen, omdat ze instinctief weten dat er bij de mensen voedsel te halen is. Hun natuurlijke voedselbron als zaden en bessen zijn moeilijk te vinden of helemaal verdwenen en insecten zijn weggekropen. In deze tijd is de hulp van mensen meer dan nodig, omdat de vogels extra energie nodige hebben om warm te blijven.

Vogels voeren in de ochtend en begin van de avond om lichaamstemperatuur vast te houden

De lichaamstemperatuur van een vogel is normaal 40 graden. Om deze temperatuur vast te houden heeft het juist in de winter extra energie nodig. In de ochtenduren willen ze dan ook zoveel mogelijk voedsel binnenkrijgen. Hetzelfde geldt tegen de tijd dat het donker wordt om de koude nacht goed door te kunnen brengen. Dus op die tijdstippen voeren zal de meeste vogels aantrekken.

pindaketting kost veel energie
pindaketting kost veel energie

Ongebrande gepelde pinda's in een netje in plaats van pindaketting

 pindanetje kost minder energie:
foto © Henk ten Broeke
pindanetje kost minder energie:
foto © Henk ten Broeke
Veel mensen rijgen in de winter een ketting van ongebrande pinda's. Natuurlijk is het een boeiend gezicht om bijvoorbeeld een mees bezig te zien om de schil van een pinda open te krijgen. Als het diertje succes heeft, kan het na het geploeter een pindaatje pakken en zal na enige tijd weer terugkomen om een poging te doen een nieuwe los te peuteren. Weer leuk om te zien, maar het vogeltje heeft hiervoor wel heel veel energie onnodig moeten verbruiken. Pinda's kunnen ook gepeld aangeboden worden in een netje. De vogel krijgt hetzelfde voedsel, maar heeft daarvoor aanzienlijk minder energie verbruikt. Energie die het hard nodig heeft om warm te blijven.

In het voorjaar vogels bijvoeren door te weinig aanbod van insecten en zaden

In het voorjaar hebben de vogels wel degelijk de hulp van de mens nog nodig. De lente biedt meestal meer warmte, waardoor het gebruik van de energie niet meer daarvoor gebruikt hoeft te worden, maar het aanbod van voedsel is het probleem.
  • Voor de zaadeters is er in de natuur nog te weinig om voldoende tot zich te krijgen. Toch moeten deze vogels voldoende energie hebben voor de voortplanting.
  • De insecteneters verzamelen voor hun jongen insecten. Maar vooral in het begin van de lente kan er nog te weinig aanbod van insecten zijn.
  • Beide groepen vogels voeden zich dan nog met wat zij bij de mensen kunnen vinden.

Vetbollen of gedroogd voer. Op voederplankjes of op de grond

Omdat niet iedere vogel hetzelfde is, moet er ook aan diverse mogelijkheden van voedsel en van voedselplek worden gedacht.

de kegelvormige snavel van de groenling
de kegelvormige snavel van de groenling
Zaadeters eten graag vanaf voederplankjes en vogelhuisjes.
Voor zaadeters zijn vetbollen, ongebrande pinda's en zaden geschikt. Zij hebben een kegelvormige, krachtige snavel en halen daarmee het voer weg van voederplankjes, voedertafels en uit voederhuisjes.
Enkele zaadeters zijn: mussen, groenlingen en vinken.

De meeste insecteneters eten graag vanaf de grond
Insecteneters hebben spitse, dunne snavels. Voor deze vogels geldt dat zij ook van de zaadbollen en pinda's zullen eten. Toch is
foto: Henk ten Broeke
foto: Henk ten Broeke
het beter om voor hen ook universeel voer te hebben. Universeel voer is gedroogd voer van dierlijke oorsprong. De zaadeters eten graag vanaf de grond, wat inhoudt dat het voer op een beschutte plaats moet worden gestrooid met struiken in de buurt als vluchtmogelijkheid.
Enkele insecteneters zijn: roodborstjes, heggenmussen, winterkoninkjes, merels en mezen.
Mezen zien we iets minder vaak op de grond. Het zijn acrobaten aan de vetbollen en eten ook graag van de voederplank.

Waarschuwing
Geef vogels nooit zout voedsel of margarine. Margarine heeft een laxerende uitwerking.

Zelf vetbollen, Kerstvetbollen en dennenappel met vet maken

Natuurlijk kan men in de supermarkt of dierenwinkel kant en klare vetbollen kopen, maar niet alleen kinderen vinden het leuk om zelf een vetbol te maken.

Maak zelf een vetbol/ mezenbol
zelf vetbol maken
zelf vetbol maken
  • Smelt in een pan ongezouten frituurvet/rundvet ( 1,5 kg).
  • Voeg als het vet warm is, niet heet, al roerend universeel vogelvoer, (te koop als strooivoer in de supermarkt) of speciaalvoer voor insecteneters toe. (te koop in de dierenwinkel) Ongeveer 1 kg voor het geheel.
  • Giet het warme mengsel in een vorm, bijvoorbeeld een blikje of een boterkuipje.
  • Leg in die vorm, voordat het mengsel stolt, een draad, bijvoorbeeld katoen of vliegertouw.
  • Laat het draad ruim uitsteken.
  • Als het nog niet volledig gestold is, kan men het kneden in de vorm van een bal.
  • Laat het mengsel nu helemaal stollen. Klaar. Ophangen aan het uitstekende draad

Vetbollen in de vorm van Kerstfiguren
  • Doe hetzelfde als hierboven omschreven.
  • Als het vet nog niet helemaal is gestold, kan je het nog kneden of met een bakvorm een figuur maken.
  • Maak met koekjesvormpjes een vorm van bijvoorbeeld een ster of denneboom.

Vet in een grote dennenappel
Vooral de zaadetende vogels worden aangetrokken door dennenappels, waarin in het voorjaar en zomer de zaden zitten.
In de winter is een dennenappel nog steeds een lokker, wanneer tussen de schubben vet te vinden is.
Zo maak je het:
  • Maak een draad aan de dennenappel vast.
  • Doe een geopend plastic zakje in een kopje of beker.
  • Vul deze met het mengsel waarmee ook de vetvollen worden gemaakt.
  • Doe de dennenappel hierin.
  • Laat de draad eruit steken.
  • Druk het zakje stevig om de dennenappel.
  • Laat het geheel afkoelen.
  • Knip het zakje los.
  • Hang de dennenappel op.

Drinkwater voor vogels in de winter

Vogels hebben uiteraard een drinkplek nodig. Om te voorkomen dat zij met poten of vleugels in het water komen, is het waterbakje afdekken met gaas een doeltreffende oplossing.
© 2009 - 2014 Henbro, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Vogels de winter door helpenMet strenge vorst hebben de vogels die in Nederland blijven het behoorlijk zwaar. Voedsel is moeilijker te vinden en een…
Het hele jaar vogels bijvoerenHet hele jaar vogels bijvoerenJe kan vogels het hele jaar bijvoeren. Je moet alleen per seizoen wisselen van voer. In dit artikel vind je zo'n beetje…
Vogels bijvoeren in de winter: geen slinger doppinda'sVogels bijvoeren in de winter: geen slinger doppinda'sVogels bijvoeren in de winter is erg belangrijk en mag als er veel sneeuw en ijs ligt. Want de dieren hebben dan geen en…
Vogels voeren in de tuinHet hele jaar door kunnen de vogels in de tuin bijgevoerd worden. Elke vogel heeft zijn eigen favoriete voedsel, andere…
Hoe kan ik vogels in de winter voeren?Met name tijdens de winter en de herfst is het fijn voor vogels als mensen voer in de tuin klaar leggen voor ze. De wint…
Bronnen en referenties
  • De Gelderlander,
  • Henk ten Broeke

Reageer op het artikel "Vogels voeren in winter en voorjaar. Welk voer op welke plek"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Hennie Smit, 09-05-2013 09:50 #9
Wij hebben maar een paar musjes in de tuin en die wil ik graag bij voeren, maar door de kraaien krijgen ze geen kans. Wat kan ik daar aan doen heb al een speciaal voertrechter met een kleine opening. Maar de kraaien komen er toch bij. Weet iemand raad! Bedankt vast

Britta, 22-01-2013 10:10 #8
Ik heb zaadbollen onder een boompje hangen maar de kraaien gaan er met de hele bol vandoor. Waar hang ik de bollen het beste zodat de mezen etc eraan kunnen maar niet de grote vogels?

G. Plugge, 26-06-2012 17:04 #7
Wij krijgen al bijna 3 jaar een bonte specht in de tuin. Die komt diverse keren per dag en is gek op pinda 's. Een prachtig gezicht als je de specht van zo dicht bij kan bekijken! Ook parkieten, meesjes en roodborstjes zijn zomer en winter vaste klanten. Ook is het verbazing wekkend dat de vogels onderling best sociaal zijn. Wij genieten dagelijks van onze gevederde vriendjes!

Edwin Ritsema, 25-06-2012 21:14 #6
Waarom heeft iedereen het over vogels voeren en over wat goed voor ze is.
Je moet gewoon niet voeren en denk aan je buren.
Die van mij voeren 3 a 4 broden in de week aan de volgens en schijten vervolgens mijn hele terras en veranda onder, en is ook in zo'n ongezonde zaak dat ik mijn kleine niet eens buiten kan laten spelen.
En ja die k×t bejaarden willen niet ophouden daar mee.
Zo kan het dus ook zijn

Annick, 07-02-2012 20:07 #5
Ik heb gewone plantaardig frituurvet gekocht om mijn mezenballen te maken. Ik zie dat er 100% plantenvet in zit maar ook E900, een antischuimmiddel. Geen zout. Is dit schadelijk voor de vogels? Alvast bedankt.

Margriet Bakker, 17-10-2011 18:40 #4
En weer mis ik een belangrijk detail: hang het voer zo op dat ze er allemaal bij kunnen. De mezen zijn acrobatisch, de roodborst en vink en anderen niet. Dus die moeten vanaf een takje of stokje er bij kunnen…

Bert Ludden, 18-05-2011 07:21 #3
Vorig jaar had ik een nestkastje in de tuin met jonge pimpelmeesjes. De oudervogels maakten veel gebruik van een vlakbij hangende vetbol. Na enkele dagen werd het stil, bleken alle jongen dood! Ik hang nu in de broedtijd geen verbolgen meer!.

Anne Kouer-Zanoni, 09-03-2011 00:19 #2
Sinds ik geen katten meer heb is het een paradijs voor veel vogels in mijn besloten tuin. Ik voer dan ook zoveel mogelijk met diverse soorten. Drinkwater voldoende aangezien er een grote vijver is met veilige randen van grind. Zowel de vogels als ik hebben er heel veel plezier van.

Jelleke de Jong, 08-04-2010 14:08 #1
Voor zover ik weet is het niet goed om in het voorjaar pinda's/noten te voeren; dit omdat dit schadelijk zou kunnen zijn voor de maagjes/spijsvertering van de jonge vogels, die zouden de stukjes pinda niet kunnen verteren. Graag hoor ik uw reactie.
Met vriendelijke groet, Jelleke de Jong

Infoteur: Henbro
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Vogels
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 9
Schrijf mee!