Vogels en Lier

De Lyre bird of de Liervogel

De Lyre bird of de Liervogel

Bij wonderen uit de natuur is dit ongetwijfeld de kampioen onder de geluidskopieerders. Deze vogel imiteert tot het allerkleinste detail, alle omgevingsgeluiden, om zo zijn geïndividualiseerde en ultieme verleidingsliedje samen te stellen. Je gelooft je oren niet als je beseft dat deze imitaties niet begrensd worden bij dierengeluiden alleen. Redenen op overschot dus om deze kampioen van dichter te bekijken.


We beginnen dit artikel met een filmpje om deze kampioen bezigt te horen zodat u zich makkelijker een beeld kan vormen:
Lyrebird of liervogel in actie

Details

  • Koninkrijk Animalia
  • Stam/ Chordata
  • Classe Aves
  • Orde: Passeriformes
  • Familie: Menuridae
  • Genus: Menura Latham, 1802
  • Wetenschappelijke naam (twee soorten):
    • Menura novaehollandiae of Grote liervogel (in Australië gekend onder ‘Weringerong’)
    • Menura Alberti of Alberts Liervogel

Deze vogel is dus duidelijk een kampioen. Hij steelt ontegensprekelijk de show wanneer hij zijn lied zingt. Hij maakt individueel zijn eigen mooiste lied, met enkel een doel voor ogen. Het verleiden van zijn meisje. Daarvoor kopieert hij op indrukwekkende en complexe manier alle omgevingsgeluiden. Hij imiteert op zijn gemakje twintig verschillende diersoorten, en daarbovenop imiteert hij andere geluiden die hij opvangt. Ook maalt hij er niet om een klikkende camera, een sirene, een flipperkast, een pistoolschot en een elektrische boomzaag in zijn repertoire op te nemen. Benieuwd of er een geluid is dat deze held niet aankan? Ik anders wel.


Leuk om weten is dat de Liervogeldames dezelfde zangcapaciteiten hebben dan hun mannelijke soortgenoten. Deze geluiden plakt hij niet zomaar achter elkaar, neen, dat zou te gemakkelijk zijn. Hij assembleert al deze geluiden dan ook nog eens tot zijn eigen persoonlijke lijflied helemaal perfect is. Vele mensen in de muziekindustrie kunnen aan deze amazing kampioen een puntje zuigen.

De Grote Liervogel

  • Werd voor het eerst ontdekt in 1802 in de regenwouden van Victoria Tasmanië en New-South Wales te Australië, waarna hij werd voorgesteld aan de wereld.
  • De vrouwtjes hebben een totale lichaamslengte van 74 cm tot 84 cm.
  • De mannetjes zijn iets groter en meten een 80cm à 98 cm.
  • Dat maakt dat deze Grote Liervogel de derde grootste zangvogel is na de withoofd dikbekraaf (Corvus crassirostris), uit Africa en de Common Raven (Corvus corax), die overal in de Noorderlijke Hemisphere voorkomt. (dat is de helft van onze planeet aan de noordkant van de evenaar.)
  • Veel van de Grote Liervogels leven in het Dandenong Ranges National Park, het Kinglake National Park en Illawarra regio ten zuiden aan Sidney. Ook zijn zij weer te vinden in andere parken (zij het in mindere aantallen) langsheen de kusten van Australië, en ook in het onontgonnen Australische Bushland.

Albert's Liervogel

  • Is zichtbaar kleiner dan zijn grote broer en meet een maximum lichaamslengte van 90 cm voor de mannetjes en 84 cm voor de vrouwtjes.
  • Deze soort is echter enkel te vinden in een kleine regio in het Southern Queensland regenwoud.
  • Hun staart is ook smaller, kleiner en minder spectaculair dan die van zijn grote broer en telt ook minder veren. Voor de rest is er geen verschil tussen deze twee unieke soorten.

Kindjes maken

  • De zangtalenten van de meisjesjagende Liervogeljongens zijn het meest te horen van mei tot september van elk jaar.
  • De dametjes maken hun nest meestal erg dicht tegen de grond (zie de gelijkenis met onze fazanten.)
  • De dames leggen daarin dan 1 enkel ei.
  • De moeders in spé zijn de enige ouder die het ei uitbroedt.
  • de broedtijd duurt ongeveer een vijftig dagen.
  • Daarna is ze ook nog eens de enige ouder die het jong opvoed.
  • De Liervogel mannen hun vaderse taak stopt dus bij de bevruchting (hebben ze lekker veel tijd om hun verleidingslied te optimaliseren) grinnik.

Menukaart

  • Insecten
  • Spinnen
  • Aardwormen
  • En af een toe zaadjes

Foerageren


Liervogels scharrelen hun maaltje bij elkaar

Bij gevaar

Ze zullen eerder op de loop gaan dan te gaan vliegen (want hoewel ze geweldige zangers zijn zijn het desastreuze piloten.)
Soms schuilen ze in lege wombat holen en oude brandschachten (bv. bij een bosbrand.)

Natuurlijke predators

  • Katten
  • Vossen

Fosielen en voorouders

  • De oudste teruggevonden sporen van de Liervogel zijn te vinden in het Australische Museum. Daar zijn fossielen te bezichtigen van 15 miljoen jaar geleden.
  • De prehistorische voorouder van onze Liervogels, namelijk de Menura tyawanoides is gedateerd in het vroege Miocene tijdperk en weer te vinden in de Riversleigh site, een van Australies meest gekende fossiele opgravingssites, gelegen in Noordwest Queensland. Deze site heeft een oppervlakte van 100 km² en herbergt fossielen van ondermees mammals uit het Oligocene (33,9 miljoen tot 23 miljoen jaar voor vandaag) en Miocene tijdperk (23,03 tot 5,332 miljoen jaar voor vandaag.) Deze site werd in 1994 ingeschreven in het Werelderfgoed in de extentie 'Lawn Hill National Park.’

Leuke weetjes

  1. Lyrebirds zijn een erg zeldzame soort, zo zeldzaam zelfs dat ze op de rode lijst staan.
  2. Ter gelegenheid van David Attenborough’s tachtigste verjaardag (april 2006) mocht zijn publiek een stem uitbrengen om het meest geliefde natuurfilmpje aller tijden uit de Attenborough-televisie momenten te kiezen. Dit filmpje over de Lyar bird kwam uit de bus als winnaar.
  3. Nog een heerlijke foto van deze kampioeN -->prachtige foto
  4. De Lyrebird is een erg schuwe vogel. Bij het miste argwaan verdwijnen ze in het Australische struikgewas.
  5. Het meest complexe lichaamsdeel bij de Liervogels is de Syrinx, dat is de spier die hun zangtalent mogelijk maakt.
  6. Ook is deze vogel een erg bezig bijtje. Zelden staat hij stil. Steeds druk in de weer zijn volgende maaltijd bij elkaar te scharrelen met zijn grote poten.
  7. Deze vogel is ook haast perfect gecamoufleerd.
  8. Ze hebben een van de mooiste veerstaarten in vogelland.
  9. ze hebben een beetje weg van een fazant van bij ons, maar dan wel eentje met nog mooiere staart.
  10. Er zijn twee soorten Liervogels, Alberts Liervogel, en de grote liervogel. Beiden enkel en alleen voorkomend in Australië. De Het enige verschil tussen deze twee kampioenen zit hem in de staarttooi en in een klein lengtevershil (zie hierboven). Liervogels zijn van de orde der zangvogels (meer nog, als zij geen zangvogel zouden zijn is dat volgens mij geen enkele zangvogel.)Albert's Liervogel heeft zijn naam te danken aan Prince Albert, de echtgenoot van Koninging Victoria, als een eerbetoon.
  11. De liervogels horen tot de best bekende inwoners van Australië.
  12. Liervogels zijn geliefd in vele spectaculaire folkloristische verhalen in Australië. (zie hieronder)
  13. De liervogel dankt zijn naam aan zijn prachtige pluimstaart, die wordt gevormd door zestien gemodificeerde veren in totaal. Daarvan situeren er zich twee hele lange smalle slanke in het midden van de staart, daarnaast naar de zijkant toe twee brede gebogen staartpluimen en daartussen zitten nog eens twaalf kleinere veren.
  14. Wanneer het Lyremannetje op jacht is naar een vrouwtje plooit hij zijn staarttooi tot ver over zijn hoofd om zijn hofmakerij meer karakter te geven. Wanneer hij in deze positie staat doet hij erg denken op een Griekse lier.

Liervogels in onze Kultuur

(een klein greepje)
  • Een afbeelding van deze beeldige mannelijke zangers is weer te vinden op het Australische 10 cent muntstuk.
  • Een meer stillistische Liervogel is weer te vinden op het Australische 100 dollar biljet.
  • En silhouet van de Liervogel is weer te vinden in het logo van de Australische Film Comissie.
  • Hij is ook weer te vinden in de emblemen van het New South Wales National Parks and Wildlife Service.
  • Een gestilleerde weergave van de Liervogel is weer te vinden in eht logo van het muziekconservatorium te Queensland.

Velen zijn jaloers op het kunnen van deze zangtalenten die er dan ook nog eens prachtig uitzien. Maar zoals het spreekwoord zegt; Ieder vogeltje zingt zoals ie gebekt is….toch???

Legende over de Lyrebird

ook na te lezen op --> : Lyrebird legend

’Long ago in the Blue Mountains, three sisters named Meehni, Wimlah and Gunnedoo, lived with their witchdoctor father, Tyawan. They lived happily in the mountains but they shared one fear - the bunyip, who lived in a deep hole nearby. So, to protect his daughters when he was away, Tyawan would leave them high on a cliff behind a rock wall.

One day, after waving goodbye to his daughters, Tyawan descended into the valley. However, when a large centipede appeared on the cliff top sanctuary, it so frightened Meehni that she threw a stone at it. But the stone rolled over the cliff.

Suddenly, all the animals were silent and the rock behind the three sisters split open, leaving them isolated on a thin ledge. There was a rumble below and all the creatures began to flee yelling "quick, here comes the bunyip!". Horrified, the three frightened sisters huddled together.

The angry bunyip, who had emerged from his sleep, looked up to see what had rudely awakened him. When he spotted the sisters, perched on the thin ledge, he lurched furiously towards them.

In the valley, Tyawan had heard the commotion and looked up to see that the bunyip had almost reached his daughters. Frantic, the witchdoctor pointed his magic bone at his daughters and turned them into stone. It would keep them safe until the bunyip had gone, after which Tyawan would return them to their former selves.

The bunyip became even more enraged when he saw what had happened. He turned on Tyawan and chased him. While fleeing, Tyawan became trapped by a rock which he could neither climb not circle, so he quickly changed himself into a lyrebird and dissapeared into a small cave. But alas, although everyone was safe, Tyawan had lost his magic bone!

After the bunyip retured home, Tyawan crept out of his cave to search for his magic bone. And he is still looking for it to this day.

Meanwhile, the three sisters standing silently watching from their mountain ledge, hoping one day he will find the magic bone to bring them back to life.’


Links

  1. Lyrebirds - Recordings by Sydney Curtis www.naturesongs.com/lyrebirds.html
  2. Super Lyrebird fotos (waarvan de foto bovenaan dit artikel) http://users.bigpond.net.au/Australian_Owls/superb_lyrebird.htm
  3. Lyrebird video’s http://ibc.hbw.com/ibc/phtml/familia.phtml?idFamilia=119
  4. Lyrebird survay group: http://lyrebird.star-tek.com.au/
© 2007 - 2009 Salu, gepubliceerd in Vogels (Dier en Natuur) op 30-10-2007, laatst gewijzigd op 16-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Lyrebird survay group, Lyrebirds -Sidney CurtisRecord, Super Lyrebird fotos en More Lyrebird video’s TIP!!!.

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • David Attenborough, wikipedia, Reader's Digest - Complete Book of Australian Birds, 1976, De internet Bird Collection, Lyrebird survay group

Reageer op het artikel "De Lyre bird of de Liervogel"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.