Steur, Acipenser sturio

De steur met zijn haaivormig lichaam is voornamelijk bekend geworden door zijn levering van de ‘echte’ kaviaar.

Kenmerken

De steur heeft een groot haaivormig lichaam met verlengde, stomp afgeronde bek (rostrum). In plaats van schubben op het lichaam heeft de steur 5 horizontale rijen knobbelige beenplaten. De bovenzijde van zijn lichaam is grijs, de onderkant is helder wit. Duidelijk te zien is dat de staartvin asymmetrisch loopt, de bovenkant is duidelijk langer. De rug- en de aarsvin zijn ver naar achteren geplaatst waardoor hij de bijnaam ‘haai’ krijgt. De steur heeft een onderstandige, tandloze, slurfachtige bek met 4 niet-gerafelde, ronde baarddraden die zich dwars onder de onderkaak bevinden. Tevens heeft dit beest een klein/recht bekspleetje. De lengte van de steur ligt meestal tussen de 1,5 a 2 meter. Er zijn enkele steuren die maarliefst 5 tot 6 meter zijn geworden.

Voorkomen

Voornamelijk in het oostelijke deel van de Atlantische Oceaan, in Noord- en Oostzee, de Middellandse Zee en de Zwarte Zee. Tijdens de paaitijd zitten ze meestal in de daarin uitmondende rivieren

Verwarring

Vaak wordt de steur verward met de sterlet en de beluga-steur. Echter heeft de sterlet een naar boven gebogen bek en baarddraden met franjes. De beluga-steur bezit een veel bredere en gebogen bekspleet. Ook heeft deze vis zijdelings afgeplatte baarddraden met franjes. Enkele andere steursoorten uit de Kaspische Zee en de Zwarte Zee zijn via uitzetting door aquariumhouders en vijverbezitters in dit gebied gekomen, een voorbeeld; de diamantsteur (Acipenser gueldenstaedtii). Deze vis lijkt niet veel op de Acipenser sturio. Maar zijn harde beenplaten zijn vrijwel identiek aan de steur waardoor er een verwarring kan ontstaan tussen de 2 steuren.

Leefwijze & voortplanting

De steur is, zoals de meeste van zijn familieleden, een anadrome vis die het grootste gedeelte van zijn leven in de zee doorbrengt. Echter om te paren verlaat de steur de zee en trekt op naar enkele rivieren. Tijdens de paaitijd, die zich bevindt tussen april en juli, trekken de geslachtsrijpe vissen naar de midden- en bovenloop van de grote rivieren, waar de wijfjes boven een kiezelbodem, afhankelijk van de leeftijd, tot zoon 2,5 miljoen eitjes afzetten. Daarna trekken de ouders weer terug naar de zee. De jonge vissen blijven na uitkomen 1 tot 2 jaar in het zoete rivier water. Daarna trekken ze 2 tot 3 jaar naar het brakke water, om tenslotte in de volle zee uit te komen. Steuren zijn bodemvissen en tasten met hun baarddraden naar voedsel, zoals slakken, mosselen, wormen en vissen. Naar verluidt kunnen steuren een leeftijd van ongeveer 100 bereiken. Enkele steuren kunnen zelfs een leeftijd van 130 bereiken!

Wetenswaardigheid

De vroeger algemeen voorkomende steur is in de aan de Noordzee gelegen landen uitgestorven. De nietsontziende overbevissing sinds het midden van de 19e eeuw, alsook het onbereikbaar maken van de paaironden door de aanlegging van stuwen en andere obstakels moeten als de hoofdoorzaken hiervoor worden gezien. Ook de bestanden van andere steursoorten in Oost-Europa en Azië nemen af, o.a. ook door de sterke overbevissing tijdens de paaitijd. Met hun eitjes leveren de steuren de echte en dientengevolge begeerde kaviaar.

Meer zoetwatervissen?