Reptielen: eieretende slangen (Dasypeltidae)

De familie van de eieretende slangen (Dasypeltidae) werd in het verleden beschouwd als een onderdeel van de Colubriden. Dit is echter niet waar. In dit artikel zult u alles te lezen komen over de familie van de eieretende slangen (Dasypeltidae).

De familie van de eieretende slangen (Dasypeltidae) werd in het verleden beschouwd als een onderdeel van de Colubriden.
Omdat er te grote verschillen bestonden tussen bedie groepen, achtten de deskundigen het noodzakelijk hen in aparte families onder te brengen.

Scaber

men ging toen spreken van het geslacht Dasypeltis met scaber als de enige soort. Deze soort staat gewoonlijk bekend onder de benaming van de eieretende slang. Het meest opmerkelijke van deze dieren zijn hun nekwervels. Deze hebben in de slokdarm langgerekte uitsteeksels die naar beneden wijzen. Het is een rij van zes tot acht punten, die doen denken aan de tanden van een zaag. Deze punten zijn bijzonder belangrijk voor de voeding van het dier. Opmerkelijk is ook, dat bij deze familie de tanden heel klein zijn en zelfs ontbreken aan de voorzijde van de kaken.

Verspreiding

De eieretende slangen leven verspreid over het zuiden en midden van Afrika. De "gewone" eieretende slangen vindt men echter voornamelijk in India. Deze behoren niet tot de familie van de Dasypeltidae, maar tot die van de Elachistodontidae. Toch vertonen eze veel overeenkomst met de Dasypeltidae, want in hun slokdarm worden ook uitsteeksels aangetroffen.

Eieretende slang (Dasypeltis scaber)

De eieretende slang (dasypeltis scaber) lijkt in uiterlijk veel op de adder en wel in het bijzonder op de giftige zandrateladder. De eieretende slang is niet giftig. Hij is ongeveer 70 centimeter lang en bijzonder fijngebouwd. Zijn kop is klein en langgerekt en het dunne lichaam loopt uit in een punt. De pupil is verticaal van vorm. De eieretende slang is geel of olijfgroen van kleur met drie rijen donkere vlekken.

Bijzondere slokdarm

Deze slanngensoort is een typisch voorbeeld van vérgaande specialisatie in de dierenwereld. Zijn spijsvertering is slechts op één soort voedsel ingesteld, namelijk op eieren. De verbinding tussen beide kaken is zo elastisch, dat hij zijn bek heel wijd open kan sperren. Ook de huid van zijn nek vertoont een uitzonderlijk grote rekbaarheid. Zodoende kan het dier eieren opslokken, die de maat van zijn ei gen kop ver te boven gaan.

Het is werkelijk zeer indrukwekkend, dit dier tijdens zijn maaltijd gade te slaan. Het hele proces voltrekt zich in ongeveer een half uur. In die tijd ziet het dier, met enorme krachtsinspanning, kans om het ei in zijn bek te nemen en het in zijn slokdarm te persen. Eerst kruipt hij naar het ei toe en likt het langdurig met zijn gespleten tong. Dan spert hij zijn bek zo wijd mogelijk open en tracht het ei bij de punt naar binnen te werken. Met inspanning van al zijn kaakspieren slaagt hij er tenslotte in, het gehele ei in zijn mondholte te krijgen. Hierna werkt hij het ei in de slokdarm, waar de scherpe uitsteeksels van de halswervels verder hun werk doen. Doordat de wervelkolom voortdurend in beweging is, zagen deze uitsteeksels de schaal van het ei in de lengterichting open.

De inhoud van het ei glijdt zonder veel moeite naar de maag. De schaal wordt na enige tijd in kleine stukjes uitgespuugd. Het is merkwaardig om te zien hoe ver de halsschubben uit elkaar komen te liggen op het moment dat de hals zo ver mogelijk uitgerekt is.

Leefomgeving

Eieretende slangen leven in het struikgewas van droge, tropische gebieden. Het zijn dagdieren, die bijzonder bedreven zijn in het klimmen in bomen. Geen vogelnest is veilig voor hen wanneer zij op zoek zijn naar voedsel.

Gevangenschap

Men tracht de eieretende slang te vangen omdat hij zich heel gemakkelijk in gevangenschap aanpast. Hij vermenigvuldigt zich zelfs in gevangenschap. Men heeft met dit dier interessante experimenten uitgevoerd, waaruit onder andere bleek dat hij bedorven eieren of van te voren leeggemaakte doppen weigert. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Reptielen (Dier en Natuur) op 02-10-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Reptielen: zwemslangen en de colubriden: De grote rij van 'oude' slangen zonder tanden met een gifkanaal en dus volkomen ongevaarlijk voor de mens, wordt tegenwoordig onderverdeeld in vier families. In dit a…
• Reptielen: Luipaard-rattenslang: De ,,luipaard''-rattenslang is een van de mooiste en elegantste slangen uit de gebieden met een gematigd klimaat. In dit artikel leest u alles over deze schitterende slang.
• Het bezweren van slangen: Dit artikel gaat over het bezweren van slangen: hoe slangenbezweerders het doen, en wat voor gevolgen het heeft voor de slangen.
• Reptielen: de indeling van de reptielen: Hoewel de mens een ingeboren afkeer heeft van reptielen, is het voor de mens wellicht gemakkelijker toe te geven dat de reptielen lang geleden een beslissende schakel…
• Reptielen: kenmerken: Hoewel de mens een ingeboren afkeer heeft van reptielen, is het voor de mens wellicht gemakkelijker toe te geven dat de reptielen lang geleden een beslissende schakel vormden in de gesc…