Reptielen: heilige angst voor de cobra

De gifslangen, en wel in de eerste plaats de cobra, maakten in India tot voor enkele tientallen jaren geleden ongeveer 20.000 menselijke slachtoffers per jaar. In dit artikel leest u dat dit niet de enige reden is waarom de cobra zo angstaanjagend, maar toch aanbeden is. Een groot deel heeft namelijk ook te maken met het geloof in Boeddha...

De gifslangen, en wel in de eerste plaats de cobra, maakten in India tot voor enkele tientallen jaren geleden ongeveer 20.000 menselijke slachtoffers per jaar. Tegenwoordig is dit indrukwekkende aantal sterk verminderd, dankzij het gebruik van serums en dankzij de actieve jacht die door de autoriteiten tegen deze uitermate gevaarlijke slangen wordt ingesteld.

Cobra, het heilige dier

Anderzijds is het aantal gifslangen langzamerhand ook verminderd doordat allengs meer land werd bebouwd. Toch was het geen gemakkelijke strijd. Want ook al werd voor elk gedood dier een vergoeding gegeven, de bevolking was er uiterst afkerig van aan de uitroeiing van de cobra mee te werken. De cobra werd namelijk beschouwd als een heilig dier, dat al sinds mensenheugenis deel had aan riten en tradities van het volk.

Beschermer van Boeddha

Het schijnt dat die eerbied voor de cobra zijn oorsprong vindt in een gebeurtenis tijdens het leven van Boeddha. Er wordt namelijk verteld dat eens een cobra het gezicht van de slapende Boeddha met zijn brede kop tegen de gloeiend hete stralen van de zon zou hebben beschermd. Als beloning daarvoor zou de cobra de belofte van buitengewone goddelijke genade en eeuwige bescherming hebben gekregen.

Bedreiging met de dood

De bijgelovige eerbied die Indiërs ten opzichte van de verderfelijke cobra hadden blijtk duidelijk uit een gedeelte uit het klassieke werk van de beroemde dierkundige Brehm: ,,Gedurende de tijd die Dellon in Curanur verbleef - omstreeks 1650 - werd een privé-secretaris van de plaatselijke vorst door een cobra gebeten. De zieke werd direct naar de stad overgebracht, tegelijk met de in een goed gesloten bak gelegde slang.

De vorst toonde zich diep bedroefd over het ongeluk en liet de priesters halen. Deze maakten het reptiel er met bewogen woorden opmerkzaam op, dat het leven van de gewonde secretaris voor de stad van groot belang was. Ze bedreigden hem met de dood, wanneer zijn beed het ongelukkige slachtoffer zou doden. Maar het goddelijke dier liet zich nie tbang maken en de secretaris stierf.

De vorst werd overvallen door een diepe moedeloosheid. Toen hij beter over het gebeurde nadacht, kwam hij op het idee, dat de dode door de een of andere geheime schuld de toorn van de goden op zich moest hebben geladen. Die hadden daarna de slang als eenvoudige uitvoerder van hun bevelen uitverkoren. Dus gaf hij het reptiel, nadat hij het had opgesloten in een glazen pot voor zijn paleis had laten brengen, zijn vrijheid terug en smeekte het met diepe buigingen om vergiffenis''.

Redenen

De reden waarom het de bevolking van India verboden is slangen te doden, is bekend. Als een inheemse bewoner van Malabar in zijn huis een gifslang vindt, verzoekt hij deze beleefd weg te gaan. Als de slang blijk geeft dit niet te begrijpen, biedt hij hem wat voedsel aan om hem tot vertrekken te noden.

Als hij dan nog weigert zich te verwijderen, neemt hij zijn toevlucht tot de gewijde dienaren van zijn goden, opdat zij door [middel van een passende schadeloosstelling trachten het reptiel ertoe te brengen zijn verblijfplaats te verlaten.

Verering van de Cobra

Fayter bevestigt, dat de Hindoes tegenwoordig nog net als hun voorouders de cobra vereren, behalve enkelen die tot bepaalde bijzondere kasten behoren. Velen weigeren absoluut een cobra te doden. Als ze er een in hun woning aantreffen, doen ze alles wat mogelijk is om hem te voeden en te beschermen, uit angst dat zijn dood ongeluk zal anbrengen.

Slangenbezweerders

Hoog aanzien genieten de slangenbezweerders die, ineengehurkt op de grond, op een klein soort fluitje spelen met voor zich een mand met een cobra erin. Ze vormen een typische aanblik en ze beheersen het straatbeeld van de Indiase steden en dorpen. Ze vertegenwoordigen een beeld dat in de fantasie van de Europeanen zeer nauw is verbonden aan de Indiase folklore.

De slangenbezweerders, die absoluut geen magische krachten en bovennatuurlijke gaven bezitten, gaan bijzonder achteloos met de verschrikkelijke cobra's om. Dat komt omdat ze de gewoonten van deze dieren uitstekend kennen. Ze leggen in werkelijkheid vastberadenheid en moed aan de dag, in de manier waarop ze het dier vantevoren africhten. Dit africhten geschiedt door hem te prikkelen en hem dan een hard voorwerp of een doek voor te houden om in te bijten. Zo wordt hij er langzamerhand aan gewend, zijn verschrikkelijke wapens niet meer te gebruiken.

Getrokken giftanden

Soms, hoewel naar het schijnt zeer zelden, worden de giftanden van de afgerichte cobra's getrokken. De muziek bij de voorstelling heeft meer invloed op de toeschouwers dan op de slang zelf. Deze komt uit de mand omhoog en beweegt zijn bovenlichaam langzaam heen en weer. Het is alsof hij in een diepe slaaptoestand verkeert, waarbij hij zeker niet de bedoeling heeft om te dansen.


Zeggen de bezweerders, die echter speciale stenen die uit poreuze kalk bestaan schijnen te bezitten. Die stenen worden terecht ,,slangenstenen'' genoemd. Ze worden onmiddelijk op de plaats gedrukt waar de slang heeft gebeten om het vergiftigde bloed op te nemen, naar men zegt.

Leefpatroon

In vrijheid is de cobra bij voorkeur overdag actief. Hij verblijft echter op de uren waarop de zon het heetst is, in de schaduw. Vooral tegen het vallen van de avond gaat hij op jacht en jaagt dan op muizen, kikkers, hagedissen en vogeltjes. Ook de cobra heeft evenwel vijanden onder de roofvogels en de kleine vleesetende dieren. De vervaarlijkste en moedigste onder hen zijn de ichneumons of farao-ratten die verwoede gevechten met de cobra leveren en dikwijls de overwinning behalen.

Cobra's leven gewoonlijk paarsgewijs. De wijfjes leggen op een veilige en zonnige plaats ongeveer tien eieren met zachte schaal, die enkele weken nodig hebben om uit te komen. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Reptielen (Dier en Natuur) op 03-07-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Het bezweren van slangen: Dit artikel gaat over het bezweren van slangen: hoe slangenbezweerders het doen, en wat voor gevolgen het heeft voor de slangen.
• Reptielen: kenmerken: Hoewel de mens een ingeboren afkeer heeft van reptielen, is het voor de mens wellicht gemakkelijker toe te geven dat de reptielen lang geleden een beslissende schakel vormden in de gesc…
• Reptielen: Egyptische cobra, Australische cobra en anderen: Aangezien er soms weinig bekend is over sommige soorten cobra's, zullen in dit artikel meerdere soorten cobra's beschreven worden. In dit artikel w…
• Dierenweetjes - Slangen: Wat is de grootste slang ter wereld? Hoe kunnen slangen horen? Leggen alle slangen eieren? Komen er in Nederland slangen voor? Zijn er slangen met poten? En welke slangen eten hun ei…
• Korte beschrijving van verschillende geloven: Een land zoals bijvoorbeeld Nederland is erg multicultureel met daarin veel verschillende geloven. In dit artikel lees je een korte inhoud van de meest voorkomen…