Reptielen: slangen, krokodillen en hagedissen

De meeste mensen beschouwen amfibieën en reptielen als lage, weerzinwekkende dieren. Maar zijn ze dat nou eigenlijk wel? Of zien we dat verkeerd?

Eigenlijk maakte, zoals hierboven beschreven, ook de beroemde bioloog Linnaeus zich hieraan schuldig, toen hij amfibieën en reptielen beschreef als 'onreine en walgelijke dieren'. Hij voegde er nog aan toe dat 'de schepper zich daarom niet heeft ingespannen om veel van zulke dieren te maken'.

Nu moeten we wel toegeven dat dieren met een naakte huid, zoals padden, salamanders, slangen en krokodillen, er op het eerste gezicht minder aantrekkelijk uitzien dan zoogdieren of vogels. Daar komt nog bij dat deze laatste twee groepe ndieren over de hele wereld voorkomen. Daarom zijn we er veel meer mee vertrouwd. Zeker in gebieden met een gematigd klimaat spelen amfibieën en reptielen maar een kleine rol in het dagelijks leven van de mens.

Overheersende positie

Eeuwen geleden namen ze een overheersende positie in binnen het dierenrijk, maar dat is al heel lang niet meer het geval. Toch vormen de amfibieën en reptielen een vrij grote groep binnen de verschillende soorten gewervelde dieren die er nu in de wereld zijn. vooral in warme landen zijn ze bijzonder talrijk. Sommige soorten, bijvoorbeeld veel kikvorsen en hagedissen, hebben prachtige, heldere kleuren en zijn daardoor heel mooi. Slangen hebben een geheel eigen gratie en bekoorlijkheid. Zelfs de wijze koning Salomo stond versteld van hun kronkelige wijze van voortbewegen.

Krokodillen en slangen

Krokodillen zijn indrukwekkende dieren die ons weer doen denken aan het tijdperk van de dinosaurussen. Voor de mens zijn amfibieën vrijwel ongevaarljik. Bepaalde soorten zijn heel nuttig voor de landbouw omdat ze veel schadelijke insecten opeten. We kunnen echter niet ontkennen dat krokodillen en bepaalde soorten reptielen en slangen gevaarlijk zijn. Toch is het aantal slachtoffers dat ze onder de mensen maken te verwaarlozen als we het vergelijken met het aantal mensenlevens dat ten prooi valt aan ongewervelden en bacteriële parasieten, of met het aantal doden dat door de mens zelf wordt veroorzaakt.

En ook al worden er mensen gedood door reptielen, toch mogen we nie vergeten dat reptielen op hun beurt het slachtoffer zijn van menselijke praktijken. Sommige soorten, zoals zeeschildpadden en reuzenschildpadden, zijn door de mense meedogenloos als voedselbron geëxploiteerd. Iedereen die zich het welzijn van de dieren in onze moderne wereld aantrekt, beschouwt het dan ook als een dringende noodzaak dat er maatregelen worden genomen om deze diersoorten te behouden.

Herpetologie

De wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van amfibieën en reptielen wordt 'herpetologie' genoemd. Herpetologie is afgeleid van het Griekse woord herpeton, dat 'kruipend dier' betekent. Een van de interessntste takken binnen deze wetenschap is het bestuderen van de wijze waarop amfibieën en reptielen zich aanpassen aan de verschillende soorten milieus waarin ze leven. Veel van deze dieren leven in moerassen. Andere in zee en weer anderen in woestijnen waarin bijna geen water is. Dan zijn er nog de soorten die in het gebladerte van tropische regenwouden leven, terwijl weer andere soorten zich ingraven in de grond.

We hoeven alleen maar te denken aan amfibieën zoals boomkikkers of blinde salamanders die in ondergrondse waterpoelen leven, of aan reptielen zoals gekko's met hun wonderbaarlijke klimpoten, om te beseffen hoe veelzijdig deze diersoorten zijn. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Reptielen (Dier en Natuur) op 31-05-2007, laatst gewijzigd op 10-01-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Reptielen: kenmerken: Hoewel de mens een ingeboren afkeer heeft van reptielen, is het voor de mens wellicht gemakkelijker toe te geven dat de reptielen lang geleden een beslissende schakel vormden in de gesc…
• Reptielen: de indeling van de reptielen: Hoewel de mens een ingeboren afkeer heeft van reptielen, is het voor de mens wellicht gemakkelijker toe te geven dat de reptielen lang geleden een beslissende schakel…
• Het leven van de krokodil: De krokodil is een makkelijk te herkennen dier. Hij heeft een bek vol scherpe tanden en een lange staat. Het is een vleesetend reptiel. Niet alle krokodillen zijn gelijk, er bestaa…
• Reptielen: geraamte en andere lichaamskenmerken: Hoewel de mens een ingeboren afkeer heeft van reptielen, is het voor de mens wellicht gemakkelijker toe te geven dat de reptielen lang geleden een beslissende…
• Dieren EHBO: In het wild voorkomende amfibieën: Schildpadden, hagedissen, slangen en zelfs krokodillen zijn reptielen, die nog wel eens als huisdier gehouden worden. Enkele ervan zijn erg groot of giftig en…