Indeling en Reptiel

Reptielen: de indeling van de reptielen

Hoewel de mens een ingeboren afkeer heeft van reptielen, is het voor de mens wellicht gemakkelijker toe te geven dat de reptielen lang geleden een beslissende schakel vormden in de geschiedenis van het leven op aarde - namelijk toen de dieren het water verlieten om het vaste land te veroveren - dan te erkennen dat de mens verwant zou zijn aan de apen. Lees hier meer over de indrukwekkende wereld achter de reptielen!


Vier orden van thans nog levende reptielen

Over de gehele wereld bestaan er tegenwoordig ongeveer 5000 soorten reptielen. In de oudheid was er geen onderscheid tussen de reptielen en de amfibieën. De beroemde en veelzijdige geleerde Linnaeus maakte in zijn ,,Systema Naturae'' (1758) onderscheid tussen "de werkelijk kruipende slangen" en de andere reptielen, verwant aan de kikvorsachtigen, die samen de groep van de poten voorziene kikvorsachtige dieren (Amphibia pedati) vormden.

Brongniart (1800) onderscheidde de reptielen in kikvorsachtigen, schildpadden, hagedissen en slangen. De hagedissen schreef hij echter verwantschap aan krokodillen toe. Pas omstreeks 1850 ontstond er een indeling van de reptielen, die op de tegenwoordige lijkt.

De indeling die ik in mijn artikelen zal volgen, gaat uit van vier orden van de nog levende reptielen: slangen en hagedissen, krokodillen, brughagedissen en schildpadden.

Orde van slangen en hagedissen (Squamata)

De slangen en hagedissen (Squamata) behoren tot de meest ontwikkelde reptielen, als we het ademhalingsorgaan en de bloedsomloop buiten beschouwing laten. Ze hebben een lang en cilindervormig lichaam, dat bedekt is met schilfers of hoornachtige schubben.

De slangen en hagedissen hebben een bijzonder spitse schedel, geen verhemelte en goed beweegbare tot zeer goed beweegbare kaakbeenderen. Hun tanden zitten vast in de kaak. De uitscheidingsopening ligt overdwars. De slangen en hagedissen zijn eierleggend of eierlevendbarenden.

Deze orde, die de omvangrijkste is in de klasse van de reptielen en die ook het grootste aantal soorten bevat, wordt verdeeld in de onderorde van de slangen (Serpentes) en de onderorde van de hagedissen (Sauria).

Orde:
  • Squamata (slangen en hagedissen).

Onderorde:
  • Serpentes (slangen)
  • Sauria (hagedissen).

Familie van de Serpentes:
  • Viperidae
  • Crotalidae
  • Elapidae
  • Hydrophidae
  • Colubridae
  • Dasypeltidae
  • Amblicephalidae
  • Acrochordidae
  • Boigidae
  • Homalopsidae
  • Elachistodontidae
  • Xenopeltidae
  • Uropeltidae
  • Anilidae
  • Pythonidae
  • Boidae
  • Leptotyphlopidae
  • Typhlopidae

Familie van de Sauria:
  • Gekkonidae
  • Agamidae
  • Iguanidae
  • Chamaeleonidae
  • Scincidae
  • Gerrhosauridae
  • Lacertidae
  • Teiidae
  • Amphisbaenidae
  • Varanidae
  • Helodermatidae
  • Anguidae
  • Cordylidae

Orde van de krokodillen (Crocodilia)

De krokodillen (Crocodilia) zijn reptielen met kenmerken die ook voorkwamen bij de reptielen uit de oudheid of zeer ontwikkelde vormen van die kenmerken. De krokodillen hebben een lang lichaam, dat bedekt is met beenachtige schubben of hoornachtige over elkaar liggende schubben en een krachtige staart. Ze hebben een massieve schedel, met een onbeweegbaar vierkantsbeen, dus minder beweeglijke kaken. Ze hebben - in tegenstelling tot de slangen en de hagedissen - wel ee nverhemelte. De krokodillen hebben goed ontwikkelde poten, met 5 tenen aan de vóórpoten en 4 tenen aan de achterpoten. De tenen zijn onderling verbonden door zwemvliezen. Ze hebben kegelvormige tanden, die in tandholtes zijn ingeplant. Hun ogen worden beschermd door beweegbare oogleden.

De krokodillen hebben een volledig gescheiden hart, verdeeld in een helft met aderlijk bloed en een helft met slagaderlijk bloed. Hun uitscheidingsopening ligt overdwars.

Orde:
  • Crocodilia (krokodillen)

Familie:
  • Crocodylidae
  • Alligatoridae
  • Gavialidae

Orde van de brughagedissen (Rhynchocephalia)

De orde van de brughagedissen (Rhynchocephalia) wordt slechts vertegenwoordigd door één enkele soort, de brughagedis (Sphenodon punctatus). De brughagedis is de meest primitieve van de tegenwoordige reptielen. Hij leeft geïsoleerd op de eilanden van Nieuw-Zeeland.

De brughagedis is gespierd van aanzien. Hij heeft een lichaam dat bedekt is met schubben, waarvan er enkele grotere een kam op de rug vormen. Hij heeft een massieve schedel met een onbeweegbaar vierkantsbeen, dus minder goed beweeglijke kaken. De brughagedissen beschikken over goed ontwikkelde poten.

Orde:
  • Rhynchocephalia (brughagedissen)

Familie:
  • Sphenodontidae

Orde van de schildpadden (Chelonia)

De schildpadden (Chelonia) vormen een primitieve, maar zeer gespecialiseerde groep. Ze hebben een schild of pantser, dat is samengesteld uit een rugschild en een buikschild. Hun schild bestaat uit huidgebeente, dat gevormd wordt van hoornachtige plaatjes of schubben.

De borstwervels van de schildpadden zitten vast aan het pantser. Het borstbeen ontbreekt. Ze hebben een hoornachtige bek. Hun kop is dikwijls intrekbaar, evenals de poten (die goed ontwikkeld zijn). Het vierkantsbeen is onbeweegbaar, dus hebben ze minder goed beweegbare kaken. Hun ogen worden beschermd door oogleden. De uitscheidingsopening ligt overdwars.

Orde:
  • Chelonia (schildpadden)

Onderorde:
  • Tecophoria (landschildpadden, zoetwaterschildpadden, zeeschildpadden)
  • Atechia (lederschildpadden)

Familie van de Tecophoria:
  • Chelydridae
  • Kinosternidae
  • Dermatemydidae
  • Platysternidae
  • Testudinidae
  • Chelonidae
  • Pelomedusidae
  • Chelidae
  • Tryonichoidae
  • Carettochelidae

Familie van de Atechia:
  • Dermochelidae
© 2007 - 2008 Hikari, gepubliceerd in Reptielen (Dier en Natuur) op 29-05-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Reptielen: de indeling van de reptielen"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.