Natuurwonder Poolgebieden: Antarctica III

Antarctica, het continent met de zuidelijkst gelegen vulkaan ter wereld, de Erebus en het continent met Antarctisch drijfijs, een enorme ijsvlakte.

De Erebus

De Erebus is de grootste en actiefste vulkaan op het Antarctische continent en tevens de zuidelijkst gelegen vulkaan ter wereld. Vanuit de vulkaan komt een constante wolk stoom. Met een hoogte van 3.794 meter is Erebus in de laatste honderd jaar acht keer uitgebarsten. In 1972 was de laatste keer dat hij uitgebarsten is en nog steeds ‘rommelt’ het. Er zijn bommem van wel 8 meter uitgespuwd. In de 100 meter diepe buitenkrater ligt nog een diepere binnenkrater, ongeveer 250 meter breed, met daarin een meer van gesmolten lava.

Shackletons expeditie
Leden van Shakletons expeditie hebben als eerste de kracht van de Erebus mogen ervaren in 1908. Zij zagen brokken lava, stukken puimsteen en grote veldspaatkristallen.

Op de Erebus ligt een brede gletsjer. Vanaf de flank glijdt een aantal ijskappen naar de rand van Ross. De ijskappen kunnen twee kanten op: óf ze vormen aan de noord- of westkust een steile ijsklif óf aan de oostkust smelten ze samen met het Rossplateau.

Antarctisch drijfijs

Tijdens de zuidelijke winter groeit de ijszee rond Antarctica uit tot een enorme vlakte van 20 miljoen km2. Deze vlakte bedekt een gebied dat groter is dan het continent zelf. De bevriezing is van belang voor het klimaat op heel de wereld. Het weespiegelt tot 80% van de zonnestralen en beperkt de uitwisseling van warmte tussen oceaan en atmosfeer. Elke dag groeit het ijs 5 kilometer, dit creëert een extra oppervlak van 10.000 km2.

Hoe ontstaat het Antarctisch drijfijs
In stil water vormen zich op het oppervlak zeshoekige kristallen die een olieachtige gloed veroorzaken die bekend staat als ‘vet ijs’. Hoe dikker het ijs wordt, hoe meer stukken ‘pannenkoekenijs’ wordt gevormd. Van bovenaf valt er sneeuw, van onder bevriest de zee, zo wordt het ijs langzaam aan dikker en komt de zee onder een dikke stevige massa te liggen. Aan de rand van dit pak ijs is de oceaan in beweging. De wind breekt het ijs in grote stukken, pakijs genaamd, die door wind en stroming worden weggevoerd. Aan het eind van de zomer is de hele massa weer gekrompen tot slechts 4 miljoen km2.