De ramp in Haïti

Twaalf januari 2010: Haïti wordt getroffen door een aardbeving met een kracht van 7 op de schaal van richter. Hierdoor kwamen 3 miljoen mensen in direct gevaar (CBS 2010). Er wordt uitgegaan van 50.000 doden maar dit aantal kan oplopen tot 200.000 volgens verschillende bronnen (Reuters NRC 2010), een regelrechte ramp.

Geschiedenis

Om een beter beeld van Haïti te krijgen is het belangrijk kort wat over de geschiedenis en het bestuur van Haïti te vertellen. Haïti staat bekend als een land met veel problemen. Haïti is het armste land van de westerse hemisfeer, 80% van de bevolking leeft onder de armoedegrens (CIA, World Fact Book 2010). Verder staat het er met de gezondheid van de bevolking ook niet goed voor. De helft van de kinderen krijgt geen enkele vaccinatie en maar 40% van de bevolking heeft toegang tot basisgezondheidszorg. Ook heeft ongeveer 5% van de bevolking HIV/Aids en er zijn redelijk veel sterfgevallen door malaria (Caistor 2003). Het bestuur van Haïti laat daarnaast te wensen over. In de loop der jaren heeft Haïti veel dictatuur gekend, waardoor de problemen zijn vergroot. Verder blijkt corruptie een groot probleem te zijn in Haïti. De corruptie uit zich vooral in sloppenwijken die voornamelijk anarchistisch zijn. De politie durft zich daar niet te vertonen. Ook is de corruptie te wijten aan de dictatuur, waardoor veel geld van de staat verloren is gegaan (Revol 2006).

Wat nu?

Ondertussen zijn we dagen verder en is er veel discussie over de ramp. De hulp verloopt te langzaam en er ontstaan steeds meer problemen. De situatie moet zo snel mogelijk verbeteren. De vraag is: Wat zijn de oorzaken van het traag op gang komen van de hulp? Om dit te verklaren is het belangrijk om de situatie duidelijk in kaart te brengen, dit kan met behulp van verscheidende theorieën.

De vraag is nu of de geschiedenis van het land zich uit in de huidige problemen met hulp. Door de aardbeving is een groot deel van de infrastructuur van Haïti vernietigd, dit is een van de voornaamste problemen. Doordat de wegen niet toegankelijk zijn is de mobiliteit van de hulpverleners zeer slecht. Veel voedsel, water en medicijnen kan niet naar de slachtoffers gebracht worden en er vallen dus onnodig veel doden. Verder is het vliegveld van Haïti overvol en kunnen veel vliegtuigen niet landen waardoor er te weinig voedsel en medicijnen kan worden geleverd. De haven van Haïti is helemaal niet meer toegankelijk.
Hierdoor ontstaan grote frustraties aan beide kanten.

Hulpverlening

Veel slachtoffers hebben het gevoel dat ze in de steek gelaten worden en de hulpverleners hebben het gevoel dat ze niks kunnen doen. Dit uit zich ook in de samenwerking tussen de mensen en de staat. Deze samenwerking verloopt steeds stroever.
Om veiligheidsreden zijn er militairen ingevlogen die hulp verlenen en orde bewaren. De staat verliest eigenlijk zijn grip op de situatie en heft geen geweldsmonopoly. De orde kan niet goed gehandhaafd worden en er zijn veel gebieden waar hulpverleners niet kunnen komen om veiligheidsredenen. De staat geeft zijn taak eigenlijk over aan de ingevlogen militairen, deze proberen de situatie in de hand te houden maar dit kan helaas niet overal. Ook voor de aardbeving waren er al gevallen van wanorde; de ontstane situatie door de aardbeving heeft dit alleen nog maar aangewakkerd. Wanneer de samenwerking tussen hulpverleners en de slachtoffers niet goed verloopt, gaat dan ten koste van het succes van de operatie. De staat moet de touwtjes weer beter in handen zien te krijgen. De voorzieningen van de staat zijn schaars geworden, ziekenhuizen zijn beschadigd en vaak niet bruikbaar, slachtoffers kunnen hierdoor vaak geen medische hulp krijgen.

Door externe hulpverleners zijn speciale kampen gebouwd die een bijdrage kunnen leveren aan de medische voorzieningen. Ondertussen is er al redelijk wat voedsel en water voor de slachtoffers vrijgekomen dankzij helikopters, die voedsel konden droppen op plekken die niet toegankelijk waren voor vervoer over de grond.

Was Haïti hier tegen bestand?

Duidelijk mag zijn dat het land niet goed voorbereid was op rampen van deze schaal, dit terwijl Haïti toch regelmatig te maken krijgt met aardbevingen. Dat de ramp extra zwaar uitvalt, heeft van alles te maken met de situatie in het land zelf. De huizen zijn meestal niet goed gebouwd; al voor de ramp was bekend dat de meeste huizen niet bestand waren tegen aardbevingen. Veel huizen werden bovendien op heuvels gebouwd en op schuine vlakken en zijn dus extra gevoelig voor aardbevingen (CNN World 2010). Met de infrastructuur was het voor de ramp al niet zo goed gesteld. Helaas is er vaak het geld niet om dit te verbeteren.

Logistiek

Verder is de logistiek van de hulp niet optimaal. Veel hulp komt van buitenaf en heeft tijd nodig om aan te komen. Voor aardebevingen geldt dat de kans op vinden van overlevende na drie dagen bijna nul is. Een mens kan in principe maximaal drie dagen zonder water. Als slachtoffers zijn ingesloten door puin, geen water bij zich hadden, regen hen niet bereikt en alle hulp dan van buitenaf moet komen is de kans op redding klein. Veel dorpen in Haïti wachten nog steeds op hulp (Fraser 2010). De vraag is hoe lang ze nog moeten wachten?

De oorzaak van het traag verlopen van de hulp is dus niet tot één oorzaak terug te brengen.
De situatie van het land voor de ramp was al zo slecht dat de effecten van de ramp vergroot werden. Slechte gebouwen en infrastructuur zorgden voor meer slachtoffers en maakt het moeilijker om hulp te bieden. Hulpverleners proberen wat ze kunnen maar zijn sterk beperkt doordat er nauwelijks vervoer over land mogelijk is.

Opbouwen

Dat hierdoor frustraties ontstaan is logisch maar dat hierdoor gevaarlijke situaties ontstaan is niet de bedoeling. Door de rellen zijn hulpverleners nog meer beperkt dan ze al waren, dit vertraagt de hulp aanzienlijk. De logistiek van de hulp was niet optimaal en zorgt ook voor vertraging. Hierdoor is de ramp groter uitgepakt dan zou hoeven. Helaas is het nu al te laat om dat te veranderen. Het is belangrijk dat in de toekomst het land beter voorbereid is op rampen. Huizen moeten beter gebouwd worden en ook de infrastructuur moet verbeterd worden. Hier voor is natuurlijk geld nodig, en hopelijk komt dit er nu dankzij de hulp van andere landen.