De kracht van erosie

Het aardoppervlak is onderhevig aan een groot aantal verschillende krachten zoals aardbevingen, vulkaanuitbarsting en gebergtevorming. Erosie werkt minder snel, maar op langere termijn is het effect niet minder groot.

Wat is erosie

Erosie is het afslijpen en uiteindelijk afvoeren van gesteentemateriaal. Er is een grote wisselwerking tussen erosie en verwering. Nadat er door processen als gebergtevorming, opheffing, vulkaanuitbarstingen en aardbevingen hoogteverschillende zijn ontstaan, beginnen erosiekrachten direct met het afslijpen van de hogere delen van het landoppervlak . Erosie wordt veroorzaakt door de beweging van lucht (wind), water en ijs.

Erosie door wind

De wind kan fijne zanddeeltjes meevoeren. Door deze deeltjes worden gesteenteoppervlakken afgeslepen. Als erosiekracht op zichzelf is de invloed van de wind gering. Maar de wind is dé grote motor die de erosie door water en ijs in stand houdt. De wind draagt immers zorg voor de kringloop van het water, waarbij door waterdamp verzadigde lucht boven zee wordt verplaatst naar hoger gelegen land en daar neervalt.

Erosie door water

De erosie door water begint als boven land neerslag valt. Het regenwater verzamelt zich in beken en rivieren die verantwoordelijk zijn voor de meeste erosie van het aardoppervlak. Watererosie vindt ook plaats in zee door golf- en getijdenbeweging. Golfbeweging wordt vanzelfsprekend veroorzaakt door de wind. Getijdenbeweging wordt veroorzaakt door de aantrekkingskrachten van de zon en de maan.

IJs

IJs speelt een grote rol bij de verwering van gesteente in de vorm van vorstverwering. Maar gletsjers en landijs zijn ook in staat tot het uitscheuren van dalen en het meevoeren van grote hoeveelheden
Materiaal.

Erosiecyclus

Het door de erosie afgevoerde materiaal wordt elders afgezet in sedimentatiebekkens zoals meren en delta’s maar vooral de zeeën en oceanen. Een deel van de sedimentpakketten verdwijnt met de rest van de oceaanbodem in de aardmantel. Een deel zal echter door gebergtevorming weer als gesteente boven zeeniveau gaan uitsteken en nogmaals door erosie worden afgeslepen en afgevoerd. © 2009 - 2010 Danny-vellinga, gepubliceerd in Natuur (Dier en Natuur) op 11-03-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Danny-vellinga is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Het ontstaan van verschillende soorten gesteente: Een gesteente bestaat uit een concentratie mineralen. Elk gesteente heeft een andere samenstelling mineralen. Petrologie is de leer van de gesteenten. Alle g…
• Zeeën en Oceanen: Zeeën en Oceanen. Hoeveel oceanen zijn er? Wat is de diepste oceaan? Waarom golft de zee? Waarom is de zee zout? Waar kun je het continentaal plat vinden? Wat zijn getijden? Wat is een vloe…
• Het ontstaan van een Gletsjer: Gletsjers zijn grote, bewegende ijsmassa’s die ontstaan als er ’s winters meer sneeuw en ijs bij komt, dan er ’s zomers smelt. Als al het ijs in de wereld nu opeens zou smelten…
• Bergen Gletsjers & Lawines: Bergen Gletsjers en Lawines. Waar is de hoogste berg? Hoe ontstaan bergen en dalen of een vallei? Waarom zijn hoge bergen met sneeuw bedekt? Waardoor wordt een lawine precies vero…
• Natuurwonder Poolgebieden: Groenland I: Groenland, een eiland in de noordelijke Atlantische Oceaan. Deel uitmakend van Denemarken heeft Groenland een aantal natuurwonderen. Zo bezit Groenland een ijskap wat…