InfoNu.nl > Dier en Natuur > Natuur > Het natuurgebied Hetter-Millinger Broek in Duitsland

Het natuurgebied Hetter-Millinger Broek in Duitsland

Het natuurgebied Hetter-Millinger Broek in Duitsland Natuurgebied 'De Hetter-Millinger Bruch' is uniek voor Noordrijn-Westfalen (NRW) en ligt net over de grens Nederland-Duitsland, bij Netterden (GLD.) Het natuurgebied bestaat uit twee gedeelten namelijk de Hetter en het Millinger Broek, samen ook wel de Hetter genoemd. Het is ontstaan in de Romeinse tijd waar in de lagere gedeeltes het water bleef staan na het terugtrekken van het hoog water, en werd zo een ideale plek voor weidevogels om te broeden en voor vogels om te overwinteren. Weidevogels als de grutto, wulp en kievit en overwinteraars als de gans. In 1992 is de Hetter aangewezen als een beschermd natuurgebied.

Ontstaan van natuurgebied ‘De Hetter-Millingen Broek’

Het ontstaan van het beschermd natuurgebied Hetter-Millinger Broek is tijdens de Romeinse tijd geweest. In de tijd van de Romeinen liep er een oosttak van de Rijn van Wezel, Megchelen en Netterden naar Elten. Tussen Anholt en Megchelen lieten de Romeinen een diepe sloot (landweer) graven als bescherming tegen vijandige invloeden van buiten. De Romeinen bouwden er een natuurlijke versterkte grens van met veel kreupelhout en een aantal wachtposten (regnieten). Eén wachtpost lag in het gebied van wat anno 2017 de Hetter heet. Na het vertrek van de Romeinen, rond 375 na Christus, verloren de regnieten en ook de Oost-Rijn als landweer hun militair-strategische betekenis.

Broek

Een broek is een laaggelegen gebied dat regelmatig blank staat en vooral 's winters vaak langere tijd. Het Millinger broek ligt ten noordwesten van de plaats Millingen (D) en behoort tot de gemeente Rees (D).

De wulp met (als ezelsbruggetje) de snavel naar de gulp. / Bron: MPF / Wikimedia CommonsDe wulp met (als ezelsbruggetje) de snavel naar de gulp. / Bron: MPF / Wikimedia Commons

Hoe de Hetter zijn naam kreeg

In 476 werd het Romeinse Rijk geplunderd door de Germanen en dit betekende het einde van het Romeinse rijk. De Hattuariërs vestigden zich in deze streek en de naam Hattuari werd verbasterd tot de naam Hetter. De zijtak van de Rijn is uiteindelijk dichtgeslibd en de gebieden de Hetter en het Millinger Broek ontstonden.

Twee gebieden

Het Millinger Broek is sinds 1989 natuurgebied en een gedeelte van de Hetter in 1992. De twee gebieden, met de vorm van twee bogen, laten de natuurlijke sporen van de Rijn nog zien. Het uitgestrekte weidelandschap herbergt vele bloesemrijke vochtige weiden met laagtes en inzinkingen. Pinksterbloemen, dotterbloemen, paardenbloemen of koekoeksbloemen zorgen tijdens de bloeiperiode voor een prachtig en sprookjesachtig plaatje en dienen tevens als voedingsbron voor insecten, vlinderachtigen, veldsprinkhanen of amfibieën. Het Millinger Broek wordt bovendien gekenmerkt door een structuurrijk heggenlandschap met talrijke rijen knotbomen en de Hetter met talrijke gegraven slootjes.

Bloemrijk grasland.Bloemrijk grasland.

Instandhouding door gericht natuurbeheer

Sinds de jaren 80 ondersteunt de Noordrijn-Westfalen stichting samen met de NABU (Naturschutzstation Niederrhein e.V*) het gebied. De Noordrijn-Westfalen stichting heeft tot 80 hectare land gekocht mede door donaties van o.a. het LIFE+natuur project ‘Grutto´s habitat Hetter’.

* e.V is een officieel geregistreerde vereniging

In 1992 is de Hetter aangewezen als een beschermd natuurgebied en sinds 2000 is de Hetter aangewezen als Fauna-Flora-Habitatsrichtlijn (HFF) door de Europese Commissie.

LIFE+ Natuur

LIFE+ Natuur is een subsidieprogramma van de EU waaronder het beschermen en verbeteren van de biodiversiteit van de natuur in Europa valt, met name de Natura 2000-gebieden. Natura 2000 is een Europees netwerk van beschermde natuurgebieden en heeft sinds 1992 als richtlijn van de Fauna-Flora-Habitatsrichtlijn (HHF). Deze richtlijn heeft als doel het behoud van grensoverschrijdende bedreigde leefgebieden waar inheemse planten en dieren voorkomen.

De grutto in paringstijd. / Bron: Hans Hillewaert / Wikimedia CommonsDe grutto in paringstijd. / Bron: Hans Hillewaert / Wikimedia Commons

LIFE+ Natuur in de Hetter

Om het vochtige gebied te waarborgen voor de toekomst moesten er maatregelen getroffen worden die in de jaren 2009 tot 2014 zijn uitgevoerd. Maatregelen om een vochtig tot nat gebied te creëren voor weidevogels in het broedseizoen. Een vochtig grasland waar het paars kleurt van de pinksterbloemen, roze van de koekoeksbloemen en geel van de paardenbloemen, dotterbloemen en boterbloemen, waar een ideale plek ontstaat voor de grutto, watersnip, tureluur, scholekster, wulp en kievit. Geen intensieve landbouw met groene graslanden maar extensieve landbouw met bloemrijke weiden vol leven.

Maatregelen ter verbetering van de levensomgeving voor vogels

De Noordrijn-Westfalen Stichting zorgde voor een plan van aanpak welke bestond uit:
  • een ondiep meer;
  • een scala aan sloten;
  • blanken;
  • dammen en stuwen;
  • uitgebreid gebiedsbeheer.

Een ondiep meer

Centraal in het gebied is een ondiep meer gemaakt zodat het langer nat blijft in het voorjaar. Het meer ligt op de plek waar in vroegere tijden de landweer lag.

Scala aan sloten

Verticaal naast elkaar zijn elf sloten gegraven, gemarkeerd met vele houten palen en met bloemrijke weides ertussen. Sloten die het centraal gelegen meer voeden.

Blanken

Blanken zijn natuurlijke ophopingen van ondiep water met een wisselende waterstand. Plasjes water die zich aanpassen aan de seizoenen en in de zomer kunnen uitdrogen. De natte drassige grond wordt door weidevogels gebruikt om voedsel te zoeken. De hoge vegetatie om de blanken zijn verwijderd.

Het ondiepe meer in het midden.Het ondiepe meer in het midden.

Dammen en stuwen

Zestien verstelbare dammen en twee stuwen verhinderen dat het water wegstroomt naar omliggende sloten en zo blijft het in het gebied. Alleen in de broedperiode wanneer het gebied te nat is voor de nesten, worden stuwen en dammen opengezet zodat het water weg kan. Na de broedperiode gaan ze weer dicht.

Uitgebreid gebiedsbeheer

Gebieden zijn verhuurd aan lokale boeren en zijn de belangrijkste uitvoerders van het natuurbehoud. De groei van natte graslanden dienen behouden te blijven omdat dit de beschikbaarheid van voedsel voor steltlopers en hun kuikens begunstigt en zo het overlevingspercentage. Dit houdt in dat het landbouwgebruik ondergeschikt is aan natuurbehoud door zo extensief mogelijk te beheren. Extensief beheer kan inhouden:
laat in het voorjaar maaien;
  • het maaisel afvoeren;
  • gefaseerd maaien;
  • geen bemesting door kunstmest;
  • geen chemische bestrijdingsmiddelen;
  • bescherming van eieren en jonge vogels;
  • met licht materiaal werken.

Kieviten in paringstijdKieviten in paringstijd

Worden weidevogels zeldzaam?

Het beschermde natuurgebied Hetter-Millinger Broek is een paradijs voor veel bedreigde diersoorten. Bijvoorbeeld de weidevogels zoals de grutto, wulp, watersnip, kievit, tureluur en scholekster. In Noordrijn-Westfalen is het de enige regio waar de grutto broedt. In Nederland (het belangrijkste gebied voor de grutto om te broeden), slaat Natuurmonumenten in het voorjaar van 2017 alarm over het voortbestaan van de weidevogels. In navolging van de Vogelbescherming vreest de organisatie dat de grutto, scholekster en kievit zullen verdwijnen en dat het markante geluid van deze weidevogels in paringstijd niet meer te horen zal zijn. Boswachter en weidevogelexpert van Natuurmonumenten Jan Roodhart zegt: “Als wij er hier niet in slagen om de daling te stoppen, is het straks echt doodstil in de Nederlandse weiden”.

De Hetter is niet alleen belangrijk als broedgebied maar ook als overwinteringsgebied. Maar niet enkel voor de broedvogels vormen de uitgestrekte weiden een belangrijke biotoop. Ook voor de wilde ganzen uit het noorden en vele andere ‘doortrekkers’ vormt de Hetter een belangrijk rust- en overwinteringsgebied.
© 2017 Rieja, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Varen en vogels kijken Wormer- en JisperveldVaren en vogels kijken Wormer- en JisperveldWat is er ontspannender dan met mooi weer een rondje varen in een mooi natuurgebied? Dit is leuk om te doen in het Worme…
De Maasduinen – natuurgebied in LimburgIn het uiterste noorden van Limburg ligt het natuurgebied de Maasduinen (4200 ha, waarvan Staatbosbeheer 800 ha beheert)…
Een eeuw lang verbonden met het Waddeneiland TexelIn 2009 was Natuurmonumenten precies honderd jaar actief op het Waddeneiland Texel. Datzelfde jaar werd de Ecologische H…
Algemene informatie over de meeuwAlgemene informatie over de meeuwEr zijn in de wereld vele meeuwen onderverdeeld in 23 geslachten. Het meest voorkomende geslacht is de Larus. De meeste…
Drieteenmeeuw, Rissa tridactylaDrieteenmeeuw, Rissa tridactylaDe drieteenmeeuw, Rissa tridactyla, is een middelgrote meeuw. Hij heeft het uiterlijk van een typische meeuw, met zijn w…
Bronnen en referenties
  • https://www.natur-erleben-nrw.de/natura-2000/regionen-und-gebiete-in-nrw/details/hetter-millinger-bruch/
  • http://www.netterden.net/G/gesch.html
  • Informatie panel NRW stiftung en vertaald door Mirjam.
  • Afbeelding bron 1: MPF / Wikimedia Commons
  • Afbeelding bron 2: Hans Hillewaert / Wikimedia Commons

Reageer op het artikel "Het natuurgebied Hetter-Millinger Broek in Duitsland"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Rieja
Gepubliceerd: 09-05-2017
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Natuur
Bronnen en referenties: 5
Schrijf mee!