Aantasting kuststroken en vervuiling zeewater in Israël

Aan zeewater heeft Israël geen gebrek: de Middellandse Zee aan de westzijde en de Golf van Eilat aan de zuidkant. Ze vormen aantrekkelijke toeristische attracties vanwege hun schoonheid. De toeristenindustrie speelt handig in op de toename van het aantal bezoekers. In snel tempo verrijzen hotels en marina's langs de kusten. Maar wat zijn de invloeden van bouw- en toeristische aktiviteiten op het kwetsbare ecosysteem? En hoe zit het met olievervuiling en dumping van chemisch afval in de zeeën?

Toerisme

De natuurlijke structuur van de Middellandse Zeekust maakt bouw van plezierhaventjes lastig. De kustlijn is recht en de zeebodem enigszins hellend en relatief ondiep bij de kust. Als gevolg daarvan moet veel zand worden verwijderd, zodat marina's een geschikte diepte krijgen. Verlies aan zand betekent evenwel beschadiging van de kust. Egypte en Israël maken deel uit van één kusteenheid dat zich uitstrekt van de Nijldelta tot aan de Baai van Haifa. De Nijl verplaatst het zand noordwaarts. Elk bouwwerk langs de kust zal de zandtoevoer doen verminderen. Daardoor is de kans groter dat rotsen door golfslag afbrokkelen en de duinen op den duur schade ondervinden. Studies tonen aan dat elke marina langs de kust een negatief effect op het milieu heeft. De haventjes bij Ashkelon en Netanja zijn daarvan voorbeelden.

De bouw van marina's en hotels langs de Golf van Eilat leveren niet al te veel problemen op voor de kust. De reden is dat daar voornamelijk landinwaarts kan worden gebouwd (er zijn geen duinen). Wel zijn duidelijk de indirecte gevolgen van de toeristeninfrastructuur voor het milieu waarneembaar, zoals schaars drinkwater, afvoer rioolwater en overschrijding van de draagcapaciteit (maximale toegestane aantal duikers) van het koraalnatuurreservaat.

Olievervuiling en chemisch afval

Dreigender dan toerisme zijn olievervuiling en storting van afval in de zeeën. De Golf van Eilat en de Middellandse Zee zijn kwetsbare natuurgebieden. Olievervuiling en chemisch afval bedreigen het ecosysteem van de Golf, dat sinds 1965 een natuurreservaat is. Sedert een aantal jaren observeert Israël 24 uur per dag de zee om zoveel mogelijk vervuiling te voorkomen. Bescherming van de Golf van Eilat vereist echter bovenal een regionale aanpak. Sinds 1991 lijkt regionale samenwerking geleidelijk op gang te komen.

Vervuiling van de Middellandse Zeekust is nochtans vooral een Israëlische gelegenheid. Het betreft de dumping van afval, bijvoorbeeld koolas van de Israëlische Electriciteits Coöperatie en industrieel afval van Haifa's Chemische Industrieën. Pas in 1990 treden nationale regeringen omtrent storting van afval en afvalwater in de zee in werking. Lozing van chemische afvalstoffen is onderworpen aan de regels van de Internationale Maritieme Organisatie. In het kader van regionale samenwerking is Israël sinds de jaren 1970 lid van het Middellandse Zee Aktie Plan, waarbij onderlinge afspraken van kracht zijn ter voorkoming van zeevervuiling.

• Meer lezen over Israëls milieu? Ga dan naar mijn special Israëls duurzame ontwikkeling.