Wat is de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW)?

Deze EU richtlijn is erop gericht de kwaliteit van het oppervlakte- en grondwater in Europa in 2015 op orde te krijgen en is sinds eind 2000 van kracht. De richtlijn heeft als uitgangspunt dat een internationale aanpak van waterproblematiek noodzakelijk is, omdat water zich niets aantrekt van landsgrenzen. Dit is gunstig voor Nederland, omdat hiermee de binnenkomende verontreiniging vanuit andere landen af zal nemen. Maar deze richtlijn brengt ook strenge eisen met zich mee.

Europese richtlijn: KRW

De Kaderrichtlijn Water (KRW) is een Europese Richtlijn, dit betekent dat lidstaten verplicht zijn deze in hun nationale wetgeving over te nemen. Bij de meeste richtlijnen is het voor lidstaten slechts verplicht aan te tonen dat zij maatregelen hebben getroffen om eraan te voldoen, zonder dat er straffen op staan als niet aan de normen voldaan wordt. Bij de KRW is dit echter niet het geval, de lidstaten zijn verplicht resultaten te behalen, zo niet, dan zullen er sancties volgen, ongeacht of de lidstaten wel of geen maatregelen hebben genomen. In richtlijnen staan echter zelden concrete normen waaraan voldaan moet worden, dit is ook het geval bij de KRW, waarin een “goede chemische” en een “goede ecologische toestand (GET)” als doelstellingen worden genoemd.

Één van de belangrijkste factoren die een negatieven invloed heeft op de GET is de versnippering van natte natuur (het verspreid liggen van verschillende plassen e.d. zonder dat deze in verbinding staan met elkaar). Om deze objectief te kunnen bepalen is het in de eerste plaats noodzakelijk te weten om wat voor type water het gaat.

Gevolgen voor Nederland

In Nederland zijn 42 verschillende natuurlijke watertypen beschreven, die in vier categorieën ingedeeld kunnen worden: Meren, Rivieren, Overgangs- en Kustwateren. Voor al deze typen is steeds een referentietoestand beschreven. Dit is de situatie waarin een watersysteem zou verkeren als de menselijke invloed gering of afwezig zou zijn geweest. De referentie wordt slechts beschreven om aan te kunnen geven hoeveel de actuele ecologische toestand van het water afwijkt van de oorspronkelijke toestand. Hiervoor is een maatlat ontwikkeld met vijf verschillende niveau’s: “slecht”, “ontoereikend”, “matig”, “goed” en “zeer goed”. De norm waaraan voldaan moet worden vanuit de KRW is “goed” en het is dus niet het doel van de KRW om weer helemaal tot de referentietoestand te komen. Hoewel er mogelijkheden bestaan om regionaal of lokaal hogere ambities na te streven, is de ambitie van Nederland slechts te voldoen aan de Europese eisen. Maar binnen de Ecologische Hoofdstructuur (het netwerk van aaneengesloten natuurgebieden in Nederland) zijn wel gebieden aanwezig waar aan hogere KRW-eisen voldaan moet worden.

In Nederland is bijna 95% van de wateren echter aangemerkt als kunstmatig of sterk veranderd, waarmee Nederland veel minder natuurlijke wateren heeft dan de rest van Europa. Bij deze typen mag rekening gehouden worden met de mogelijke effecten van onomkeerbare veranderingen en zijn de eisen dus minder hoog dan voor natuurlijke wateren.