Milieuproblemen, de opwarming van de aarde

Niemand kan er meer omheen, de aarde warmt op. Regelmatig verschijnt er iets over in het nieuws. Maar wat houdt die opwarming precies in? Hoe ontstaat het en wat zijn de cijfers? Welke organisaties doen hier iets aan?

Geschiedenis

De Zweedse chemicus Svante Arrhenius ontdekte een verband tussen de CO2 in de atmosfeer en de temperatuur op de aarde. Voor deze ontdekking heeft hij in 1903 de Nobelprijs voor de chemie gekregen.
Op de Wereldklimaattop in Rio de Janeiro in 1992 werd de opwarming van de aarde besproken. Na die klimaattop is de opwarming van de aarde een belangrijk onderwerp geworden. Men is het er over eens dat de opwarming van de aarde komt door de industrialisatie van verschillende economieën.

Feiten

De temperatuurstijgingen van de afgelopen eeuw en een voorspelling voor de komende eeuw

Jaartallen	Temperatuursstijgingen
1000-1900	+ 0,2 %
1900-2005	+ 0,6 %
2005-2100	+ 1,4 % tot 5,8 %

Gat in de ozonlaag Het gat in de ozonlaag wordt veroorzaakt door het gebruik van Cfk’s. Dit zijn schadelijke stoffen die vroeger in de landbouw werden gebruikt. Inmiddels zijn deze Cfk’s verboden.

Oorzaken

De oorzaken van de opwarming van de aarde heeft natuurlijke oorzaken en ook menselijke oorzaken.

Mensgerelateerde oorzaken
De mensgerelateerde oorzaken zijn de grootste boosdoeners in het opwarmen van de aarde.

• Broeikaseffect, bijvoorbeeld waterdamp, stikstofmonoxide, halogeenkoolwaterstof, kooldioxide en methaan.
• Uitstoot van broeikasgassen, dit komt vrij bij het gebruik van fossiele brandstoffen zoals kolen en olie.
• Maar ook intensieve rundveehouderij.

De sectoren die zorgen voor het broeikaseffect

Sector	in procenten
Transport	27 %
Industrie	20,7 %
Landbouw	18,6 %
Bouw	18,5 %
Energie	12,7 %
Afvalverwerking en overige	2,5 %

Natuurlijke oorzaken

• De zon, de intensiteit van de zonnestraling is waarschijnlijk toegenomen de laatste tientallen jaren.
• Waterdamp is verantwoordelijk voor 55% van het natuurlijke broeikaseffect.
• Vochtige gebieden zoals moerassen en delta’s zijn zuurstofarme gebieden maken methaan aan.
• Vee is verantwoordelijk voor 15% van de uitstoot van methaan in de atmosfeer

Gevolgen

De gevolgen van het opwarmen is inmiddels behoorlijk bekend geworden. Smeltende gletsjers, stijging van de zeespiegel. Maar ook verwoestijning, dat betekent dat de woestijnen steeds groter worden door verdamping van het water. Er komen steeds meer hittegolven, wervelstormen en andere extreme weersverschijnselen. En de biodiversiteit neemt af. Op de langere termijn voorspeld de VN dat er 20 miljoen mensen zullen verhuizen doordat hun leefomgeving steeds slechter wordt. Door de hogere temperaturen komen er meer ziekteverspreidende muggen, waardoor er meer ziektes zoals malaria en knokkelkoorts zich uitbreiden. Er zal een zoetwaterschaarste ontstaan en de bodem zal verslechteren vanwege minder water in de grond.

Cijfers

• 10% minder sneeuw op het noordelijke halfrond.
• 98% van de gletsjers is kleiner geworden.
• De zeespiegel is met 10 tot 20 cm gestegen in de 20ste eeuw.

De strijd tegen de opwarming van de aarde

Er zijn verschillende wereldwijde organisaties die zich bezighouden met de strijd tegen de opwarming van de aarde.

• Greenpeace International is opgericht in 1971 en heeft als doel om acties te voeren tegen de uitstoot van broeikasgassen en kernenergie.
• IPCC (Intergovermental Panel on Climate Change) is opgericht in 1988 en heeft als doel het analyseren van de klimaatontwikkeling en publiceert de resultaten.
• CAN (Climate Action Network) is opgericht in 1989 en heeft als doel om samen te werken en de klimaatverandering tegen te gaan en het promoten van een verantwoord energie- en klimaatbeleid.
• UNFCCC (United Nations Framework Convention on Climate Change) is in 1994 in werking gegaan en is ondertekend door 189 landen. Het heft als doel het uitwisselen van informatie over het klimaat, broeikasgassen. Daarnaast steunt het de ontwikkelingslanden.
• Kyotoprotocol is in 2005 in werking gegaan en is inmiddels door 156 landen ondertekend. Het heeft als doel om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen met 5,2% (tussen 2005 en 2012).

Meer lezen?

In de special Milieuproblemen leest u meer over wereldwijde milieuproblemen, zoals de ontbossing en de watervoorraden. In de special Een schoner milieu leest u hoe u iets kunt veranderen aan het milieu.