Milieu Effect Rapportage MER

In de naoorlogse jaren werd bij planning en goedkeuring van projecten met name gelet op technische haalbaarheid en economische rentabiliteit. De gevolgen voor het milieu werden daarbij nauwelijks in acht genomen. In de jaren zeventig kwam men tot het besef dat veel economische activiteit op verkeerde locaties had plaatsgevonden en met gebruik van milieu-onvriendelijke technologieën.

Ontstaansgeschiedenis Milieu Effect Rapportage

De wortels van de milieu- effectrapportage liggen in Noord-Amerika, van waar het idee is overgewaaid naar Europa. Vanaf de jaren zestig en zeventig drong de milieuproblematiek mondiaal door in de publieke opinie. Men realiseerde zich dat economische vooruitgang in veel landen had geleid tot toenemende verontreiniging en het ontstaan van milieuproblemen. In de naoorlogse jaren immers werd bij de planning en goedkeuring van projecten met name gelet op technische haalbaarheid en economische rentabiliteit. De gevolgen voor het milieu werden daarbij niet in ogenschouw genomen.

Ook de Europese Commissie kwam in de jaren zeventig tot de conclusie dat te veel economische activiteit op verkeerde locaties had plaatsgevonden en met gebruik van milieu-onvriendelijke technologieën Het besef ontstond meer en meer dat met de gevolgen voor het milieu zo vroeg mogelijk in het plannings- en besluitvormingsproces rekening moest worden gehouden. Overigens wordt de bescherming van het milieu pas sinds het Verdrag van Maastricht in 1993 voor het eerst als specifieke doelstelling van de gemeenschap genoemd.

Richtlijn 85/337/EEG

In 1985 is uiteindelijk 'Richtlijn 85/337/EEG betreffende de milieu-effectbeoordeling voor bepaalde particuliere en openbare projecten’ vastgesteld. Doel van deze richtlijn was dat bij het nemen van besluiten en beslissingen over bepaalde projecten of activiteiten rekening zou worden gehouden met de eventuele gevolgen voor het milieu. Alle lidstaten moesten bepaalde vereisten voor de milieu-effectbeoordeling invoeren ter aanvulling op hun bestaande vergunningprocedures. Voor projecten met mogelijk aanzienlijke milieueffecten mocht alleen een vergunning worden verleend na een voorafgaande beoordeling van die effecten. De beoordeling diende plaats te vinden aan de hand van passende informatie die verstrekt moest worden door de opdrachtgever en eventueel aangevuld kon worden door de autoriteiten en het publiek voor wie het project gevolgen zou kunnen hebben. De uiterste implementatiedatum voor de lidstaten was 3 juli 1988. Slechts enkele lidstaten hebben de voorschriften van Richtlijn 85/337/EEG tijdig ingepast in hun nationale wetgeving. De Commissie heeft dan ook verscheidene lidstaten in gebreke gesteld wegens niet-tijdige maar ook wegens onvolledige implementatie.

In de praktijk bestonden overigens grote problemen met de met verschillende interpretaties door de lidstaten van de voorschriften van de richtlijn. Begin 1994 heeft de Commissie daarom een voorstel tot wijziging van Richtlijn 85/337 /EEG gedaan. Dit voorstel regelde tevens de verplichtingen die de lidstaten in 1991 op internationaal niveau te Espoo (Finland) waren aangegaan milieu-effectrapportage in grensoverschrijdend overschrijdend verband. Om de interpretatieverschillen uit Richtlijn 85/337/EEG te reduceren is uiteindelijk in maart 1997 Richtlijn 97/11/EG tot stand gekomen.

Milieu Effect Rapportage (MER), instrument ter verwezenlijking van milieubeginselen.

Een duidelijk begrip van de principes die eraan ten grondslag liggen is van belang voor een effectieve implementatie en toepassing van de MER. Vaak immers is de MER betwist vanwege het slechte begrip van de onderliggende principes en de bijbehorende beperkingen, waardoor een te hoog verwachtingspatroon kan ontstaan. Het Europese milieubeleid zoals geformuleerd bij Richtlijn 85/337/EEG is gebaseerd op twee uitgangspunten:

1. Het beste milieubeleid bestaat uit het van meet af aan vermijden van het ontstaan van vervuiling in plaats van de gevolgen ervan later te bestrijden;
2. In een zo vroeg mogelijk stadium rekening houden met de gevolgen van alle technische plannings- en beslissingsprocessen inzake het milieu.

Bij vaststelling van Richtlijn 97/11/EG werden een en ander nog wat nadrukkelijker geformuleerd:

1. Het voorzorgsbeginsel, toe te passen in onzekere situaties waarbij er een zeker risico bestaat dat nadelige gevolgen kunnen optreden.
2. Het beginsel van preventief handelen: voorkomen is beter dan genezen;
3. Het bronbeginsel: milieuvervuiling bij voorkeur aan de bron bestrijden en geen “end-of-pipe-technology” toepassen
.

Werkingssfeer

Om de werkingssfeer van de Richtlijn 97/11/EG te bepalen is onder meer een juiste interpretatie van de begrippen project en vergunning gewenst. Onder een project wordt verstaan de uitvoering van bouwwerken of het totstandbrengen van andere installaties of werken en daarbij ook andere ingrepen in het natuurlijk milieu of landschap, inclusief de ingrepen voor de ontginning van bodemschatten. Ook wijzigingen in een project vallen onder de werkingssfeer van de Richtlijn.

De richtlijn stelt ook dat lidstaten de nodige maatregelen moeten treffen om te verzekeren dat een vergunning is vereist voor projecten die aanzienlijke milieu-effecten kunnen hebben, onder meer gezien hun aard, omvang of ligging. Er moet een beoordeling van deze effecten plaatsvinden alvorens een vergunning wordt verleend. De achterliggende gedachte hierbij is dat milieu-effectrapportage zo vroeg mogelijk in de besluitvormingsprocedure dient plaats te vinden, om zo effectief mogelijk te zijn. Effectief wil zeggen dat de gevolgen voor het milieu in de besluitvorming worden meegewogen. De richtlijn heeft als tijdstip hiervoor de vergunningverlening gekozen, met andere woorden goedkeuring vóór de daadwerkelijke realisatie van het betreffende project. © 2008 Serkozy, gepubliceerd in Milieu (Dier en Natuur) op 26-07-2008, laatst gewijzigd op 17-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Serkozy is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Milieu Effect Rapportage in Wallonië: Het fenomeen milieu-effectrapportage ontstond in Noord-Amerika, vanwaar het idee is overgewaaid naar Europa. Ook de Europese Commissie kwam in de jaren zeventig tot het…
• Overzicht milieubewegingen in Israël: Hieronder volgt een overzicht van de meest toonaangevende milieugroepen in Israël. Het zijn relatief kleine organisaties met een beperkte maar wel groeiende invloed op h…
• Geschiedenis van McDonalds: De bekendste fastfood keten is ongetwijfeld McDonalds. De restaurants zitten in 120 landen met ruim 30.000 restaurants.
• Amsterdam wil schoner millieu: Amsterdam komt met een voorstel voor t milieu in Amsterdam schoner te maken, hier kun je lezen welke maatregelen ze daar voor gaan nemen. En nu maar hopen dat het ook zijn efec…
• Een schoner milieu begint bij uzelf!: Een schoner milieu begint bij uzelf, immers kunt uzelf vele dingen doen welke het milieu besparen. Tevens zorgen sommige zaken voor een besparing van energie wat tevens…