Ongewenste huisdieren en hun bestrijding

Je zult er maar last van hebben: ongedierte in huis. Zorg dat ze geen reden hebben om te komen. Vaak zijn de oorzaken van hun aanwezigheid hoge luchtvochtigheid, warmte, slechte ventilatie en stof. Soms zijn de diertjes schadelijk, soms ook niet. Eén ding hebben ze in ieder geval gemeen: ze zijn ongewenst! Wie kom je zoal tegen in huis en wat kun je er aan doen, voordat je het verdelgingsbedrijf belt. Vooral de bedwants is de laatste tijd in opkomst.

Boktor

De larven van de boktor zijn gemene beestjes die houten constructies volledig kunnen vernielen. Jarenlang (tot 12 jaar!) leven ze in het hout van vooral het dakbeschot en de steunbalken onder het dak. Aanvankelijk zitten ze dicht onder de oppervlakte, maar naarmate de larven ouder worden gaan ze dieper het hout in. In de winter bewegen de beestjes nauwelijks, maar 's zomers kun je ze horen knagen. Zie je ovale gaatjes in het hout en verpulverd hout daaronder, dan is het tijd om in actie te komen (zie afbeelding inleiding). Want als je de boktorlarven (witgeel en max. 3 cm lang) hun gang laat gaan, kan het gebeuren dat je alle draagbalken onder het dak moet vervangen. Roep hierbij de hulp in van een specialist. Met een goed dekkende laag verf, vernis, beits of lak is hout beschermd tegen de boktor. De huisboktor is 1 tot 2,5 cm lang, bruin zwart gekleurd met twee grijzige vlekken op de rugschilden. De mannetjes zijn kleiner dan de vrouwtjes.

Bedwants

De bedwants stond vroeger bekend onder de naam wandluis. Het is een 5 tot 6 mm lang insect, (rood)bruin van kleur met een afgeplat breed lichaam. Door de toegenomen mobiliteit van de mens is de bedwants sterk in opmars. Ze liften mee in koffers en tassen van reizigers. Vooral in grote steden die veel toeristen trekken is het insect al een plaag, zoals bijvoorbeeld de laatste jaren in New York. De bedwants leeft van bloed van o.a. de mens en dankt zijn naam aan de plek waar hij zich het meest ophoudt, nl. in en rond het bed en in het bijzonder in de vele plooien van het beddengoed. Een prik van dit beestje, meestal in de benen, is niet voelbaar. De steekwondjes lijken op die van muggenbulten en de rode bultjes verdwijnen na enkele weken. In tegenstelling tot andere bloedzuigende insecten als sommige muggen en vlooien, kan de bedwants geen ziektes overbrengen. Ze kunnen het beste worden bestreden door het meubilair grondig te reinigen en het beddengoed tot een temperatuur van 65 °C te wassen, want bedwantsen kunnen slecht tegen hitte. Minder effectieve methoden zijn spuitbussen of de aanschaf van speciale gladde matrashoezen. Soms worden gespecialiseerde bedrijven ingeschakeld.

Houtworm

Ook de larven van de houtworm kunnen veel schade aanrichten. Ze knagen in een periode van drie tot vier jaar lange gangen door het hout voor ze er als kever uit tevoorschijn komen. Vooral hout dat lang niet verplaatst wordt en enigszins vochtig is, is aantrekkelijk voor houtworm. Zie je kleine ronde gaatjes met een diameter van ongeveer1 à 2 mm in het hout, dan zijn die waarschijnlijk door houtworm ontstaan (zie afbeelding rechts). Dat hoeft nog niet te betekenen dat er nú actieve houtworm in het hout zit. Weet je het niet zeker, vraag dan advies aan een specialist. Met een goed dekkende laag verf, vernis, beits of lak is het hout beschermd tegen houtworm. Dit werkt echter niet als er al eitjes of larven in het hout zitten.

Kakkerlakken

De kakkerlak draagt bacteriën en schimmels over die slecht zijn voor de gezondheid. En als kakkerlakken er eenmaal zijn, zijn ze in groten getale en kost het grote moeite er weer vanaf te komen. Ze houden van een donkere, vochtige en warme omgeving, bijvoorbeeld in kelders van centraal verwarmde gebouwen, en eten liefst zoet en vochtig voedsel. Goede hygiëne houdt kakkerlakken meestal buiten de deur. Houd daarnaast hun favoriete leefgebieden (stookkelders!) goed in de gaten. Omdat ze zo hardnekkig zijn, is deskundige hulp bij de bestrijding noodzakelijk. Ga de kakkerlakken in overleg met de overige gebruikers van het pand te lijf; maak afspraken over het hoe, wat en wanneer van de ingreep. De bestrijdingsmiddelen die de specialist gebruikt zijn ook voor mensen en andere dieren giftig. Na de behandeling mag je twee uur niet naar binnen. Oppervlakken zoals bijvoorbeeld tafels en het aanrecht moeten goed schoongemaakt worden.

Vlooien

Er zijn vele soorten vlooien, maar kattenvlooien -die ook dol op honden zijn- komen het meest voor. In vroegere tijden waren ze berucht omdat ze via zwarte ratten de pest verspreidden, als gevolg waarvan van de 14e t/m de 19e eeuw miljoenen Europeanen de dood vonden. Tegenwoordig vinden we ze vooral heel vervelend omdat hun beet zo jeukt. Vlooien leggen hun eitjes op hun gastheer/-vrouw of in zijn/haar mand; de larven houden van warme vochtige plaatsen (in de vacht!). Vlooien bestrijden is lastig. Het moet namelijk op meerdere fronten tegelijk. Het gaat om de vlooien op het dier en in huis, om de larven én om de eitjes. Gebruik dus een middel dat niet alleen de volwassen vlo dood, maar ook eitjes en larven. Er zijn middeltjes verkrijgbaar bij de drogist. Het makkelijkst en meest effectief voor hond en kat is een anti-vlooienmiddel met een pipet in de nek aanbrengen. Dan is een vlooienband niet nodig, want die is ook giftig: na aanraking handen wassen!. Er zijn ook tabletten in de handel, maar die krijg je niet gemakkelijk bij elke kat naar binnen. Ook is het mogelijk een injectie te laten geven die een half jaar werkt. Sommige dieren zijn allergisch voor bepaalde stoffen in anti-vlooienmiddelen. Lees altijd goed de bijsluiter. Stofzuig regelmatig, vooral op de favoriete plek van je huisdier, en leeg de zak buitenshuis. Kam hem/haar geregeld (buiten) met een vlooienkam.

Huisstofmijt

Huisstofmijt is 'a fact of life': je zult er mee moeten leren leven, want je bent zelf onderdeel van zijn leefgebied. De huisstofmijt leeft van schilfertjes afkomstig van de menselijke huid en 25 °C vindt hij een prettige temperatuur. Een centraal verwarmde, goed geïsoleerde woning is voor hem ideaal. Dat hoeft geen probleem te zijn, maar de laatste jaren is gebleken dat steeds meer mensen (nu zo'n 10% van de bevolking) allergisch zijn voor huisstofmijt. De huisstofmijt laat zich niet permanent uitroeien, maar je kunt het hem wel moeilijk maken. Allereerst dien je ervoor te zorgen dat de luchtvochtigheid onder de 50% blijft. Daar kan hij slecht tegen. Zoek daarnaast meubels, vloerbedekking en gordijnen die zo min mogelijk stoffig zijn en ventileer regelmatig. Bij de apotheek is een testje verkrijgbaar waarmee je kunt uitzoeken of en hoeveel huisstofmijt in je huis aanwezig is.

Kleermot

Er zijn verschillende soorten motten, maar de larven van de kleermot is berucht vanwege de schade die ze veroorzaken aan o.a. wollen kleding. Motten leggen hun eitjes in vouwen van kleding en andere stoffen; als die zijn uitgekomen spinnen de larven vrijwel meteen een cocon om te verpoppen. Bij kamertemperatuur kunnen er wel vier generaties in verschillende stadia van ontwikkeling tegelijk in huis zijn. Door regelmatig te luchten en je kleren schoon te houden en ruim op te hangen, voorkom je dat de mot zich in je kasten nestelt. Kleding die je lang niet gebruikt kun je het beste in goed afgesloten zakken of kasten opbergen. Mottenballen en andere bestrijdingsmiddelen zijn verkrijgbaar bij de drogist.

Zilvervisje

Papiervisjes, ovenvisjes en zilvervisjes vind je vooral in woningen en gebouwen die verwarmd zijn met centrale verwarming. Ze leven voornamelijk van de suikers en het zetmeel dat in een aantal soorten lijm zit en zijn vooral schadelijk voor behang, schilderijen en boeken! Het gaat hier om drie soorten beestjes uit dezelfde familie: ze lijken veel op elkaar, de verschillen zitten in de details. Ze houden niet van licht en hebben een voorkeur voor niet al te droge, maar wel warme plaatsen: kieren en naden, maar bijvoorbeeld ook in kartonnen dozen. Houd de boel goed schoon en de temperatuur aan de lage kant. Dan zul je niet zo snel een plaag hebben. Het kan ook helpen de luchtvochtigheid terug te brengen tot 50% of minder. Weet je niet zeker met welke soort je te maken hebt? Vraag dan advies bij een specialist in ongediertebestrijding.