Biologische bestrijding - De koolzaadsnuitkever

De koolzaadsnuitkever, Ceutorhynchus assimilis (Orde: Coleoptera; Familie: Curculionidae), is een 2-3 mm lange, wat peervormige kever. Zijn kleur is zwart met grijswitte haren die zijn lichaam en poten bedekken. De zeer lange snuit is licht gebogen en zijn voelsprieten hebben knotsvormige uiteinden. Ze leven op kruisbloemigen, zoals kool, koolraap, koolzaad e.d. Het zijn vooral de larven die schadelijk zijn omdat ze aan de zaden in de peulen vreten.

Biologie

De eerste volwassen koolzaadsnuitkevers (Ceutorhynchus assimilis) verschijnen in het voorjaar. Zij voeden zich met bloemknoppen en jonge vruchten. De hoogste vluchtactiviteit wordt bereikt als hun gastheerplanten – koolzaad, kool, koolraap en andere kruisbloemigen – volop in bloei staan, van eind april tot juni. Vrouwtjes boren een gat en de wand van een peul en leggen daar één wit, ovaal ei in. De larve komt 8-9 dagen later uit en vreet aan de zaadknoppen. Zo'n vier weken later, gedurende welke tijd de larve volgroeid is, heeft hij 3 tot 5 zaden vernietigd. De volgroeide larve boort een gat van ongeveer 1 mm doorsnede in de wand van de peul, waardoor hij naar buiten kruipt. Hij laat zich op de grond vallen en graaft zich in. Op 5-10 cm diepte verpopt hij en zo'n 3 weken later komt hij als volwassen kever weer tevoorschijn, om te goed te doen aan gecultiveerde en wilde kruisbloemigen. In augustus verbergt de kever zich tussen bladafval om te overwinteren.

Schade

Hoewel volwassen kevers aan bloemen, knoppen, peulen en stengels van hun gastheerplanten vreten, veroorzaken zij normaal gesproken geen serieuze schade. Larven, daarentegen, veroorzaken schade door de zaden in peulen te consumeren. Echter, vrouwelijke kevers die van de peulen vreten en er gaten in boren om eieren te leggen maken het wel gemakkelijker voor de schadelijke koolzaadhauwgalmug, Dasineura brassicae (Orde: Diptera; Familie: Cecidomyiidae) om de peulen binnen te dringen. De larven van deze galmuggen vreten aan de zaden en de binnenwand van de peul. Hun vraat veroorzaakt een groot zaadverlies doordat tevens deformatie, vergeling en het openbarsten van zaden optreedt. Daardoor maakt de aanwezigheid van deze galmuggen de koolzaadsnuitkever een veel serieuzere plaag.

Natuurlijke vijanden

De koolzaadsnuitkever heeft veel natuurlijke vijanden. Kleine wespjes van de familie Myrmaridae, Antoniella declinata en Anaphes autumnalis, zijn eierparasieten. Andere wespen van de familie Pteromalidae (Trichomalus perfectus) en Braconidae (Microtonus melanopus), zijn parasieten van de larven. Hiervan is T. perfectus het meest wijdverspreid en deze soort kan meer dan de helft van de larven aanvallen in een veld dat niet met insecticiden is behandeld.

Behandeling

Tuinders die kruisbloemigen niet kweken voor hun zaad, moeten kool, koolraap e.d. uit de grond halen voor ze beginnen te bloeien, om te voorkomen dat zaad in de tuin valt. Degenen die wel zaad willen, zouden gele vallen gevuld met zeepwater kunnen plaatsen om volwassen kevers te doden. Zij moeten ook hun planten regelmatig controleren op de aanwezigheid van kevers door de planten te schudden (de snuitkevers laten zich op de grond vallen als ze gestoord worden) en pas als er minstens twee kevers per plant gevonden worden kunnen zij insecticiden gebruiken. Aanbevolen wordt het gebruik van pyrethroiden, maar alleen gedurende de bloeiperiode, aangezien het dan geen kwaad kan voor de meest belangrijke parasitoid, T. perfectus, die pas arriveert na de belangrijkste bloeiperiode om naar larven van C. assimilis te zoeken om zijn eieren in te leggen. Pyrethroiden zijn echter gevaarlijk voor bijen en parasitoiden van de koolzaadhauwgalmug en dit middel moet daarom alleen gebruikt worden in uiterste nood. Een ander middel dat vaak wordt aangeraden tegen de koolzaadsnuitkever is triazophos. Maar, omdat dit zeer gevaarlijk is voor T. perfectus, raad ik gebruik van dit middel ten sterkste af.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, klik hier voor mijn special.