Biologische bestrijding - De koolzaadglanskever

De koolzaadglanskever, Meligethes aeneus (Orde: Coleoptera; Familie: Nitidulidae), is een belangrijke plaag in koolzaad, vooral in jaren waarin het late voorjaar koel en nat is, welke condities de bloei vertragen. Zowel de volwassen kevers als de larven kunnen grote aantallen bloemen en bloemknoppen vernielen. Meligethes aeneus is een zwart kevertje met een lengte tussen de 1,5 and 2,7 mm. De dekschilden zijn metallic blauw of groen met fijne haartjes; de poten zijn bruin. Ze hebben antennen met een knopje aan het eind. De larven zijn ongeveer 4 mm lang en gelig wit, met 2 of 3 kleine vlekjes op de rugkant van ieder lichaamssegment. De kop en korte poten zijn zwart.

Biologie

M. aeneus overwintert als volwassen kever in de grond. In het voorjaar, als de temperatuur 15 °C of hoger bereikt, vliegen de kevers naar de koolzaadvelden, waarbij ze soms afstanden tot 3 km kunnen afleggen. Als de bloemen nog gesloten zijn, bijten ze in de oudste bloemen om het pollen te bereiken. Behalve van het pollen, vreten ze ook van de nectar. De vrouwtjes leggen eieren op de stampers of meeldraden, nadat ze een gat hebben gebeten in de bloemknop. Ieder vrouwtje kan zo’n 200 eieren produceren. De larven komen na vier tot zeven dagen uit en eten gedurende drie tot vier weken van het pollen waarna ze in de grond verpoppen. In juni komen de jonge kevers te voorschijn waarna men ze op knoppen en bloemen van veel kruisbloemigen kan waarnemen. In augustus en september vliegen de kevers naar hun overwinteringsplaatsen, vaak aan bosranden, waar zij zich tot 2 á 5 cm diep in de grond ingraven.

Schade

In een koel en nat voorjaar wordt de bloei van koolzaad vertraagd. Hierdoor kan de koolzaadglanskever een belangrijke plaag vormen, omdat zowel de volwassen kevers als de larven grote aantallen bloemen en knoppen kunnen vernietigen. Ze kunnen ook schade toebrengen aan bloemen en knoppen van kolen en bonen, die daardoor geen of weinig zaad vormen. Na een warm en zonnig voorjaar, daarentegen, zijn de bloemen al open als de kevers arriveren; de schade zal in dat geval minimaal of afwezig zijn.

Natuurlijke vijanden

Larven van de koolzaadglanskever worden gegeten door de larven en volwassen lieveheersbeestjes, zoals Coccinella septempunctata (Orde: Coleoptera; Familie: Coccinellidae), en ook door de larven van de gaasvlieg Hemerobius (Orde: Neuroptera; Familie: Hemerobiidae). Kleine parasitaire wespjes, zoals Isurgus heterocerus en Diospilus capito (Orde: Hymenoptera) vallen ook de larven van de koolzaadglanskever aan.

Behandeling

Door middel van gele vallen kan men bepalen hoeveel kevers dagelijks het koolzaadveld binnenvliegen. Deze meting moet bijgehouden worden vanaf het moment dat, bij een temperatuur van 15 °C en hoger, de eerste knoppen ontstaan tot aan de eerste bloei. Als meer dan 5 of 6 kevers per val worden gevonden aan de rand van een veld met winterkoolzaad, of meer dan 2 kevers aan de rand van een veld met zomerkoolzaad, dan kan het gebruik van insecticide noodzakelijk zijn. Het is meestal voldoende om alleen de randen van het veld te bespuiten. Als er al enkele bloemen open zijn, of als er zich in of vlak bij het koolzaadveld bloeiend onkruid bevindt, dan mogen alleen bij-vriendelijke insecticiden gebruikt worden, en wel die middelen die gebaseerd zijn op Metoxychlor, Dialiphos, Endosulphan or Phosalon.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, klik hier voor mijn special.