Biologische bestrijding - De rododendron cicade

De rododendron cicade is een Noord-Amerikaanse soort die rond 1930 in Engeland arriveerde met plantmateriaal. Hij vestigde zich snel breidde zich uit. Zo’n dertig, veertig jaar later vestigde hij zich ook op het vaste land van Europa en komt hier nu algemeen voor. Het is ongeveer 1 cm lang en met zijn opvallende, rode lengtestrepen op zijn groene dekschilden is hij zeker de mooiste cicade-achtige in dit deel van de wereld. Hij leeft, zoals zijn naam suggereert, op rododendrons.

Biologie

Tegen het eind van de zomer en in de herfst snijden de vrouwtjes van de rododendron cicade, Graphocephala fennahi (Orde: Hemiptera; Familie: Cicadellidae) oppervlakkige gleuven in de buitenste lagen van de bloemknoppen van rododendron en leggen hun eieren in het onderliggende weefsel. Volwassen dieren overleven de winter niet maar de eieren overwinteren en komen in het voorjaar vanaf april uit. De larven voeden zich aan de onderzijden van de bladeren, waar ze plantensap zuigen, en de eerste volwassenen verschijnen in juli. Zowel de larven als de volwassen dieren worden voornamelijk aan de uiteinden van jonge twijgen gevonden, waar de bladeren het zachtst en sappigst zijn.

Schade

De rododendron cicade veroorzaakt geen directe schade aan de planten, hoewel er enige zuigschade aan de bladeren kan ontstaan in de vorm van bleke plekjes. Indirect kunnen ze echter veel schade berokkenen, door het verspreiden van een schimmelziekte in de knoppen, die in het Engels Bud Blast disease wordt genoemd.

Bud Blast disease wordt veroorzaakt door de schimmel Pycnostysanus azalea. Geïnfecteerde knoppen worden in de herfst en winter bruin en drogen uiteindelijk op, waardoor ze sterven. Ze vallen echter niet af. Als zijknoppen geïnfecteerd raken, kunnen hele twijgen afsterven. In het voorjaar verschijnen kleine, zwarte, speldenknop-achtige structuren die uit de geïnfecteerde knoppen steken. Dit zijn de sporen-producerende organen (coremia) van de schimmel, via welke de ziekte verspreid wordt. Coremia kunnen drie jaar lang of langer in dode knoppen geproduceerd worden. Sporen van de schimmel kunnen niet in gezond weefsel binnendringen. Zij hebben de hulp nodig van de rododendron cicade die wondjes verschaft via welke de schimmelsporen het weefsel van de knoppen kunnen binnenkomen. De wondjes worden door de vrouwelijke cicaden gemaakt als zij de gleuven snijdt om haar eieren te leggen. Het is ook mogelijk dat de vrouwtjes de sporen op hun lichaam naar de knoppen dragen. Voor zijn voortbestaan is de schimmel daarom zeer afhankelijk van de aanwezigheid van G. fennahi. Zonder de hulp van de cicade, zou het zich moeten verlaten op toevallige wondjes in de knoppen, en op de wind om zijn sporen daar (hopelijk) heen te blazen.

Natuurlijke vijanden

Over de natuurlijke vijanden van G. fennahi is niet veel bekend. Ze worden ongetwijfeld door vogels en spinnen gegeten en cicade-achtigen in het algemeen kunnen worden geparasiteerd door Pipunculus soorten (Orde: Diptera; Familie: Pipunculidae), en andere geslachten van deze familie, waarvan de maden zich in het lichaam van de cicadenlarven ontwikkelen, en ze uiteindelijk doden. Karakteristiek voor deze kleine vliegjes (ruwweg tussen de 3 en 7 mm lang) is de grote kop die bijna geheel uit de twee grote ogen bestaat, en hun uitstekende vermogen om, net als zweefvliegen, te zweven.

Behandeling

Om grote populaties van G. fennahi te bestrijden, kun je kleine vogels in de tuin lokken, door nestkastjes op te hangen. Ook is het een goed idee om planten met kleine bloempjes dicht bij de rododendrons te laten groeien, aangezien deze de parasiterende Pipunculus vliegen aantrekken, die van hun pollen leven.

Als rododendron planten aangetast zijn door Bud Blast, kun je het best de aangetaste knoppen verwijderen en vernietigen. Sommige variëteiten rododendron zijn gevoeliger voor de ziekte dan andere, en als de ernstige schade aanhoudt is het wellicht de moeite waard om de planten te vervangen met planten die minder gevoelig zijn.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, klik hier voor mijn special.