Biologische bestrijding - De kooluil

De kooluil, Mamestra brassicae, (Orde: Lepidoptera; familie: Noctuidae) heeft een bruine kleur, waarbij de voorvleugels donkerder zijn dan de achtervleugels. Net als alle Noctuidae, of nachtvlinders, zijn de motten 's nachts actief. De rupsen leven op kool en andere koolachtigen, maar ook op tomaten, sla, uien en diverse andere planten. Wij vonden de onze op lupine.
Volwassen kooluil en pop
Volwassen kooluil en pop

Biologie

In mei – juni kruipen de volwassen motten uit de poppen die in de aarde hebben overwinterd. (Zie bovenste foto waarop een volwassen kooluil en een pop te zien zijn) Na het paren leggen de vrouwtjes groepen van 20-100 halfronde eieren aan de onderzijde van bladeren.

Jonge rupsen zijn groen. Ze vreten ongeveer een maand van de bladeren. Om gedurende de dag niet op te vallen, zitten de jonge rupsen bovenop een bladnerf en vreten van het weefsel tussen de nerven. We vonden dat ze op deze manier heel moeilijk te vinden zijn, zelfs als ze al zo'n 2 cm lang zijn.

Oudere rupsen worden bruin. In dit stadium verbergen ze zich overdag onder de bladeren of in de grond, om 's nachts terug te keren om te vreten. De volgroeide rupsen kunnen een lengte bereiken van 4,5 cm. Ze verpoppen in de grond en de poppen overwinteren.

Onder gunstige omstandigheden ontpoppen enkele motten al in augustus of september om een tweede generatie rupsen te produceren. Alle poppen van deze generatie overwinteren.

Een jonge en oudere rups
Een jonge en oudere rups

Schade

Bijna-volgroeide rupsen vreten grote hoeveelheden blad en kunnen tamelijk schadelijk worden, zelfs als het aantal rupsen per plant gering is.

Natuurlijke vijanden

M. brassicae heeft veel natuurlijke vijanden. De grote, kale, sappige rupsen staan op het menu van veel vogels en hun kuikens. De rupsen worden ook aangevallen en gegeten door muizen, loopkevers, wespen, en geparasiteerd door kleine sluipwespen van de familie Braconidae.

Muizen en mollen vreten de overwinterende poppen, terwijl motten gevangen worden door uilen, nachtzwaluwen en spinnen. Zelfs de eieren zijn niet veilig. Kleine wespen van de families Myrmaridae en Trichogrammatidae (orde: Hymenoptera; superfamilie: Chalcidoidea) zijn eierparasieten en diverse Trichogramma soorten worden als plaagbestrijder gebruikt tegen de kooluil en andere vlindersoorten. Deze wespjes leggen tussen de één en 50 of meer eieren in een enkel gastei, afhankelijk van zijn grootte.

Zodra de wespenlarfjes uitkomen, stopt de ontwikkeling van het embryo in het gastei. Het ei zelf wordt zwart, waardoor het gemakkelijk als geparasiteerd ei te herkennen is. Er kunnen vele generaties wespen voorkomen per seizoen en Trichogramma soorten overwinteren als larve in het gastei.

Behandeling

Vanwege het grote aantal natuurlijke vijanden is het af te raden om insecticiden tegen M. brassicae te gebruiken, aangezien veel van zijn natuurlijke vijanden dan ook gedood worden. Het is beter om rupsen met de hand te verzamelen, bij voorkeur voor zonsopgang, of na zonsondergang, vanwege de gewoonte van de rupsen om zich overdag te verbergen.

Voor biologische bestrijding kan men Trichogramma soorten aanschaffen, die commercieel te verkrijgen zijn.

Ook kan men vogels naar de tuin lokken door nestkastjes te plaatsen.

Meer plaaginsecten

Voor meer plaaginsecten en hun bestrijding, klik hiervoor mijn special.
© 2010 - 2012 Vazzie, gepubliceerd in Insecten en ongedierte (Dier en Natuur) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.

Gerelateerde artikelen
Biologische bestrijding - De koolmot De koolmot is een kleine mot met lange, voorwaarts gerichte voelsprieten. De rupsen…
Biologische bestrijding - De wollige slawortelluis De wollige slawortelluis is een bladluis die in de grond leeft en aan…
Biologische bestrijding - De koolvlieg De koolvlieg valt alle kruisbloemigen aan en is een ernstige plaag op kool, radijs…
Biologische bestrijding - de bonenvlieg Hoewel de maden van de bonenvlieg, Delia platura, zich voornamelijk voeden aan ro…
Biologische bestrijding - De anjermot De polyfage anjermot is een ernstige plaag op fruitbomen en -struiken (appel, kers,…

Reageer op het artikel "Biologische bestrijding - De kooluil"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Naam: E-mailadres: Meld mij aan voor de wekelijkse InfoNu nieuwsbrief. Reactie:
Infoteur: Vazzie
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Insecten en ongedierte
Schrijf mee!