Het bewegingsstelsel van onze huisdieren : Het spierstelsel

Om het lichaam te kunnen bewegen zijn er spieren nodig. Hiervoor bevat spierweefsel gespecialiseerde cellen, die actief kunnen verkorten. We noemen het spierstelsel dan ook het actieve beweginsapparaat. Spieren houden een bepaalde houding van het lichaam vast; zonder spieren zouden dieren ineenstorten tot een vormeloos hoopje botten, omgeven door huid. Wanneer spieren actief zijn, vormen ze een grote warmtebron voor het lichaam.

De functies van skeletspieren zijn dus het vasthouden van houdingen, het inzetten, volbrenegen en afremmen van bewegingen.Bovendien produceren spieren warmte.

Bouw van een skeletspier

Skeletspieren zijn opgebouwd uit een deel waar zich het spierweefsel bevindt (de spierbuik) en een deel waarmee de spier aan het skelet vastzit ( de pees).

De bouw van een skeletspier

De spierbuik bestaat uit spiervezels die gegroepeerd zijn in spierbundels. Het aantal spiervezels in de spierbundel bepaalt hoe nauwkeurig we de kracht in de betreffende spier kunnen reguleren. Hoe meer spiervezels een spierbundel bevat hoe grover de krachtregulatie van de spier. Spieren waarmee heel fijne bewegingen gemaakt moeten worden,zullen dus weinig spiervezels in een spierbundel bevatten.

Het spierweefsel van de spiervezels bestaat voornamelijk uit eiwit. Deze eiwitten vormen in de spiercellen de spiervezels. Dit deel van de spier kan samentrekken. Om de spierbuik heen ligt een omhulsel van bindweefsel; spierschede, in het latijn fascie genaamd. Deze maakt het mogelijk dat de spier kan verschuiven ten opzichte van zijn omgeving. Bovendien zorgt de spierschede ervoor dat de spier wanneer hij ontspannen is niet al te veel van vorm kan veranderen.

De spierpees vormt de overgang tussen spierbuik en bot. De lengte van pezen kan erg variëren. De achillispees van een paard is bijvoorbeeld enkele decimeters lang. Pezen brengen dus de kracht van de spier over op de botstukken, die daardoor in het, door de spier overspannen gewricht, ten opzichte van elkaar zullen bewegen. Een skeletspier heeft dus altijd aanhechtingen op twee verschillende botstukken. Pezen zijn vrij slecht doorbloed en zullen daardoor na een beschadiging slechts langzaam herstellen.

Om de pees vrij ten opzichte van zijn omgeving te kunnen laten bewegen, is deze omgeven door een peesschede. Dit is een soort dubbelwandige bui om de pees heen, die gevuld is met het vettige smeermiddel, synovia dat we ook in de gewrichtsspleet terugvinden.

Op plaatsen waar uitsteeksels van botstukken tot beschadiging van de spierbuik of de pees kunnen leiden worden deze beschermd door slijmbeurzen. slijmbeurzen zijn een soort zakjes of blaasjes die gevuld zijn met synovia. Aan de buitenkant van de elleboog kunnen we de daar liggende slijmbeurs eenvoudig terugvinden als we de huid ter plaatse oplichten. Je voelt de slijmbeurs dan zitten. bij irritatie van de slijmbeurs zwelt deze op door extra productie van synovia. Je ziet dan een grote buil zitten. Dit komt bij landbouwhuisdieren en paarden nogal eens voor doordat ze zich stoten aan harde onderdelen van hun stal. Boeren hebben allerlei namen hiervoor zoals voorkniebuil als de slijmbeurs van het polsgewricht overvuld is, of legger, bij een overvulling van de slijmbeurs van de elleboog.

De spierwerking

Over ieder gewricht lopen minstens twee spieren. dit is noodzakelijk omdat spieren actief allen kunnen verkorten en niet verlengen. Voor elk gewricht zijn dus twee spieren nodig om in het gewricht twee tegengestelde bewegingen te kunnen laten plaatsvinden. Een voorbeeld hiervan vormen de buigers (biceps) en strekkers (triceps) van het ellebooggewricht.

Spieren leveren in rust constant een bepaalde kracht. Dit noemen we de rustspanning of tonus van de spier. De kracht van de spiertonus van de tegengesteld werkende spieren bepaalt de stand van het gewricht in rust. Als je je handen in een ontspannen positie houdt, zul je zien dat je vingers wat gebogen zijn. Dit komt omdat de buigers wat sterkere spiertonus hebben dan de strekkers van je vingerkootjes. © 2007 - 2010 Yasmijn, gepubliceerd in Huisdieren (Dier en Natuur) op 30-09-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Yasmijn is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• EHBO-doos voor dieren: Wat moet er in de EHBO-doos voor dieren? Er bestaat geen standaard inhoud, maar in dit artikel geef ik u lijst met artikelen die in ieder geval in uw ehbo-doos voor uw dieren zou moete…
• Ziekten van het bewegingsstelsel: Ziekten aan het bewegingsstelsel zijn ziekten aan of van de spieren en de botten. Er zijn verschillende soorten die we eens op een rijtje zullen zetten....
• Depressieve huisdieren aan de Prozac: Het blijkt dat huisdieren zoals honden en katten steeds vaker, net als mensen, Prozac voorgeschreven krijgen tegen depressiviteit
• Het bewegingsstelsel van onze huisdieren: Men onderscheidt dieren van planten door het feit zich zelfstandig kunnen verplaatsen en zich zo kunnen onttrekken aan veranderingen in hun bestaan uit een passief d…
• Deelgebieden Biologie: Biologie is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen. Biologie kent vele deelgebieden en indelingen zoals op niveau, taxonomisch, processen of ecologische indel…