Paarden: verzorging van de benen

Vierhonderd kilo is een heel gewicht, zelfs als men vier benen heeft om het tedragen. Als een paard zich inspant, stelt hij zijn benen zwaar op de proef. Als hij terug op stal is, verdient hij onze aandachtige zorg, zodat hij er snel weer bovenop komt. In dit artikel alles over de beenverzorging bij paarden!

Een halve ton

Een paard weegt gemiddeld 400 tot 500 kilo: 125 kilo rust er dus op iedere voet! Zolang hij jong is, is dat geen enkel probleem en, met name, zolang hij een natuurlijk leven lijdt, dat wil zeggen buiten, waar hij veel kan lopen, terwijl hij zich weinig intensief hoeft in te spannen.

Sport en recreatie
Een werkend paard heeft meestal een heel ander bestaan. Hij is urenlang opgesloten in zijn box en komt er dan ineens uit kom te gaan galopperen, springen, draven... kortom, hij levert enorme inspanningen met een ruiter op zijn rug. In alle disciplines van het wedstrijdrijden worden de benen van het paard belast. Maar ook als uw paard een rustig leven leidt, dus als het werken hem niet al te veel vermoeit, moet u toch zijn benen en hoeven in de gaten houden en goed verzorgen.

Een uitgebalanceerde training
De beste verzorging en de verstandigste manier van preventie is natuurlijk een uitgebalanceerde training. Het paard moet getraind worden om hem lenig te maken, zijn spieren en conditie te ontwikkelen. Een ontoereikend spierstelsel of te weinig conditie zijn vaak de oorzaak van gewrichts- of peesproblemen.

Om een paard in vorm te krijgen en hem tegelijkertijd te ontzien, moeten de inspanningen ook op verstandige wijze gedoseerd en afgewisseld worden. Paarden die gevorderd zijn in het springen, moeten buiten de wedstrijden niet alleen springen. Dressuurpaarden moeten zich buiten kunnen ontspannen en recreatiepaarden moeten hun spierkracht kunnen ontwikkelen tijdens trainingen op vlak terrein.

Een paard niet afmatten
De ruiter die zich bewust is van het belang de benen van zijn paard te ontzien, zal bewegingen die de pezen en gewrichten zwaar op de proef stellen goed doseren: springen, dressuur - zoals het verzamelen, oefeningen over twee hoefslagen, veel overgangen - en alle op uithoudingsvermogen en endurance gerichte arbeid.

Iedere dag
Na iedere training moet u de benen zorgvuldig verzorgen. Spuit de benen af met een koude waterstraal om de bloedsomloop te bevorderen. Krab de hoeven uit en vergewis u ervan dat er niets in de hoef achterblijft dat er niet hoort. Bevoel de hoornwand om de temperatuur te kunnen vaststellen: deze mag niet te hoog zijn! In rusttoestand moeten de hoeven koel zijn.

Onderzoek vervolgens de benen. Ga met uw hand langs de pezen, bevoel de gewrichten - niet alleen de knieën, koten, spronggewrichten, maar ook de ellebogen en kogelgewrichten - om een temperatuurverhoging, een zwelling, verwonding of een oneffenheid in de huid op te sporen.

Controleer de kootholte: die moet schoon en glad zijn. Een ruwe, gebarsten huid of een hobbel in de knieholte kunnen duiden op huidproblemen of op het begin van een kloof.

Terug van een buitenrit
Bij buitenritten, met name als men over afwisselend terrein gaat of als de bodem zwaar is of juist hard met keien, hebben de benen het zwaar te verduren. Als u terug bent, moet u de benen afspoelen met een waterstraal om ze op te frissen ente reinigen. Droog ze met ee nschone doek af, terwijl u vooral de kootholte goed droogmaakt. Krab de hoeven uit en kijk ze na.

Nooit doen
Na een inspanning moet u het paard niet de hele dag op stal laten staan. Verwijder zijn stalbandages en laat hem, een à twee keer 15 minuten aan de hand rustig stappen. U kunt hem ook een uurtje in de paddock laten. Spoel de benen af, droog ze af en breng de stalbandages weer aan.

Wanneer wel of wanneer geen dierenarts
Onderaan de benen zit de huid direct over de pezen en gewrichten. De geringste verwonding kan gevoelige weefsels aantasten: het vlies om de pees of het kraakbeen van een gewricht. Is er sprake van een heel oppervlakkige verwonding, dan is het voldoende om deze met stromend water te reinigen. Gebruik eventueel een desinfecterend middel dat de dierenarts heeft voorgeschreven. Vermijd middelen met een kleurtje, want die bemoeilijken het vaststellen van de diagnose, mocht zich toch een complicatie voordoen. Voor iedere grote, diepe hevig bloedende wond moet de dierenarts geroepen worden.

Na het werken

Verwondingen die tijdens het springen gebeuren, worden in twee hoofdgroepen onderverdeeld: trauma's en door schokken veroorzaakt letsel (het paard raakt bijvoorbeeld een balk of hij valt) en aan de inspanning te wijten verhitting.

Uiterst zorgvuldig onderzoeken
Meteen na het werken moeten de benen met stromend water afgespoeld worden om zeop te frissen. Onderzoek de benen zoals u gewend bent te doen. Bevoel de volgende dag de hoeven, pezen en gewrichten: een hogere temperatuur, een zwelling of pijn als gevolg van een schok openbaren zich soms pas na enige tijd.

Bandages en geneeskrachtige aarde
Iedere forse inspanning, of het nu gaat om een grote trektocht, een wedstrijd of een gewone traning, stelt de benen van het paard stevig op de proef. Direct na de inspanning, moeten de benen langdurig gedoucht worden - behalve als het koud weer is! Om temperatuurverhoging en zwelling te voorkomen moet u stalbandages aanbrengen.

Ook papjes kunnen een zwelling voorkomen of doen verdwijnen. Leem is een eenvoudig, zacht en doeltreffend geneesmiddel. Armoricaans poeder of het samentrekkende antiphlogistine moeten alleen zo nu en dan gebruikt worden.

Tekenen van slijtage

Sommige zachte zwellingen bij de gewrichten kunnen een slijtage van de benen betekenen, zoals hydatrose van het spronggewricht. Een dergelijke moeilijk te verzorgen aandoening hoeft niet persé pijnlijk te zijn, maar u moet er wel rekening mee houden, als u met uw paard werkt. Een regelmatige maar niet al te intensieve activiteit, vergezeld van regelmatig afspuiten en leempapjes is de beste remedie. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Huisdieren (Dier en Natuur) op 27-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Mok bij paarden: Wanneer een paard mok heeft is dat bijzonder pijnlijk voor het dier. Tijdige behandeling kan voorkomen dat de mok omslaat in natte mok. Een paard met mok heeft een schone en droge omgeving n…
• Natte mok bij paarden: Een paard met mok kan de eigenaar echt tot wanhoop drijven. Reden daarvoor is dat mok erg hardnekkig kan zijn. Een paard met mok heeft daarom ook enorm veel last en pijn van deze aando…
• Pony, kenmerken van de pony en ponyrassen: Als we een klein paard in de wei zien staan dan zeggen we meteen, dat het een pony is. Maar wat het woord pony nu echt betekent is niet algemeen bekend. Dat is op z…
• Paardentrucjes deel 1: Als je met paarden en pony’s bezig bent, merk je dat het toch hele slimme dieren zijn! Soms zijn ze ons zelfs te slim af. Dan moet je dus even goed nadenken en proberen slimmer te zijn…
• Veilig paardrijden: Als je bij een paard bent moet je alles rustig en gecontroleerd doen. Je moet bijvoorbeeld niet gaan schreeuwen of rare sprongen maken.