Soorten hond: Brakken

In dit artikel wordt uitgelegd wat de hondensoort "brakken" betekent. Ook worden enkele rassen kort toegelicht, welke tot de soort brakken horen. In dit artikel leest u informatie over de klassieke staanders en de brakken die in Nederland (en België) te vinden zijn.

Klassieke staanders

Brakken behoren tot de hondenrassen die ik ook al deels besproken heb bij de drijfhonden en speurhonden. Ze moeten tot de alleroudste rassen ter wereld gerekend worden. Reeds in het begin van de geschiedenis van de mensheid moet de brak al tot huisdier zijn omgevormd. Men kan dus aannemen dat hij in het leven van de primitieve jagers door zijn weergaloze reukzin en zijn luide geblaf niet weg te denken was.

het is niet meer na te gaan hoeveel brakkenrassen er in de loop van de historie hebben bestaan. Dit is ook niet belangrijk, omdat we hier te maken hebben met een ontwikkelingsgang die zich nog steeds voortzet. Daarbij blijven wel de echte brakken-kenmerken - sterk ontwikkelde reukzin, spoorvastheid en luidblaffendheid - gehandhaafd. Door deze vaste kenmerken kan men dan ook duidelijk spreken van "de brak".

Van oorsprong was de brak te klein om groot wild aan te vallen, zodat men hem leerde voor het wild te blijven staan. Vandaar de naam 'staande honden' of 'staanders', in tegenstelling tot de 'lopende honden', die het wild moesten grijpen en/of doden.

Waar de naam brakken vandaan komt, is niet met zekerheid te zeggen. Er zijn verschillende verklaringen voor. Wel komt de naam voor in de 7e eeuw, als 'brachio'. Waarschijnlijk is deze naam afgeleid óf van de naam van de gelijknamige bisschop-jager óf van het Keltische 'brag', wat 'kleine beer' of 'berenzoon' betekent.

De brakken zijn overal ter wereld en onafhankelijk van elkaar ontstaan. Een eerste groep van brakken moet gefokt zijn in Afrika, vermoedelijk uit de Afrikaanse hyenahond. Een tweede groep stamt uit Azië, gefokt uit de inkleur op de hyena lijkende Aziatische wilde hond. Een derde groep brakken werd uit de Afrikaanse stam ontwikkelde Zuideuropese soort. Ook in West-Europa ontstonden brakkenrassen. Al deze rassen raakten in de loop van de geschiedenis met elkaar vermengd. Hierdoor ontstonden weer nieuwe variëteiten, die zich echter steeds kenmerkten door spoorvastheid en luidblaffendheid.

Tot voorbeeld van een 'verhuizend' ras dienen de Oostere brakken en met name de Chinese brak. Deze brak deed als Tartarenbrak met de horden van Dzjenghis Khan zijn intrede in Rusland. Daar werd hij als Kostroma-brak een van de stamhouders van de Oosteuropese brakken. Ondanks alle raskruisingen zijn toch de kenmerken van de Oosterse, Zuideuropese en Westeuropese brakken bewaard gebleven. Een hondenkenner kan dan ook aan de hand van lichaamskenmerken van een brak vaststellen of en zo ja in hoeverre zo'n hond bloed van een van deze rassengroepen in zich heeft.

Zo zijn de honden van de Oosteuropese brakkenrassen wat voorovergebouwd, hebben spitse oren en jagen met de neus omhoog. Hun jachtgeblaf wordt 'saliw' genoemd, een diep aangezette 'ach', dat overgaat in een drie tot vier octaven hoger 'ai,ai,ai'.

kenmerken van de Zuideuropese brakkenrassen zijn vooral de windhondachtige karaktertrekken. Dit komt omdat ze heel vroeger met windehonden zijn gekruist, vermoedelijk al in oud-Egyptische tijden.

De derde, Westeuropese groep stamt af van de Segusiër, de Keltische Galliërs, van wie de meesten van ons wel de Sint-Hubertushond en de Engelse bloodhound kennen. Het zijn allemaal honden met doggenkenmerken. Andere uiterlijke kenmerken van de Westeuropese brakken zijn lange, gedraaide oren (die Shakespeare op het oog had toen hij - scherp opmerker als hij was - de dichtregel 'With ears that sweep away the morning dew' schreef) en een huilend jachtgeluid dat 'hurleur' wordt genoemd. Alle Zwitserse brakken en ook de Engelse beagles 'huilen' zo.

Brakken in Nederland
Het is eigenlijk merkwaardig dat men de brak, die elders in Europa zo veel voorkomt en wordt gewaardeerd, in ons land nauwelijks meer kent. In bepaalde streken wordt de naam brak wel gebruikt voor de kruisingen van windhonden met kleinere honden. De windhonden hadden namelijk te lange poten om een haas op de vlucht te kunnen grijpen. Vermoedleijk dateert de naamsverwarring uit de tijd toen de jacht met windhonden nog wél met (echte) brakken plaatsvond. In Limburg wordt de naam brakken - in de hondenwereld eveneens ten onrechte - gebruikt voor kruisingen van de dashond met staande honden.

Toch zijn echte brakken in ons land wel degelijk voorgekomen, getuige onder meer het feit dat we hen in archieven en op schilderijen (Jan Steen) tegenkomen.

---

Andere hondenrassen

Bent u ook geïnteresseerd naar de herkomst en beschrijving van andere hondenrassen? Klik dan hier. © 2008 - 2010 Hikari, gepubliceerd in Huisdieren (Dier en Natuur) op 26-02-2008, laatst gewijzigd op 28-01-2010. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• De Duitse Brak, een en al jachtpassie: Je ziet ze niet vaak, Duitse Brakken. En dat kan kloppen, want er lopen er in Nederland maar zo’n 350-400 rond. Elegante, driekleurige honden die nogal eens worden verw…
• Aanschafkosten van honden per ras: Wanneer je besluit om een hond aan te schaffen, moet je rekening houden met de aanschafprijs. Met name voor echte rashonden ben je veel geld kwijt. In dit artikel vind je d…
• De Duitse Herdershond: De duitse herdershond is een van de populairste rassen ter wereld. De eerste honden stammen af van van de dieren die werden ingezet om schapen te behoeden voor de wolven. In 1891 werd…
• De geschiedenis van de hond: De hond: uw beste vriend. Een trouwe huisgenoot en niet meer uit het straatbeeld weg te denken. Maar hoe is dat eigenlijk zo gekomen en waar vindt de hond zijn oorsprong? Feit is…
• De leeftijd van de hond: Waarschijnlijk heb je altijd al horen zeggen dat één jaar in het leven van een hond gelijkstaat aan zeven mensjaren. Dit is niet correct gezien een hond de volwassenheid bereikt in z…