Drijfhonden en speurhonden

In dit artikel zullen de drijfhonden en speurhonden aan bod komen. Naast algemene informatie over deze twee soorten honden, zullen in het kort ook nog enkele hondenrassen behandeld worden, die tot de soorten drijfhonden of speurhonden behoren.

Van de oudste tijden af heeft men bij de jacht behoefte gehad aan luid 'halsgevende' (= blaffende) honden. In moerassen en wouden konden de jagers vaak slechts langzaam doordringen. Men had dus honden nodig die het wild in deze gebieden kon opsporen. Ze moesten daartoe wel over een eersteklas reukzin beschikken en in het gezicht of in het gehoor van de jagers blijven, zodat ook die de bewegingen van het wild konden volgen.

Naddat de honden het wild hadden opgespoord, moesten ze dat doorgaans naar open veld drijven. Daar kon het wild dan door de jagers met het blanke staal 'gesteld' worden. Deze luidjagende speur- en drijfhonden werden bijna allen gefokt uit brakken-rassen, oerrassen die in een komend artikel behandeld zullen worden. Later bij de beroemde en kostbare parforcejachten (drijfjachten op groot wild), werden bovendien nog stomjagende (niet-blaffende) windhonden gebruikt, die het eenmaal opgespoorde en opgedreven wild moesten pakken, vangen of stellen.
De drijf- en speurhonden hebben een lange geschiedenis achter de rug. Zelfs de prehistorische mens heeft ze al gekend.

Bij spoorzoekende, spoorvaste, luid 'halsgevende' en daarbij aanvankelijk altijd kleine honden (die overal konden doordringen) is het niet gebleven. Voor de jacht ontstond geleidelijk aan ook behoefte aan honden die daarbij over aanzienlijke lichaamskracht beschikten en die groot genoeg waren om het wild te doden of in bedwang te houden. Zo fokte men met de bestaande kleine speur- en drijfhonden verder tot grotere rassen,z oals de bloedhond, de St. Hubertus, de Poolse ogar en de Zwitserse Aargauer.

Dit zijn rassen met heel wat gemeenschappelijke kenmerken: een vrij lange snuit, lange, afhangende oren, gelijkelijk over het lichaam verdeeld glad of ruig haar, een hoge staartinplant en een staart die naar het einde verlopend steeds dunner werd.

Wanneer speurhonden aan het werk zijn, maken ze met hun staart draaiende bewegingen en blaffen ze vaker en luider naarmate ze hte wild dichter genaderd zijn. Uiteraard fokte men de speurders en drijvers ook tot zo klein mogelijke afmetingen, dat ze in zeer nauwe hoeken, gaten en holen konden doordringen. Daardoor ontstonden dwergrassen als de dashonden en takshonden. Deze vielen niet alleen als geheel kleiner uit, maar de poten waren ook weer eens kleiner dan het lichaam. Daardoor konden de dieren het wild niet te snel achtervolgen en grijpen, daarmee de jager de kans gevend het wild zelf te pakken te nemen.

Franse speurhonden

Een vooraanstaande plaats op het terrein van de uitgesproken speurhonden valt toe aan Frankrijk. Daar heeft men brakkenrassen gefokt met zo'n fabelachtige speurzin, dat deze honden voor het ongeduldige jagen van de moderne mens niet eens meer goed bruikbaar waren. Hoe gevoeliger namelijk de reukzin van een hond, des te meer tijd heeft hij nodig om een spoor, temidden van een menigte van andere luchtjes, "uit te werken".

De Franse speurhonden zijn overigens, als zoveel rassen, mengproducten van de eigen rasesn met andere rassen, waarbij vooral de Engelse inbreng genoemd moet worden. Zuiver Franse rassen waar de Fransen nog wel eens prat op gaan, komen waarschijnlijk toch niet meer voor.

Engelse speurhonden

Van de Engelse speurhonden is in de eerste plaats bekend de door de Normandieërs die in 1066 in Engeland ingevoerde 'bloodhound' of bloedhond. Naar men beweert, stamt de bloedhond af van de zwarte of zwart-roestbruine drijfhonden waarmee St. Hubertus, de schutspatroon van de jagers, eens in de Ardennen jaagde. In Engeland en in Schotland werden de bloedhonden met hun scherpe reuk vooral ingezet voor het opsporen van rovers, die vooral op de grens van beide landen opereerden. Een speciale hondenbelasting zorgde ervoor dat deze bloedhonden onderhouden konden worden.

Toen na 1859 de hondententoonstellingen begonnen op te komen, werd de bloedhond ook met meer zorg voor zijn uiterlijk gefokt. Veel bloedhonden worden - overigens meer uit liefhebberij dan om serieuze redenen - geoefend op een spoor van mensen dat vele uren oud is. Of het in dit verband waar is dat vroeger in de Verenigde Staten bloedhonden werden ingezet om ontvluchte slaven op te sporen en deze zelfs nog na drie dagen achterhaalden, is wel wat onwaarschijnlijk. Het aangetoonde maximum dat bij oefeningen wordt behaald is 18 uur tussen het ontsnappingsmoment en de arrestatie. Tegenwoordig wordt de bloedhond als politiehond gebruikt, vooral in Engeland. Hij speurt daarbij dan aan de lijn.

Een andere, zeer zeldzaam geworden speurhond is de otterhound: een robuuste, ruige, vetharige jager op otters, dus een uitstekende zwemmer en duiker. Hij heeft waarschijnlijk bloed in zich van de waterspaniël, de ruwharige terriër, de bloedhond en de deerhound. De in vakkringen bekende Dumfriesshire-driften en Kendal-driften zijn vermoedelijk de enige die uit 'otterhonden' zijn gevormd. Het ras otterhound dreigt uit te sterven ...

In verschillende Engelse graafschappen is ook de harriër - die wat betreft bouw, gewicht en kleur uiteenloopt - een gewilde speurhond. Oorspronkelijk was de harriër een trage hond. In de jaren 1800 - 1900 werd hij echter tot een sneller dier gefokt door hem met een foxhound te kruisen. Onder de 50 driften waarmee men thans nog in Engeland, Wales en Ierland jaagt, bevinden zich echter niet veel meer dan een dozijn zuivere harriërs. Ook van dit ras zijn de dagen min of meer geteld.

Een wat minder goede speurhond dan de harriër, maar wel sneller en gekenmerkt door een groter uithoudingsvermogen, is de foxhound. Dit is een ras dat is ontstaan uit de lang geleden uit Frankrijk in Engeland ingevoerde 'chien-Normand' en de 'bleu Gascogne', respectievelijk wit-geel en wit-getekend.

De Beagle en de Basset-hound zijn voorbeelden van oorspronkelijk grotere, maar later opzettelijk verkleinde rasesn. Zo is deBeagle eigenlijk niet anders dan een miniatuur-harriër. De lichaamsbouw, vachtkleuren en het karakter zijn gelijk. Alleen de vorm van het hoofd en van de oren wijken wat af. De beagle wordt gebruikt bij het jagen op hazen en konijnen. Zijn hoogte mag tussen de 33 en 38 centimeter variëren. De Basset-hound is een variëteit van de Franse rassen zoals de basest Artésien-Normand, de basset d'Artois, de basset de Gascogne, de basset Breton en de basest Griffon Vendéen. Hij is 33 tot 38 cm hoog en heeft bijzonder korte poten en een vrij lang lichaam.

Overige rassen
Tot deze rassen behoren ook de ons ondermeer bekende dashonden of teckels. De naam teckel is misschien afgeleid van het Egyptische 'Tekal', waaruit blijkt dat ook de dashonden of teckels tot de zeer oude hondenrassen behoren. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Huisdieren (Dier en Natuur) op 26-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Taken van de hond: spoorzoeken: Honden maken zich nuttig voor een keur aan taken. Vele hondensoorten zijn gefokt met de speciale eigenschappen die zij voor hun taak extra goed kunnen gebruiken. Vaak is de ho…
• De leeftijd van de hond: Waarschijnlijk heb je altijd al horen zeggen dat één jaar in het leven van een hond gelijkstaat aan zeven mensjaren. Dit is niet correct gezien een hond de volwassenheid bereikt in z…
• Soorten hond: Brakken: In dit artikel wordt uitgelegd wat de hondensoort "brakken" betekent. Ook worden enkele rassen kort toegelicht, welke tot de soort brakken horen. In dit artikel leest u informatie over…
• De Duitse Herdershond: De duitse herdershond is een van de populairste rassen ter wereld. De eerste honden stammen af van van de dieren die werden ingezet om schapen te behoeden voor de wolven. In 1891 werd…
• Het hoe en wat over hondenshows: Wat is een hondenshow precies? Hoe gaat het in zijn werk en wie gaan er naar toe? Waarom doet iemand mee aan hondenshows? Veel vragen, hieronder de antwoorden.