De kleine ijstijd

Een paar honderd jaar geleden begon het klimaat opeens te veranderen. Gletsjers kwamen terug en de temperatuur daalde sterk.

De kleine ijstijd

Iedereen kent wel de grote ijstijd, waarin wolharige mammoeten over de aarde rondliepen. Maar niet veel mensen weten dat er ook een paar honderd jaar geleden een ijstijd was, de zgn. kleine ijstijd. Met de kleine ijstijd wordt de relatief koude periode bedoeld die duurde van de vijftiende tot en met de negentiende eeuw. Vóór deze periode was er periode van warm weer geweest, waardoor de bevolking razendsnel steeg. Maar toen de temperaturen onderuit gingen, mislukten de oogsten. Dit veroorzaakte bijna overal grote hongersnoden. Maar niet alleen maar hongersnoden, ook sociale onrust. Dit kwam omdat de rijke heren wel aan voldoende voedsel konden komen, terwijl het gewone volk verhongerde. Dit leidde o.a. in Frankrijk tot grote onlusten, welke uiteindelijk uitmondden in de Franse Revolutie. Maar ook elders braken onlusten uit.

De mogelijke oorzaaken zijn:

• de zon
• vulkanisme
• de Atlantische golfstroom

Zon

De hoeveelheid energie die de zon uitstraalt gaat op en neer met een periode van elf jaar. Deze zonnecyclus is van invloed op het klimaat op aarde. Nu blijkt dat de zon tijdens het begin van de kleine ijstijd erg weinig energie uitstraalde. Maar dit kan niet de enige oorzaak zijn.

Vulkanisme

In de periode van de kleine ijstijd waren er veel vulkaanuitbarstingen. Die uitbarstingen wierpen vulkanische as en fijne deeltjes in de atmosfeer, waardoor het zonlicht werd geblokkeerd. Omdat dit een beperkt effect is, dat slechts enkele jaren duurt, kan het niet de enige oorzaak zijn van het ontstaan van de kleine ijstijd.

De Atlantische Golfstroom

De Golfstroom is een snelle, krachtige warme stroming in de oceaan en brengt warm water naar het noordelijk d waarop een eel van de Atlantische Oceaan. Omdat het water daar relatief zout is kan het na afkoeling naar beneden zinken, waarna het in zuidelijke richting terugstroomt. Maar wanneer er grote hoeveelheden koud water het begin van deze Golfstroom ontregelen, stroomt er dus geen warm water naar het noordelijk deel van de Atlantische Oceaan waardoor het klimaat afkoelt. Maar naar alle waarschijnlijkheid is een combinatie van bovenstaande de oorzaak.

Invloed van de kleine ijstijd

De kleine ijstijd had veel invloed op de kunst en literatuur. Zo zijn er veel schilderijen met daarop een winterlandschap afgebeeld.
Ook waren er schilderijen dichtgevroren Themes staat. De duistere, kille achtergrond van sommige literatuur was ook een gevolg van de kleine ijstijd; denk aan het donkere begin van Mary Shelly's Frankenstein.