Paarden: de reuk- en smaakzin

Reuk en smaak dienen als identificatiemiddel bij de paarden. Reuk stelt het paard in staat onderscheid te maken tussen het vertrouwde en het onbekende. Smaak en reuk helpen hem alles wat eetbaar is te onderscheiden en de kwaliteit van het water te keuren.

Reuk

Op onbekend terrein
Een paard gebruikt zijn zeer goed ontwikkelde reukorgaan om voorwerpen te onderzoeken die hij niet kent. Als hij in een nieuwe stal of paddock komt, begint hij eerst de hele ruimte te beruiken om zijn nieuwe omgeving te analyseren.

Om zijn vrienden en vijanden te onderscheiden
Ieder individu, of het nu een dier of een mens is, heeft een bepaalde lichaamsgeur. Paarden kunnen elke geur van vriend of vijand van verre afzonderlijk onderscheiden. Om elkaar te begroeten ruiken zij aan elkaars neus. Dat is min of meer hetzelfde als wanneer mensen elkaar een hand geven.

De geur speelt ook een belengrijke rol in de band tussen de merrie en haar veulen. De merrie herkent de geur van haar veulen reeds bij het eerste contact en onderscheidt deze zonder moeite van alle andere veulens uit de kudde.

De geur van de ruiter: beslissend
Natuurlijk kennen de paarden onze geur: ze vinden hem aangenaam of onaangenaam. De combinatie ruiter-paard is niet goed als het paard de geur van de ruiter niet aangenaam vindt. Men kan beter geen parfum op doen als men paard gaat rijden of een paard verzorgd. De paarden ruiken de sterk geurende synthetische moleculen van het parfum en stellen dat in het algemeen niet erg op prijs.

In het wild: hygiëne en territorium
Paarden kunnen geuren van zeer ver opsnuiven. Een hengst kan een hengstige merrie van een afstand van 600 tot 800 meter ruiken. Zij kunnen ook op zeer grote afstand waterbronnen ruiken.

Een paard graast niet op een plaats waar uitwerpselen liggen. Zijn reuk waarschuwt hem waar deze liggen. Dit is belangrijk, want zodoende loopt hij niet het risico darmparasieten op te lopen.

Op de een of andere manier werkt geur ook als terreinafbakening. Uitwerpselen en urine markeren de grenzen van het territorium. Deze geurvlaggen zijn net zo duidelijk aanwezig voor een paard als een slagboom aan de grens voor de mens.

Een nieuwe geur
Als een paard een nieuwe of opwindende geur opsnuift, haalt hij diep adem, strekt zijn nek en trekt zijn bovenliip op. Zo vangt hij de geur op in zijn neusgaten en laat deze doordringen tot de slijmvliezen van zijn lippen en in zijn mond. Dat stelt hem in staat de herkomst nauwkeurig te analyseren en dien overeenkomstig te handelen. Dit gedrag noemt men 'flemen'.
Het is een karakteristieke handeling voor een hengst die een hengstige merrie ruikt.

Pas op, gevaar
100 g taxus kan een paard doden. Deze coniferen kun je gemakkelijk herkennen aan hun knalrode bessen. Hij komt veel voor, want men gebruikt hem regelmatig als heg. Denk er om dat u nooit uw paard in de nabijheid van deze boom vastbindt! Kijk in het algemeen uit voor coniferen en struiken met leerachtige bonte en glimmende bladeren (groen en geel).

Belangrijk om te weten
Het paard heeft, in tegenstelling tot de hond, de kat en vele andere dieren, lippen die hem in staat stellen gemakkelijk die ene bepaalde grasspriet uit te kiezen tussen vele anderen. Daarom spreekt men over de neus of het uiteinde van de neus en niet van de bek.

Smaak

Paarden zoeken hun voedsel door middel van reuk en dan van smaak. Het uiteinde van hun neus en lippen zijn bedekt met hypergevoelige snorharen die je kunt vergelijken met vingers en die hem in staat stellen een keuze te maken tussen wat hij wel en wat hij niet wilt eten.

Een lekkerbek
Als hij het eenmaal geroken en onderzocht heeft, wordt het voedsel gesorteerd op smaak: zoet, bitter, zuur of zout. Paarden accepteren een bittere smaak wel, maar ze zijn er niet echt dol op. Ze vinden suiker wel heel erg lekker.

je kunt ze beter geen suikerklontjes geven, want dit veroorzaakt net als bij ons gaatjes in de tanden. Wortels en appels zijn echter wel goed. Sommige paarden hebben een bijzondere en exotische smaak zoals voor menthol en gember.

Giftige planten
Voor het paard vormt de smaak een waarschuwingsmechanisme van levensbelang: op jonge leeftijd kan hij reeds giftige planten onderscheiden. Toch moet je blijven oppassen, want paarden die niet in het wild leven, ontwikkelen dit instinct soms niet. Laat uw paard niet zomaar van elke plant eten, vooral niet van coniferen. Sommigen zijn namelijk zo giftig, dat het dodelijk kan zijn.

Haver
Haver, wat een energierijk voedsel is, is eeuwenlang samen met gerst en hooi het voedsel bij uitstek voor het paard geweest. Tegenwoordig wordt het voor het meerendeel vervangen door een compleet gebalanceerde voeding bestaande uit droogvoer en brokjes, maar het is toch goed om zo nu en dan wat verse granen van een goede kwaliteit te geven.

Boterbloemen
Paarden vermijden de boterbloemen (ranonkelachtige) maar zij krijgen ze soms toch mee met een hap gras, want deze bloemen hebben niet de bittere smaak die andere giftige planten wel hebben. Gelukkig zijn ze alleen in grote hoeveelheden gevarlijk. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Diversen (Dier en Natuur) op 02-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Hoe proef je, en wat proef je: Hoe proef je nou? En wat zorgt ervoor dat je het proeft. Hieronder staat besschreven hoe je kunt proeven en wat je neus daarmee te maken heeft.
• Tips om je reuk en smaak te verbeteren: We hebben allemaal wel eens last van verminderde smaak en reuk, wanneer we verkouden zijn en een verstopte neus hebben. Alles smaakt naar karton en ruiken lukt al hele…
• Transport van paarden: Waar moet men naar kijken voor het laden van een paard? Gebruiken we een trailer of een camion?? Hoe moet men het voorzichtigste rijden?? Moet mijn paard beschermers aan?? veel geste…
• Communicatie, een goede reuk en geur: Een goede reuk en geur zijn belangrijk in de omgang. Communicatie vindt namelijk op vele manieren plaats. Zowel verbaal, als non verbaal. Veel nemen we daarbij waar via…
• Helderruikendheid: Wat is Helderruikenheid. Andere namen hiervoor zijn: paranormaal ruiken en helder ruiken.Wat zijn de mogelijkheden van het paranormaal ruiken?