Een goede keuze voor de goede hond III

Vele mensen / gezinnen besluiten om plotsklaps een puppy te kopen. Maar is dat nou wel verstandig? Er zijn zeer veel dingen waar men rekening mee dient te houden als men zijn (eerste?) puppy koopt. In dit artikel (en andere) wil ik u duidelijk maken waar u allemaal op kunt letten, om de keuze van het ras, geslacht, en type te kiezen.

Dit is het derde artikel in de serie: Een goede keus voor de goede hond. In dit artikel wil ik het o.a. hebben over het beeld dat de hond van zijn baas heeft (of liever gezegd: hoort te hebben), de keus of u een reu en een teef aan moet schaffen, de voor- en nadelen van de reu en teef. Tevens zult u hier nog enkele andere aspecten de revue zien passeren.

Hoe ziet de hond zijn baas

Voor ik verder ga, vind ik het van het allergrootste belang u duidelijk te maken hoe uw hond eigenlijk denkt, of eigenlijk, hoe deze u, zijn baas ziet en hoe hij (uw trouwe viervoeter) tegenover u staat.

Een hond is van oorsprong een meute-dier, dat wil zeggen dat hij gewend is in groepsverband te leven (een goed voorbeeld hiervan is een roedel wolven, de hond stamt immers af van de wolf). Zijn zintuigen, eigenschappen en gewoonten richten zich naar deze levenswijze. Met de meute samenleven, optrekken en jagen, betekent blijven leven. Zou hij buiten de meute geplaatst worden, dan zou dit zijn ondergang betekenen. Dit alles is gebaseerd op het zelfbehoudindrifflex en het is daarom van beslissend levensbelang, dat door niets overtroffen kan worden, dus ook bij de ontwikkeling van wat wij noemen 'karakter' van de hond, speelt deze invloed de voornaamste rol.

De meute kan zich in de harde natuur alleen handhaven, wanneer alle leden zich strikt aan een bepaalde regel houden, namelijk de wet van de meute. En deze wet is keihard, alweer omdat het naleven of verwaarlozen het bestaan van de gehele meute zal beïnvloeden: voortbestaan of ten ondergaan. Natuurlijk kan niet iedereen in deze gemeenschap doen of laten wat hij wil, en daarom is er een leider-aanvoerder. Deze voert de meute ter jacht, zorgt voor de handhaving van de meute-wet, enzovoort, met alle macht die hij bezit, namelijk zijn kracht en intelligentie. De andere leden van de meute gehoorzamen en volgen hun leider "trouw" om twee redenen:

1. Omdat zij hem respecteren vanwege zijn sterkte en intelligentie,
2. Omdat zij buiten de meute geen bestaansmogelijkheid zien en niet gehoorzamen betekent met kracht door de leider of tot gehoorzaamheid gedwongen worden of verjaagd worden uit de meute, waarbij alle andere 'trouwe' leden de leider zullen bijstaan. Deze "trouw" is dus zuiver gebaseerd op het zelfbehoudindrifflex en respect.

De leider van de meute is door zware gevechten als overwinnaar op zijn plaats gekomen en dit heeft de vroegere leider, en waarschijnlijk ook andere mededingers naar deze 'titel', het leven gekost of, in het gunstigste geval, is hij uit de meute gestoten, wat op de lange duur hetzelfde betekent. Dit levert ons tevens het bewijs, dat het de kracht en het respect (om niet van angst te hoeven spreken) is, welke de meute-leden de leider doet gehoorzamen en volgen. Het instinctmatig bewustzijn van ieder individu dus, dat alleen de meute geleid door een sterke en intelligente leider, zich als geheel kan handhaven. Daarbij is voor ieder gehoorzaam lid voldoende voedsel, bestaansmogelijkheden, bescherming tegen de vijanden en niet te vergeten het belangrijkste, voortbestaan (soortbehoudindrifflex) verzekerd. Dit alles is tevens de achtergrond van wat de mensen zo graag 'trouw' bij een hond noemen, maar hierover word verder in dit artikel niet gesproken.

En nu mijn (de) conclusie. Verplaatst u zich eens in de volgende situatie: u, uw vrouw, kinderen en andere familieleden, personeel of wie dan ook in uw huis bij elkaar wonen, vormen in de ogen van een hond die u mee naar huis brengt, een meute, en de hond zal onmiddelijk zijn oerindrifflexen gehoorzamen (zoals hij deze zijn gehele leven reeds gehoorzaamt) en hij zal direct zijn best doen om de leider te worden. Nu komt het er alleen op aan wie de leider wordt, u, zijn baas met behulp van al de u ter beschikking staande middelen, kracht en intelligentie (straf en rechtvaardigheid) of de hond door middel van zijn kracht en intelligentie (tanden en aanstellerij, zoals angstig doen of op de vlucht slaan enz.). Telkens wanneer u niet consequent bent en/of toegeeft, is het 1 - 0 in het voordeel van uw hond en het zal niet lang duren of u heeft de wedstrijd baas-hond verloren, met al de gevolgen die niet te overzien zijn en uzelf als oorzaak van de ongelukkig toekomst van uw hond.

De keuze tussen reu en teef

Wat zou ik nemen? Wat raad ik u aan? Een reu of een teef? Deze vragen worden vaak gesteld. Iedereen krijgt van mij de volgende uitleg te horen en dan wacht ik gewoon op zijn of haar beslissing en ook in dit geval laat ik de beslising aan u over. Het komt er onder andere ook op aan, waarvoor de hond als zodanig moet dienen: alleen voor plezier, of ook voor het verrichten van een bepaalde prestatie? Hier geef ik u alle voor- en nadelen zoals deze zich werkelijk voordoen en u neemt dan zelf de beslissing in deze op uw verantwoording.

Voordelen en nadelen van een reu

Een reu is in de regel sterker, moediger en agressiever dan de teef. Zijn voordelen zijn, dat hij actiever kan ingrijpen en grotere strijdlust en doorzettingsvermogen in een gevecht bezit dan een teef. En als men dit ook tot de lasten wil rekenen, dan bestaat er dus geen zorg tijdens de "L-tijd". Als wij dit punt van de andere kant bekijken, moet ik toegeven dat, terwijl de teef twee keer per jaar in verband met haar "L-tijd" (loopsheid) uit haar conditie en normaal gedrag of evenwicht raakt, dit bij een reu makkelijk dagelijks kan gebeuren. Een reu is voor een regelmatige surveillance en bewakingsdienst beter op zijn plaats dan een teef, maar alleen steeds in het bijzijn van zijn geleider.

De nadelen zijn hoofdzakelijk dat een reu altijd in de war raakt wanneer hij in aanraking komt met een loopse teef, of alleen al wanneer de lucht va ndeze de reu bereikt. Is de reu op dit moment alleen, dus niet onder toezicht van zijn geleider, dan wordt zijn denken uitsluitend gericht in de richting van de denkbeeldige teef met al de driften tot dekking erbij.

Daar waar het teefje u tweemaal per jaar een paar weken wat zorgen geeft, kunt u dit van een reu, al is hij nog zo jong of oud, dagelijks verwachten. Op het moment dat de reu de lucht van een loopse teef opvangt en dat merkt u heel gemakkelijk aan hem - hij begint dan te 'watertanden' en is va neen bepaalde plaats niet weg te krijgen - moet u al uw autoriteit inschakelen om hem tot bedaren te brengen. Direct aan de lijn - streng toespreken en liefst een paar correcte gehoorzaamheidsoefeningen met hem uitvoeren - 'zit' - 'af' - 'volg' - 'zit' - en stil zijn om hem op andere gedachten te brengen. Opletten, laat hem in deze buurt niet meer vrij rondlopen en geen seconde zonder toezicht, anders bent u deze hond gegarandeerd kwijt.

Dit is het enige moment bij een reu, dat zelfs de beste africhting geen vat op hem heeft; deze soortbehoudsdrift overheerst tijdelijk alles, ja zelfs zijn zelfbehoud-indriflex. ALs de reu eenmaal de geur van zijn rasgenote volgt, ziet of hoort hij niets meer, vergeet alles om hem heen en als in een coma loopt hij als maar door, ja ook door het verkeer met alle gevaren van dien... en dat moet u juist zien te voorkomen. Veel mislukte opsporingen, geslaagde inbraken en overvallen zijn te wijten aan, en hebben als oorzaak, het verzaken van een hond, in dit geval een reu, doordat deze onder de invloed kwam van een loopze teef of de lucht ervan. Sommige misdadigers wisten vroeger dit wapen goed te hunnen voordele te gebruiken.

Zij bevochtigden zich met de afscheiding van een loopse teef en konden zo zelfs de bijterigste waakhonden benaderen zonder gevaar te lopen en konden rustig hun gang gaan. Dit gevaar is sedert 1968 door een ontdekking op dit gebied door j.r. Toman gemaakt en wordt in diensthondenkringen als afdoend 'geheim wapen' beschouwd.

Voordelen en nadelen van een teef

De voordelen van een teef zijn, dat zij aanhankelijker is aan baas en huis en, behalve wanneer zij haar loopse periode doormaakt, komt zij nooit onder invloed van de andere sexe. Vanuti dit oogpunt worden juist de teven gebruikt voor het fijnste speurwerk en voor het bewaken van zeer belangrijke objecten, waar het er hoofdzakelijk op aankomt alarm te slaan zonder te hoeven bijten.

De nadelen van een teef, als men die als zodanig wil beschouwen zijn: in de regel minder vechtlustig dan de reu. Geeft het gevecht sneller op, vooral wanneer er bij het gevecht geslagen wordt. Dit doet de teef vanuit het zelfbehoud0 en moederbeschermindrifflex, aangezien bij het eventueel zich voordoende gevecht waarbij geslagen wordt, de teef makkelijk geraakt kan worden aan haar 'leven' (haar tepels) en voortplantingsorganen.

Voor het doen van regelmatige dienst is de teef minder geschikt met het oog op haar veranderde toestand tijdens haar loopse periode, fokken en vaak ook tijdens de zogenaamde schijndracht. Wat intelligentievermogen of andere eigenschappen betreft, kan hier geen sprake zijn van het bevoordelen van de ene sexe boven de andere. De rest, en dat is juist allws waaruit een verhouding tussen de mens en de hond tot stand komt, heeft altijd de mens in zijn handen. Wat deze ervan maakt, zal hij ervan ontvangen, hetzij bij de teef, hetzij bij de reu.

Loopsheid bij teven

U dient vooral te weten dat uw teefje zo omstreeks de 9 maanden haar eerste rijpheidsverschijnzelen zal vertonen, wat wij de loopse periode noemen. In deze periode, welke gemiddeld 21 dagen duurt, vereist het teefje wat meer aandacht en het zal nodig zijn bepaalde praktische maatregelen te treffen wat woninginrichting betreft. Indien u over een hondenkennel of een apart vertrek in uw woning beschikt, zal een tijdelijke afzondering geen zorgen baren. Kleinere exemplaren kunt u ook van een praktisch broekje voorzien, die overal in dierenwinkels verkrijgbaar zijn, naast diverse andere verzachtende middeltjes in de vorm van tabletten en druppels.

Gedurende de loopse periode mag u uw teefje beslist niet wassen, daar zij juist in deze tijd door haar tijdelijke verzwakte lichaamsconditie, gemakkelijk ziek kan worden. En bij het uitlaten haar goed in het oog te houden. Zo tussen de 8 en de 14 dagen zal haar drang dermate sterk worden, dat zij, ondanks haar lief en gehoorzaam karakter anders, weg zal lopen op zoek naar een partner. Hiertegen is niets te doen, alleen oppassen en geen gelegenheid te geven.

Het grootste risico is niet alleen uw ongewenste uitbreiding van de hondenfamilie, zo'n 9 weken later, maar ... dat u uw teefje nooit meer terugziet, en dat is nog veel erger. Zij kan verongelukken in het verkeer, of gevangen genomen worden door een hondensjacheraar. En nog iets zeer belangrijks: Gedurende haar aanlooptijd en haar loopse tijd zal de teef ook wat karakter betreft wat uit balans zijn. Voer met haar geen moeilijke oefeningen uit, oververmoei haar niet, gun haar rust, maar zorg dat zij steeds goed blijft gehoorzamen, dus goed onder appèl houden. Neigingen tot zenuwachtigheid radicaal vanaf het begin onderdrukken - dit vooral bij de jonge, voor de eerste maal loopse teven niet verwaarlozen, daar dit hét belangrijkste leeftijdperk is, gedurende hetwelk het karaktertje de definitieve vorm aanneemt.

Blijf vooral nu rustig, vastbesloten en consequent, geef nit toe aan haar aanstellerijen en allerlei 'mooi doen' - omkoperijen - hoe aandoenlijk zij ook mogen lijken. De natuur schakelt nu haar machtigste wapen in. Ze wil 'medelijden' wekken om zo haar zin te krijgen. In de vrije natuur heeft dit zijn eigen nut, maar in de maatschappij regelt de mens alles met zijn verstand en zorgt dat de plaats voor zijn vriend, de hond, leefbaar wordt.

Uw teefje wordt door niets bedreigd, dus behoeft zij zichzelf ook niet te beschermen. U bent de baas en al haar komedie om u te beïnvloeden datgene te doen wat zij wil, namelijk de baas over u te zijn, is niet nodig, wat zeg ik - ongewenst - en dit alles voor haar eigen bestwil.

Trappen lopen en naar buiten

Zolang de hond - klein of groot ras - nog niet gewisseld heeft van gebit, zal ook gezorgd moeten worden, dat hij geen abnormale lichamelijke inspanningen moet doen. Tot deze tijd, wat zo'n 6 à 7 maanden zal duren, zijn de botten nog erg 'elastisch' en het gevaar van skeletmisvormingen zijn erg groot. Niet alleen de botten, maar ook de spierbanden, geven bij abnormale belasting mee, en het gevolg is zogenaamde losse schouders en heupen, een doorgezakte rug en nog een aantal kwaaltjes. Dat deze overbelasting vooral HD in de hand werkt, staat bij alle rassen eveneens vast.

maar niet alleen wat gezondheid en lichaamsontwikkeling betreft is het trappenlopen in de prille jeugd van elke hond schadelijk. De jonge hond wordt onnodig blootgesteld aan angstige belevenissen, hetgeen zijn karakterontwikkeling evenmin ten goede komt.

Draag daarom de jonge hond zo lang mogelijk de trap op en af, vooral als u veel verdiepingen hoog woont. Dit alles is afhankelijk van de grootte van de hond. Een teckeltje kunt u gemakkelijk zijn hele leven op en af blijven dragen, een Newfoundlander zal u zelf wel duidelijk maken wat kan en wat niet kan.

Bij de eerste verzoekpogingen trappen te leren lopen, de hond altijd aan de lijn, zeer zeker naar beneden om te kunnen ingrijpen wanneer de hond mocht uitglijden of dreigen van de trap te storten. Op gladde, stenen trappen, linoleum e.d. zeer oplettend te werk gaan, daar de hond geen enkel houvast met zijn nagels heeft. Maar ook daar waar een loper ligt opletten, daar de honden het liefst langs de muur een trap belopen en daar is meestal toch geen loper. In flats waar de lift is, zijn deze problemen er niet, en de lieft op zich vormt geen enkel probleem, behalve goed op de staart te letten van de hond, opdat deze nie ttussen de automatisch sluitende deuren komt.

Houdt de hond bij het verlaten van de woning ALTIJD aan de lijn, ja, ALTIJD!

1. De hond heeft de hoogste nood en zodra hij uit de woning is (vooral in flatwoningen) beschouwt hij het trappenhuis of de galerij als buiten en u kunt gaan opruimen.
2. Hij rent vol vreugde de straat op, opgewonden, uitgelaten en wil dat iedereen en vooral andere honden en/of katten en vogels laten merken (en tevens ook laten voelen). Gevaar hierbij is, dat de hond eerder op straat is dan u, u hebt hem niet meer onder controle (en dat kan alleen aan de lijn), aan de overkant heeft hij wat gezien, op hetzelfde ogenblik komt er een fietser, brommer of auto langs en u zit met een aangereden hond en een hele hoop onkosten, daar u voor alle schade aansprakelijk bent.

Verlaat u niet al te veel op verzekeringen, een paar honderd gulden keren zij wel uit, maar als de schade in de tienduizenden gaat lopen, en een levenslange invaliditeitsuitkering aan iemand, die door uw hond ten val is gebracht en invalide is geworden, dan kunt u te horen krijgen, dat u in gebreke bent gebleven, daar u volgens de een of andere gemeentelijke bepaling de hond aan de lijn diende te houden...!

Dus eerst als u buiten op de uitlaatplaats bent, eerst dan de hond even los en zo mogelijk vanaf het begin rustig houden. Het rennen en ravotten met andere honden niet toestaan. Ook geen stokjes of stenen gooien om de hond 'in beweging' te houden. Dit veroorzaakt al gauw een complex bij uw hond, maakt hem voor de serieuze africhting waardeloos en vroeger of later zal dit de oorzaak zijn van grote kosten, en niet zelden het leven van de hond. Dat u aan zulk een 'stokgek' als waakhond en verdedigingshond totaal niets hebt, staat eveneens vast.

Hond met of zonder stamboom nemen

Het zal wellicht niet tevergeefs zijn om hier duidelijk uiteen te zetten welke rol een stamboom in een hondenleven speelt.

Vaak hoor ik om mij heen "het mannengeklets" over een schitterende hond die ene prachtige stamboom heeft. Er is heus niet veel kennis voor nodig om te constateren hoeveel zo'n persoon van een hond, beter gezegd van een stamboom, afweet. 'Ja, en daar staan 4 of 5 generaties opgeschreven, zo'n lange stamboom is het', en de handen slaan wijd uit elkaar.

Het meest misleidend voor zo'n hondenliefhebber is wel, dat hij er stellig van overtuigd is dat zijn hond een bijzonder dier is en van grote waarde is, omdat hij een stamboom bezit. Apropos, wat is de waarde van een hond? Zoals ik reeds zei, is een stamboom misleidend, omdat men in zulke gevallen niet weet waar hij voor dient.

Leden van kynologenclubs zullen wellicht weten hoe het met een stamboom in elkaar zit. Niet allen echter zullen de stamboom weten te gebruiken waarvoor hij eigenlijk is bestemd, namelijk gecontroleerde, doeltreffende en opbouwende fokkerij, hetzij gericht op uiterlijk (exterieur) of innerlijk (karakter) of op beide.

Een stamboom beidt een ervaren fokker de gelegenheid om te kunnen nagaan en overzien vanuit welke combinatie het betreffende exemplaar is ontstaan. Of er gewenste eigenschappen of kwaliteiten verworven zijn dan wel bij het verder fokken verwacht kunnen worden. (Hierbij natuurlijk bij de tweede partner, waarmee men fokken wil, rekening houdend met dezelfde feiten). Maar om een stamboom te kunnen overzien en eruit te kunnen lezen, moet men over een flinke dosis kennis op dit gebied beschikken, zoals in de eerste plaats de kennis van de erfelijkheidsleer, en over gegevens betreffende de in zulk een stamboom genoemde honden.

Men moet er als het ware 'in zitten'. Dit is een studie op zichzelf en het is ondoenlijk hierop verder in te gaan, aangezien over deze leer hele studieboeken geschreven zijn die vaak uiteenlopen wat de praktijk betreft. Ik wil alleen naar voren brengen dat een stamboom als zodanig geen enkele borg of zekerheid biedt voor de kwaliteit van een hond, niet voor zijn uiterlijke, noch voor zijn innerlijke waarde. Wel kunnen de in een stamboom genoemde voorouders van de betreffende hond, op wiens naam een stamboom is afgegeven, een verwachting in deze richting bieden.

Een stamboom is dus alleen voor de fokkerij een officiële registratie (F.C.I.; voor Nederland: Raad van Beheer op Kynologisch gebied, gevestigd te Amsterdam Zuid, Emmalaan 16) en verschaft gegevens die onmisbaar zijn voor de opbouw in gunstige zin van het betreffende ras.

Er is niet altijd sprake van raszuiverheidsgarantie; evenmin kan men stellen dat honden die geen stamboom hebben, niet raszuiver zijn. De hond van onze buurman die geen stamboom heeft, is evenees goed raszuiver. Hij stamt even goed van raszuivere ouders die beiden een stamboom hadden, maar door omstandigheden of door een verzuim is juist deze hond, of waarschijnlijk het hele nest waaruit hij stamt, niet ingeschreven in het Nederlands Honden Stam Boek. Zijn rastekenen moeten aantonen of hij dan wel of niet tot een bepaald ras behoort. Dit moet door een erkend keurmeester op een clubmatch of een hondententoonstelling bepaald worden. Op zo'n hondententoonstelling kunnen echter alle honden, ook zonder stamboom, ingeschreven worden, waarvoor alleen nodig is te vermwelden in welke rasgroep men deze wenst te laten keuren; erkenning en kwalificatie bepaalt de daartoe aangewezen keurmeester.

Hieruit blijkt dus ook duidelijk, dat een stamboom geen enkele invloed heeft noch een waarborg is voor het karakter van de bepaalde hond. Hoewel ik persoonlijk voor een vakkundige en doeltreffende fokkerij ben, dus voor geregistreerde honden met stamboom, wil ik er graag nog op wijzen dat deze kwestie individueel gezien van geen betekenis is, en bij het opvoeden of africhten totaal geen rol speelt. Ik zei individueel. Voor de fokkerij zelf is het een grote hinderpaal en rem. Fokken en vooral africhten van bastaards is en blijft werken voor niets, al is die hond nog zo'n goede werkhond of nog zo goed voor het een of andere doel afgericht. Veel goede eigenschappen en andere capaciteiten ontgaan de fokkerij doordat men verzuimt de honden in te laten schrijven (registreren) of omdat men zo maar raak fokt met ongeregistreerde honden en zodoende bastaarden verspreidt.

En toch is het niet veel duurder. Bij het in bezit nemen van een bastaard betekent dit altijd 'gokken', omdat u niet weet wat voor hond u in handen krijgt. En dan maar zonder enige kans op redelijk resultaat al die moeite met opvoeden en africhten?

In een ander geval, wanneer u een hond met stamboom in bezit neemt, kunt u, of uw adviseur-kenner op grond van deze stamboom met betrekkelijk grote waarschijnlijkheid zeker kwaliteiten verwachten.

Voorgaande delen

Een goede keus voor de goede hond I
Een goede keus voor de goede hond II © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 17-09-2007, laatst gewijzigd op 17-09-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Welke puppies kiest u uit: Eindelijk kunt u naar de fokker om een puppy uit te kiezen. Uw hart bonst, want welke pup moet u kiezen. Zo klein als de puppies zijn, ze zien immers allemaal schattig uit. Waar mo…
• Een hondje nemen: Waar vind ik een hond?Waar moet ik op letten als ik een hondje in huis neem? Wat heeft een hondje nodig? Kijk hier en lees het allemaal even rustig door.
• Met uw nieuwe puppy naar de dierenarts: Als u net een nieuwe puppy bij een kennel of fokker hebt opgehaald, is het altijd goed, om snel met de nieuwe kameraad bij de dierenarts langs te gaan. Die verricht ee…
• Gezonde pups op betrouwbare adressen vinden: Je hebt er goed over nagedacht: je wilt een pup. Waar kan je dan het beste terecht en waar moet je opletten? Hieronder volgen een aantal tips. Zoek naar erkende a…
• Het aanschaffen van een puppy: Er komt toch nog heel wat bij kijken als een een puppy aanschaft, voordat u het diertje in huis haald, moet u voor die tijd al het één en ander in huis hebben.