InfoNu.nl > Dier en Natuur > Dieren > Walvissen: alles over het leven van deze dieren

Walvissen: alles over het leven van deze dieren

Walvissen: alles over het leven van deze dieren Een van mijn grootste wensen is om ooit een walvis te aanschouwen. Ze behoren tot de grootste dieren, leven in het water maar het zijn geen vissen. Wat zijn walvissen, waar leven ze, hoe komen ze aan voedsel en nog veel informatie over deze imposante dieren vind je in dit artikel. In Andenes (Noorwegen) kun je een walvissafari doen tussen eind mei en half september.

Inhoud artikel


Wat zijn walvissen?

In de naam zit het woord vis, maar walvissen zijn zoogdieren en geen vissen. Walvissen zijn warmbloedig, hebben longen om lucht te ademen en brengen levende jongen ter wereld die gevoed worden door de moeder. De meeste zoogdieren kom je tegen op het land, een walvis in het water. De eerste walvisachtigen leefden in de buurt van mondingen van rivieren, ze gingen steeds verder in zee zwemmen en werden uiteindelijk de walvissen die wij kennen.

Potvis
Potvis

De verschillende typen walvissen

Er zijn twee hoofdgroepen: tandwalvissen en baleinwalvissen

Tandwalvissen/Odontoceti
  • Potvissen
  • Zwartvissen: Orka, Dwerggriend, Witlipdolfijn, Zwarte zwaardwalvis, Indische Griend, Gewone Griend
  • Narwal en Beloega (witte walvis)
  • Spitssnuitdolfijnen: Zwarte dolfijn, Dolfijn van Cuvier, Butskop

  • Deze walvissen zijn echte jagers, ze gebruiken hun tanden om hun prooi mee te vangen.
  • Alle walvissen hebben spuitgaten/neusgaten bovenop hun kop, hiermee ademen ze, tandwalvissen hebben er één.
  • Ze leven in een kudde en helpen elkaar met jagen en het zorgen voor de jongen.

Baleinwalvissen/snorwalvissen/baardwalvissen/Mysticeti
  • Vinvissen: Blauwe vinvis, Gewone vinvis, Noordse vinvis, Bryde-vinvis, Dwergvinvis, Bultrug
  • Echte walvissen: Dwergwalvis, Groenlandse walvis, Noordkaper, Zuidkaper
  • Grijze walvis

  • Baleinwalvissen hebben geen tanden maar gebruiken baleinen om voedsel te verzamelen. Baleinen kun je omschrijven als harde flexibele staafjes die als een gordijn in de bovenkaak zitten.
  • Baleinwalvissen hebben twee spuitgaten.
  • Deze walvissen zijn meestal eenlingen.

Waar leven walvissen?

Walvissen trekken een belangrijk deel van hun leven rond. Baleinvissen trekken vaker over langere afstanden dan tandwalvissen. De Groenlandse walvis trekt korte afstanden, bultruggen en grijze walvissen trekken juist grote afstanden. De meeste dieren trekken naar warme oorden om voedsel te vinden, maar baleinvissen brengen de zomer door in het noordpoolgebied om zich rond te eten. In de winter trekken ze naar warme gebieden om zich voort te planten.

Hoe komen ze aan hun voedsel?

  • Tandwalvissen vinden hun prooi met echolocatie. De walvis zendt geluidsgolven uit en bepaalt dan de tijd die het duurt voordat de echo van een voorwerp terugkeert. De walvis gebruikt de informatie om de afstand tot het voorwerp te schatten.
  • Baleinwalvissen maken geen gebruik van echolocatie, ze nemen grote hoeveelheden water op en persen daarna het water door de baleinen naar buiten en de schaaldieren en andere diertjes blijven in de bek achter.

Waarom kunnen walvissen zo lang onder water blijven?

Er zijn walvissen die wel twee uur achter elkaar onder water kunnen blijven. Dit is mogelijk omdat hun ijzerrijke bloed heel veel zuurstof bevat. De zuurstof slaan ze op in hun spieren en longen. De extra zuurstof in combinatie met een vertraagde hartslag maken het mogelijk dat ze zo lang onder water kunnen blijven. Als een walvis weer bovenkomt dan laat hij een snuivend geluid horen en sproeit hij een nevel uit, die kan wel zeven/acht meter hoog zijn.

Hoe kunnen walvissen in diep water leven zonder dat zij door de druk van water platgedrukt worden? 

De meeste walvissoorten duiken niet zo diep, meestal zo'n veertig tot zestig meter. Soorten als potvissen en spitssnuitdolfijnen duiken wel veel dieper: ze kunnen (is wel uitzonderlijk) dieptes van vijftienhonderd tot vijfentwintighonderd meter bereiken. Deze soorten hebben eiwitten in het het bloed die ervoor zorgen dat ze geen caissonziekte krijgen. Ze worden zeker wel ingedrukt op genoemde dieptes en kunnen wel dertig procent kleiner zijn dan aan het oppervlakte (is berekend). Het lijf van potvissen is steviger en taaier dan van bijvoorbeeld een bultrug en potvissen hebben geen luchtkamertjes in hun botten, die wij mensen en andere (zee)zoogdieren wel hebben. Deze kleine holtes in het bot zijn met olie en vet gevuld. Breng je een bot van een bultrug of mens naar een diepte van tweeënhalve kilometer, dan verbrijzelt deze compleet. Een bot van een potvis doet dit niet. De ribbenkas en het borstbeen van de potvis en spitssnuitdolfijn is heel erg indrukbaar, zonder dat pezen of kraakbeen scheurt. Tot slot speelt de drieduizend liter walschotolie in de kop van een potvis een belangrijke rol. Op diepte stolt deze olie tot vast vet, dit vet wordt minder ingedrukt op grote diepte.

Hoe communiceren walvissen?

Dieren maken gebruik van geluiden, geuren, aanrakingen en dingen die ze zien. Walvissen communiceren vooral met geluiden. Vinvissen kunnen met hun geluiden afstanden overbruggen van meer dan duizend kilometer! Baleinwalvissen maken lange lage geluiden. Tandwalvissen maken korte fluit- en kliktonen. Walvissen hebben geen uitwendige oren omdat ze geluiden met het hele lichaam waarnemen. De geluiden worden door het lichaam overgebracht naar het gehoororgaan, dit orgaan ligt achter de kaken.

Het zingen van een walvis

Tot nu toe zijn alleen zingende mannetjeswalvissen gehoord. Men weet niet precies waarom de dieren zingen. Het kan zijn om de vrouwtjes te lokken, of ze dagen andere mannetjes uit. Het lied van de bultrug is het ingewikkeldste en langste lied van de dierenwereld, ieder mannetje heeft zijn eigen lied, als het is afgelopen herhaalt hij het weer. Een lied duurt ongeveer een klein half uur!

Voorplanting en de jongen

Grijze walvissen leven in grote groepen, twee mannetjes vormen een paar met een vrouwje. Een mannetje paart als eerste, het begeleidende mannetje moet zijn kans afwachten. Er zijn ook walvissen die met elkaar vechten om het recht om te paren. Bij potvissen gaat het heel anders, een alfamannetje leidt een school van vrouwtjes waarmee hij kan paren. De andere mannetjes zwemmen in een school met vrijgezellen, soms lukt het hen om te paren met een van de vrouwtjes uit de school van een alfamannetje.

De walviszwangerschappen duren tussen de negen en de achttien maanden, meestal komt er één jong uit voort. Een babywalvis wordt een kalf genoemd. Direct na de geboorte begint het zogen. Babywalvissen groeien heel snel, een orkajong kan wel een kilo per uur aankomen. Walvissen zijn ongeveer op hun vijfde geslachtsrijp.

Welke gevaren bedreigen walvissen?

  • Een van de grootste gevaren is verdrinking. Een walvis moet altijd naar de oppervlakte kunnen om adem te halen. Als een walvis dit door bijvoorbeeld een verwonding niet meer kan dan proberen andere walvissen hem te helpen.
  • De grootste walvissen hebben geen natuurlijke vijanden, maar de kleine walvissen, de jonge of gewonde wel. Zij moeten opletten voor orka’s en grote haaien.
  • De walvisvaart bedreigt de walvissen, al is er een wereldwijd verbod op vangst.
  • Andere gevaren: aanvaringen met schepen, verstrikt raken in netten, vervuiling van de zee.

Waar zou ik walvissen kunnen zien?

In Andenes (Noord Noorwegen) kun je een walvissafari doen. Andenes ligt zo een driehonderd kilometer boven de Poolcirkel. De tochten worden gehouden in de periode tussen eind mei en half september. Er zijn bedrijven bij wie je 100 procent garantie krijgt, wordt er geen walvis gezien tijdens een safari dan krijg je gratis een nieuwe safari aangeboden.
© 2011 - 2014 Wolfje02, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Bedreigde walvissoortenBedreigde walvissoortenDe walvis is een bedreigde diersoort. Maar liefst zeven soorten van de walvis zijn een bedreigde diersoort. Deze bedreig…
De walvis, het grootste zoogdier ter wereldDe walvis, het grootste zoogdier ter wereldWalvissen werden lange tijd in vele culturen vereerd. Ook tegenwoordig zjin ze nog omgeven door mythes. De baleinwalvis…
De teloorgang van de walvisDe teloorgang van de walvisSinds 1986 is de walvisvangst wereldwijd verboden. Toch wordt er nog steeds op walvissen gejaagd, vaak onder het voorwen…
De zoogdieren van de zeeEr zijn een aantal zoogdieren die in de zee leven. Ze lijken op vissen, maar zijn zoogdieren. Deze dieren baren en zogen…
De grijze walvisDe grijze walvis wordt ook wel duivelsvis genoemd. Het dier kan wel zestig jaar worden en heeft slechts twee vijanden: d…
Bronnen en referenties
  • Boeken: Walvissen (Dierenfamilies), Walvissen (Poot voor poot), Walvissen (Investigate)
  • Informatie over hoe kunnen walvissen in heel diep water leven zonder platgedrukt te worden: verkregen via de heer P. Bonnet van Ecomare
  • Foto's: geplaatst met toestemming van degene die de foto's heeft gemaakt

Reageer op het artikel "Walvissen: alles over het leven van deze dieren"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Merit, 21-04-2014 16:55 #2
Beste mensen,

Ik heb een vraag over walvissen, namelijk de volgende:
Walvissen leven diep in de zee, maar daar is de druk van het water ook heel anders. Mensen kunnen die druk niet overleven, maar hoe doen walvissen dat dan?

Ik hoop dat jullie mijn vraag kunnen beantwoorden. Reactie infoteur, 23-04-2014
Beste Merit, ik heb de vraag gemaild aan Ecomare en heb een uitgebreid antwoord ontvangen van de heer Pierre Bonnet. Ik heb de informatie verwerkt in mijn artikel daar mogelijk meer mensen iets aan deze informatie hebben. Met vriendelijke groet,

Stijn, 25-03-2014 11:14 #1
Hoe wordt een kleine walrus genoemd? Reactie infoteur, 25-03-2014
Hallo Stijn, een kleine walrus wordt ook wel pup genoemd, zie enchantedlearning.com. Met vriendelijke groet,

Infoteur: Wolfje02
Rubriek: Dier en Natuur
Subrubriek: Dieren
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 2
Schrijf mee!