Paardenras: Yakoet

De Yakoet (ook wel Yakut) is een ponyras uit Siberië welke onder extreme weeromstandigheden weet te overleven. De Yakoet wordt gehouden in grote kuddes door het Yakoet-volk dat in de regio Yakutia rondtrekt.

Land van herkomst: Siberië, regio Yakutia
Schofthoogte: 130 - 140 centimeter

Geschiedenis van de Yakoet

De Yakoet is voor zover bekend het enige paardenras dat onder zulke extreme weeromstandigheden kan overleven en zelfs dan nog in staat is om hard te werken voor de mens. In de winter dalen de temperaturen tot -50 graden Celcius, terwijl het in de zomer warmer kan zijn dan 45 graden Celcius. Het is dan ook een streek met de grootste jaarlijkse temperatuurverschillen.

De Yakoet wordt beschouwd als een zeer oud ras welke hoogstwaarschijnlijk afstamt van het Toendrapaard (één van de vier oerrassen). Het ras vertoont ook genetische verwantschap met onder andere rassen als de Akhal-Teké, de Kazach en de Kirgiz.

Over de ontwikkeling van dit ras zijn de meningen verdeeld in twee theorieën:

Theorie 1: Deze theorie gaat honderden jaren terug in de tijd, naar de voorouders van de huidige bewoners van het Baikal-meer, die pony's met zich meebrachten. Doordat deze kuddes eeuwenlang geïsoleerd waren, heeft de Yakoet zich kunnen ontwikkelen tot een apart ras.

Theorie 2: De aanhangers van deze theorie beweren dat de Yakoet is geëvolueerd uit een oeroud paard van Noord-Oost Azië. Dit oeroude paard liep al vóór de ijstijd rond, samen met mammoeten en andere diersoorten die toendertijd zijn uitgestorven. Alleen heeft dit dier de ijstijden wél weten te overleven. Van deze paarden zou de tegenwoordige Yakoet afstammen.

Verschillende types

In de loop der tijd zijn er drie verschillende types Yakoets ontstaan, en wel:

• De originele Noordelijke Yakoet
• Het elegantere Zuidelijke type
• Het zwaardere Zuidelijke type

De noordelijke Yakoet is meestal groter dan beide zuidelijke types, wat veroorzaakt wordt door het voedsel. In het Noorden van Yakutia mag het voedsel dan wel schaars zijn, maar het is dan wel heel rijk aan voedingsstoffen. Het noordelijke type wordt ook als het meest waardevol gezien voor de lokale bevolking.

Voedsel van de Yakoet

's Zomers eet de Yakoet verschillende grassoorten en staan ze zelfs in het water om waterplanten te nuttigen. Dit in tegenstelling tot de winter, waarin de Yakoet bijna alleen maar Zegge eet. Zegge is een grasplant die het hele jaar door groen blijft, zelfs in de winter tijdens grote sneeuwval.

Uiterlijk van de Yakoet

• Kleur: vaal, schimmel of vos. Soms strepen op benen en schouders. Zelden komt de kleur bont voor.
• Schofthoogte: 130 - 140 centimeter
• Vacht: 's Zomers normaal, net als bij elk ander ras, maar 's winters erg dik en lijkt dan net op bont.
• Manen en staart: dik en zwaar
• Hoofd: normaal met een recht neusprofiel
• Hals: kort en zwaar
• Schoft: vlak en breed
• Rug: gemiddeld van lengte
• Kruis: breed
• Benen: kort en stevig
• Hoeven: sterk, hard en goed gevormd.

Veulens

Rond eind maart worden de eerste veulens geboren na een zwangerschap van ongeveer elf maanden lang. Hoewel de temperatuur in deze periode nog met gemak 30 graden onder nul kan zijn, weten de veulens er perfect mee om te gaan. Als ze nog geen 24 uur oud zijn kunnen ze al goed staan, zijn ze in staat om te vluchten bij gevaar alsmede in staat om lange afstanden af te leggen.

Kuddes en stoeterijen

Toen het communisme heerste in Siberië, werd de Yakoet gehouden en gefokt in grote staatsstoeterijen en waren de kuddes over het algemeen reusachtig groot. Na de val van het communisme vielen ook de staatsstoeterijen uiteen in kleinere, geprivatiseerde stoeterijen. Bij het kleiner worden van deze stoeterijen werden ook de kuddes aanzienlijk kleiner. Momenteel zijn er zo'n 200.000 Yakoets in de regio Yakutia, bewaakt en verzorgd door ongeveer 3000 herders van het Yakoet-volk.

Tweemaal per jaar verplaatsen de kuddes zich van de zomerweide naar de winterweide of andersom. Rond de maand mei vertrekken bijna alle kuddes naar de zomerweide om rond de maand oktober weer terug te keren naar de winterweide. De routes naar de andere weide zijn vaak enkele honderden kilometers lang en beschikken over het algemeen over vaste rustplaatsen en goede graasmogelijkheden voor de pony's.

Fluisteren van de sterren
In de winter spreekt de plaatselijke bevolking (het volk van de Yakoets) van een raar fenomeen dat ze het "fluisteren van de sterren" noemen. Met het fluisteren wordt een zacht krakend geluid bedoeld. Dit krakende geluid wordt in de winter veroorzaakt door de uitgeademde, vochtige lucht die bevriest. Op deze manier kunnen Yakoet-kuddes al op grote afstand gehoord worden.

Gebruik van de Yakoet

Over het algemeen wordt de Yakoet niet gebruikt als rijpony of als werkpony, maar worden ze gehouden in grote kuddes. Af en toe wordt de Yakoet als werkpony of als vervoersmiddel gebruikt. Daarnaast is de Yakoet een belangrijke bron voor vlees en melk. De huid wordt tot leer verwerkt en gebruikt voor kleding, terwijl het haar van manen en staart gebruikt wordt voor hantvaten van onder andere emmers en vliegenmeppers.

De Yakoet als symbool voor het Yakoet-volk

De Yakoet neemt in de Yakoet-cultuur een zeer belangrijke plaats in. Zo zijn er afbeeldingen van de Yakoet te vinden op gebruiksvoorwerpen, kratten en tafels. In liederen, sagen en oude volksverhalen wordt de Yakoet als nobel, dapper en bovendien als intelligent bestempeld.

Rasinformatie van andere paardenrassen

Bent u op zoek naar een volledige lijst met paardenrassen en hun rasbeschrijving? Klik dan hier © 2009 - 2010 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 04-03-2009, laatst gewijzigd op 10-06-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Kenmerken van de pony: Als we een klein paard in de wei zien staan dan zeggen we meteen dat het een pony is. Maar wat het woord pony nu echt betekent is niet algemeen bekend. Dat is op zich wel te verklaren,…
• Paardenrassen: Criollo, Dales, Dole Draver: Paarden en pony's zijn er in vele maten en verschijningen te vinden. In dit artikel wordt het karakter, het uiterlijk, gebruiksmogelijkheden en de geschiedenis van…
• Veilig paardrijden: Als je bij een paard bent moet je alles rustig en gecontroleerd doen. Je moet bijvoorbeeld niet gaan schreeuwen of rare sprongen maken.
• Paardenrassen: Bashkir, Basuto en Brumby: Paarden zijn er in vele soorten en maten te vinden, onderverdeeld in verschillende rassen. Deze rassen hebben allemaal specifieke eigenschappen, kenmerken en een bij…
• Kosten van een eigen paard: Het is de wens van velen, een eigen paard... Maar wat zijn de kosten van een eigen paard? Is het wel haalbaar? alles op een rijtje...