Het sneeuwluipaard of sneeuwpanter

Een van mijn lievelingsdieren is onder andere het sneeuwluipaard of sneeuwpanter en dit, niet enkel omdat het prachtige katten zijn ik dezelfde naam draag, zij het iets anders geschreven. Mijn hart is er aan verpand, vanaf de dag ik in Dierenpark Planckendaal twee exemplaren, lijfelijk voor me zag. Ware het niet dat ik reeds een zwak had voor deze elegante dieren dan was het dat moment toch fataal geweest. Zij zijn een perfecte symbiose van kracht, techniek, schoonheid en elegantie.

Deze dieren zijn aartsmoeilijk te detecteren in het wild omdat ze erg schuchter zijn, wat hun overlevingskansen wel vergroot (buiten stropers gerekend.) Ze noemen hem soms wel eens 'een ongrijpbare koning.'

Familie

• Felidea (katachtigen) Pantherinea Uncia
• Van de stam Chordata in de order der carnivoren
• klasse Mammalia of zoogdier

Komt voor in

• Centraal Azië
• het Aksu-Djabagly natuurreservaat (de kleinste populatie in het wild leeft hier, slechts 5 tot 15 dieren)
• China
• Nepal
• Bhutan
• Mongolië
• Rusland
• Afganistan

Karaktertrekjes

• Het is een solitair dier dat enkel compagnie opzoekt om zijn voortplanting te verzekeren.
• Deze jager is in staat zijn geviseerde prooi vanaf vijftien meter afstand besluipen of bespringen.
• Hij kent een waaier aan keelkreten ter vervanging van het verleidelijke gemauw als de hormonennood het hoogst is.
• Dit dier prefereert een steil, open gebied, afwisselend met kliffen, ravijnen en rotslagen. Op uiterst ruig terrein blijft hij soms binnen een klein gebied, anders bestrijkt zijn territorium ettelijk honderden kilometers.
• Hij kan zonder pardon sprongen maken van 9 meter.

Populatie

We spreken hier over een erg bedreigde diersoort

Enkele getallen
De wereldpolulatie is gehalveerd in de negentiger jaren van vorige eeuw. Naar verluidt werd er bij een telling in 1996 nog een schatting gemaakt van 3500 à 7500 dieren. Vandaag worden ze slechts geschat op 4000 exemplaren. Meer dan ROOD ALARM DUS, deze schatten vallen dus helaas in dezelfde categorie als de tijger en de reuzen panda.

• De totale populatie van dit dier in het wild te Centraal Azië wordt nog geschat tussen de 1000 en 5000 stuks
• Het totale aantal van dit dier dat in het wild voorkomt in het Aksu-Djabagly natuurreservaat is geschat op 5 tot 15 dieren.

Beschrijving

• Het sneeuwluipaard is een zeer prachtig maar zeer schuw dier.
• leeft boven de boomgrens en is daardoor vrij ontoegankelijk.
• jaagt meestal 's nachts

Fysiek

• Het sneeuwluipaard kan van 24 tot 70 Kg wegen.
• Deze sneeuwpanter heeft net als zijn Afrikaanse broer een relatief kleine en ronde kop.
• Deze sneeuwpanter heeft een schofthoogte van ongeveer 60 cm.
• Kopromp gemeten haalt hij een lengte tot 1,30 meter.
• Hij heeft een indrukwekkende staart die met zijn 80 à 97 cm lengte zijn kopromp lengte evenaart.

Pels of vacht

• Zijn jas heeft nogal wat weg van zijn Afrikaanse broertje, maar hij draagt zijn jas met licht grijze hoofdkleur die soms naar geel neigt en donkergrijze of zwarte stippen in de vorm van rozetten op zijn kop, hals en het onderste gedeelte van zijn poten.
• De vacht zelf is heel donzig dik en zijdezacht.

Nut van de lange staart

• De staart is niet enkel een elegant verlengstuk van dit dier, neen hij heeft ook een daadwerkelijk functie.
• De staart helpt het dier zijn evenwicht te bewaren, bij de sprongen die gemaakt worden over vaak erg diepe kloven in de bergachtige omgeving waar hij zijn natuurlijke habitat heeft.
• Hij gebruikt zijn staart ook om zijn neus en bek te beschermen als het erg koud is.
• De grote harige poten van de sneeuwluipaard functioneren als sneeuwschoenen, net zoals die van zijn neefje de lynx.

Herkenbaarheid

De sneeuwpanter is gemakkelijk van andere panters worden onderscheiden;

• Hij is kleiner
• Zijn staart is merkelijk langer
.

Helase weetjes

• Vanwege zijn unieke en elegant getekende vacht wordt er helaas veel jacht op hem gemaakt.
• Het is geweten dat deze dieren het liefst ver boven de boomgrens vertoeven, maar met winterse temperaturen van -40°C begrijpt iedereen waarin hij dan afdaalt om die barre weersomstandigheden te ontvluchten. Dat doen zijn prooien trouwens ook. Het grootste sterftecijfer bij de oudere dieren valt dan ook in die periode. Dieren die ziek/verzwakt of oud zijn hebben de kracht niet meer om de barre tocht naar het dal te maken en komen zo aan hun einde.
• Ongelukkig voor de dieren is dat de boeren niet gelukkig zijn met hun komst. Het is dan ook niet de eerste keer dat er dieren aan hun einde komen om dat de plaatselijke boeren hen als bedreiging zien voor hun veestapel. De boeren of herders die steeds verder de natuurlijke habitat en het territorium van de sneeuwluipaarden intrekken. Wanneer de dieren dan lager komen in tijden van bittere koude, komt het tot een oneerlijke confrontatie in het nadeel van deze prachtige panters. Veel dieren vinden de dood door vergif te leggen, sluikvallen op te zetten en soms door de kogel. (voorbeeld Hymalaya)

Menu

Het sneeuwluipaard is geen moeilijke eter. In nood eet hij alles wat loopt en/of zijn weg kruist, een greepje:

• herten,
• everzwijnen,
• bergschapen,
• marmoten,
• muskusdieren,
• grote vogels,
• fazanten,
• wilde geiten,
• blauwe schapen,
• steenbok,
• gevleugeld wild…

Grote prooidieren staan niet meteen hoog op zijn lijst maar in geval van nood of grote honger draait hij er zijn poot niet voor om, dieren aan te vallen die tot drie keer zijn afmetingen hebben. (straf beestje). Deze vangsten dienen dan wel als voedsel voor enkele dagen.

Vijanden

Het sneeuwluipaard staat hoog op de ladder, wat wil zeggen dat hij relatief weinig natuurlijke vijanden heeft.

Stropers

• Ondanks het verbod op de jacht op dit statige dier, zijn stropers nog steeds zijn grootste bedreiging. Het is zijn ondergang dat hij er zo mooi uitziet. De prijs voor een pels van een sneeuwluipaard brengt namelijk vele duizenden dollars meer op, op de zwarte markt dan een gemiddeld jaarinkomen in de regio waar hij voorkomt.
• Ook andere lichaamsdelen en zijn beenderen worden verwerkt in Chinese vruchtbaarheids medicijnen.
• Als vervanging voor tijgerbotten betalen handelaren op de zwarte markt in Tibet ongeveer 190 US$ voor een volledig skelet van een sneeuwluipaard.

Interessante weetjes

• Sneeuwluipaarden zijn het actiefst tijdens valavond in de schemering.
• Sneeuwpanters zijn niet kieskeurig qua maaltijd.
• Sneeuwpanters zijn gezegend met een uiterst effectieve camouflagevacht.
• Sneeuwpanters worden zelden waargenomen op meer dan vijfduizend meter hoogte, doch dat ligt niet aan hem, maar aan het feit dat die hoogten voor de meeste prooidieren, of te hoog, of te kaal zijn.
• Sneeuwluipaarden in de Gobi-woestijn, leven op negenhonderd meter hoogte.

Ingebouwde climatisatie

• Sneeuwluipaarden kunnen zeer temperaturen aan van min veertig°C in de winter tot ruim plus veertig graden Celsius in de zomer. (over extreem gesproken)
• Sneeuwluipaarden verharen (ruiven) zoals onze binnenhuistijgers. Zodat hun winterjas warmer is dan hun spreekwoordelijke zomerjas.(de poezenbikinie)

Bescherming

De sneeuwluipaard staat op de lijst van beschermde diersoorten. In Kazakstan is zijn populatie sindsdien gestabiliseerd, hoewel er ook daar veel minder dieren zijn dan pakweg 20 jaar geleden.

Voortplanting

De paringstijd van het sneeuwluipaard of de sneeuwpanter valt van januari tot maart van elk kalenderjaar.

Verleidingstechnieken

• deze dieren gaan geen levenslange verbintenis aan.
• er komen geen echte paringsrituelen te pas bij deze prachtdieren,
• vruchtbare dieren markeren hun wandelpaden met geurvlaggen en uitwerpselen. Zij doen dit om en hun sekse en hun voortplantingsstatus kenbaar te maken aan soortgenoten.
• zo ruikt een mannetje een ontvankelijk vrouwtje van kilometers ver.
• toch is er iets wat hen onderscheid van de andere katachtigen. Anders dan andere grote katachtigen brult de sneeuwpanter niet, hij beschikt daarentegen over een groot arsenaal kreten (omdat het ook eens iets anders mag zijn.)
• tijdens de zoektocht naar een partner zijn de klaaglijke kreunen en kreten te horen van sneeuwluipaarden.

Zwangerschappen

De draagtijd van een sneeuwpanter gaat van 90 tot 100 dagen.

bevalling

Een sneeuwpanter werp meestal 2 of drie welpen maar kan er 5 in één worp krijgen.

Beschrijving welpjes

• bij hun geboorte wegen welpjes 450 à550 gr.
• zij zijn circa 40 cm. lang.
• hun vacht is nog wolliger die van volwassen dieren.
• hun vacht is ook donkerder dan die van volwassen dieren.
• hun vacht heeft minder duidelijke vlekken dan volwassen dieren.
• de eerste week van hun leven zijn de welpjes blind.
• wanneer ze de leeftijd van 3 maanden bereiken, beginnen de welpjes hun moeder volgen die hen meteen leert jagen (wat enkele maanden in beslag neemt.)
• de eerste winter van hun eerste levensjaar blijven ze nog bij hun moeder,
• pas na 2 jaar zijn ze volledig zelfstandig en paarvaardig.

Gelukkig is er dat sprankeltje hoop

Een initiatief dat in augustus 2003 werd opgezet door het ‘International Snow Leopard Trust’, is momenteel de enige hoop in de huidige sneeuwluipaard crisis. Meer dan 70 natuurbeschermers uit 18 landen hebben geholpen een strategie op te zetten die het voortbestaan van de sneeuwluipaard zeker tracht te stellen.

Brad Rutherford, Directeur van de ‘de Int. Snow Leopard Trust’, hoopt dat deze samenwerking tussen onderzoekers en beschermers deze prachtige dieren, vruchten afwerpen, zodat deze fantastische katten van de ondergang gered kunnen worden.

Links

Red de sneeuwluipaard © 2006 - 2009 Salu, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 26-10-2006, laatst gewijzigd op 14-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• [Engels] The Snow Goose; Paul Gallico: De Snow Goose gaat over een man die eenzaam is, omdat mensen hem lelijk vinden. De man leeft met vogels. Dan komt er een meisje..
• Populaire kerstliedjes: Kerstliedjes, gezellig met de familie uit volle borst zingen rond de kerstboom. U vindt hier de teksten van de populaire kerstliedjes Let it Snow, Last Christmas, Rudolph the Red Nose…
• Zuid- en Centraal-Azië, Afghanistan: Afghanistan komt tegenwoordig dagelijks in het nieuws. In 2001 is de Taliban ten val gebracht door de Verenigde Staten. Maar er heerst nog steeds geen vrede. Er zijn al j…
• Geschiedenis van de cholera in de 19e eeuw in Londen: In het 19e-eeuwse Londen woedde zo nu en dan een epidemie, waarbij vele inwoners massaal ziek werden en overleden. Vooral cholera kwam veel voor.
• Apple Snow Leopard: Snow Leopard is de opvolger van Apple’s besturingssysteem Mac OSX Leopard met als versienummer 10.6. Snow leopard werd op 9 juni 2008 aangekondigd door Steve Jobs met de woorden dat het o…