Paarden: het wilde paard

De meeste handboeken gaan in op het onderwerp training zonder de mogelijkheid in ogenschouw te nemen dat het jonge paard de mens niet kent. Aangezien dit héél goed mogelijk is, is het belangrijk om te weten hoe men zich moet gedragen wanneer het oog in oog komt te staan met een wild paard.

Tam maken, niet africhten

Ons spontane gedrag tegenover een wild dier komt vaak over als een bedreiging. We dringen ons aan hem op en boezemen hem angst in, terwijl we het dier juist met geduld zouden moeten overtuigen van het feit dat we zijn vriend zijn, voor wie hij niet bang hoeft te zijn.

Wild? Niet zo uitzonderlijk
Tegenwoordig komt het bij ons niet zo heel vaak meer voor dat we te maken krijgen met een jong paard dat echt in het wild in een kudde heeft geleefd. Toch leven er nog bepaalde rassen half in het wild in de bergen of in sommige beschermde natuurgebieden. Dat is bijvoorbeeld het geval met de Welsh en Shetlandpony's in Groot-Brittannië en de Mérens of Pottocks in Frankrijk. In het oosten van Europa zijn er tal van fokregio's waar de paarden nog een zo goed als natuurlijk bestaan leiden.

Het leven in de weide
Het 'wilde' paard kan ook een paard zijn dat nog niet vertrouwd is met de mens. Dat is bijvoorbeeld het geval met een paard dat tot de leeftijd van twee of drie jaar in de wei heeft geleefd en dat nog geen omgang met de mens heeft gehad. Hij weet wel wat mensen zijn, maar hij is nog niet gewend door mensen te worden benaderd. Men heeft hem wellicht eens een halster omgedaan, maar nog nooit vastgehouden of aan de longe meegenomen.

Vergeet de handboeken!
Als u een 'wild' paard hebt gekocht, moet u zich zeer bijzondere inspanningen getroosten. Heel weinig handboeken - en evenmin veel professionals in Europa - weten hoe je om dient te gaan met een dier dat niet vertrouwd is met de mens. Tegenover een wild apard is onze academische kennis van het paardrijden van weinig nut. Vergeet de klassieke instructiemethode en verdiep u in e boeken over ethologie (de wetenschap die het gedrag van dieren bestudeert) - of laat u adviseren door een specialist.

De positieve invloed van ethologie
Ruiters die aan westernrijden doen, hebben over het algemeen een goede ethologische scholing gehad: zij zouden dus moeten weten hoe je je moet opstellen om onder de juiste omstandigheden te starten met het vertrouwd maken van het jonge paard met de mens. In dergelijke omstandigheden zal de ervaring van degenen die de "nieuwe meesters" worden genoemd van onschatbare waarde zijn.

Eerst tam maken, dan inrijden
Voordat we het kunnen hebben over inrijden, zal het wilde, jonge paard eerst tam gemaakt moeten worden en ervoor worden gezorgd dat het uw aanwezigheid en contact accepteert. U zult deze taak niet tot een goed einde kunnen brengen, indien u geen werkelijke kennis van het karakter en gedrag van het paard hebt.

U moet echt leren "met uw paard te praten", dat wil zeggen de taal van het paard leren begrijpen, maar ook uw boodschappen zo doorgeven dat uw paard u begrijpt.

LET OP!

Neem alle noodzakelijke voorzorgsmaatregelen voor uw eigen veiligheid: met een loslopend paard houdt men altijd een longe in de hand om in te kunnen grijpen als hij agressief wordt. Zonder u niet af in een dichte ruimte, ook niet als deze groot is, met een paard waarvan u het gedrag nog niet kent. Probeer een jong paard niet in uw eentje tam te maken, als u niet de vereiste kennis hebt.

Een moeilijk contact

Als een paard een aantal maanden of jaren in de wei heeft geleefd zonder contact met mensen te hebben gehad, zullen zijn eerste contacten met de mens helaas vaak slechte herinneringen bij hem achterlaten.

Een slechte start: ten koste van alles voorkomen!
Dat zal het geval zijn als diverse mensen een soort drijfjacht uitvoeren om het paardje in het nauw te drijven.Het wordt vervolgens gevangen en in een trailer of boxgeplaatst. Hij voelt zich opgejaagd, wordt vervolgens gescheiden van zijn soortgenoten en kan niet vluchten. Deze situatie brengt een dubbel gevoel van onveiligheid teweeg en getuigt van geen enkel respect voor zijn vlucht- en kuddeinstinct. Het aldus behandelde jonge paard zal een nerveus dier worden dat u met wantrouwen, zelfs met angst zal bekijken in plaats van u zijn vertrouwen te schenken.

De juiste manier
Start uw relatie met uw paard, hoe wild het ook is, niet door er de strijd mee aan te gaan: het gaat erom het jonge paard tam te maken, niet om het af te richten. Observering, reflectie en geduld zijn - met veel doortastendheid en op een natuurlijke manier - uw beste troeven.

Om de bases voor een harmonieuze training te vestigen, om deze te doen slagen, moet u voorkomen dat u bij het paard een intense stress teweegbrengt. Dat zal nameljik het geval zijn, indien u het vastbindt of opsluit, voordat het het contact met u volledig geaccepteerd heeft.

Blijf de baas
Als het paard er eenmaal van overtuigd is dat u geen enkel gevaar voor hem inhoudt, dat u in het geheel niet agressief bent, maar u eerder als een maatje opstelt, zal hij bekijken welke plaats u in de hiërarchie inneemt: u bent geen roofdier, u bent niet agressief, maar u moet uzelf wel als de baas presenteren. Een kalme en vastberaden houding zal betere resultaten opleveren dan correcties of dwang.

Wist u dat...
De traditionele Amerikaanse rodeo bestond vroeger uit het berijden van wilde mustangs. Tegenwoordig zijn er niet echt veel echte wilde paarden meer. Om de spectaculaire reacties van het dier te garanderen, bindt men hem een singel om de koker die een hevige pijn veroorzaakt. Gelukkig wordt deze wrede sport in Europa praktisch niet beoefend. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 26-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Pony, kenmerken van de pony en ponyrassen: Als we een klein paard in de wei zien staan dan zeggen we meteen, dat het een pony is. Maar wat het woord pony nu echt betekent is niet algemeen bekend. Dat is op z…
• Veilig paardrijden: Als je bij een paard bent moet je alles rustig en gecontroleerd doen. Je moet bijvoorbeeld niet gaan schreeuwen of rare sprongen maken.
• Konik paarden als rijpaard: In Nederland wordt vaak gezegd dat je op Konik paarden niet kan rijden. Ik weet uit eigen ervaring dat je heel goed op konik paarden kan rijden en vind jammer dat dit in Nederland…
• Paarden en Pony's: verwaarlozing en mishandeling: Nederland telt ongeveer 400.000 paarden en pony's. In de afgelopen jaren is verwaarlozing van deze dieren behoorlijk toegenomen. In 2006 werden er nog 1730 k…
• Kosten van een eigen paard: Het is de wens van velen, een eigen paard... Maar wat zijn de kosten van een eigen paard? Is het wel haalbaar? alles op een rijtje...