Paarden: wat is het trensbit?

Over het algemeen beschouwt men het trensbit als het eenvoudigste en zachtste mondstuk (bit). Deze term omvat echter een hele categorie bitten. De werking ervan op de mond van het paard varieert van model tot model. In dit artikel staat alles beschreven omtrend het trensbit en de punten waar u op moet letten!

Het trensbit, eenvoudig en licht

De strenge, hoekige, zware bitten uit de Renaissance komen ons nu voor als martelwerktuigen! Tegenwoordig zoekt men, zowel voor paard als voor ruiter, naar praktische en comfortabele materialen.

Belangrijk om te weten

Het hoofdstel zonder bit werkt heel anders dan de trenstoom. Ze is sneller, nauwkeuriger en werkt op de neus van het paard, hetgeen bijdraagt aan de juiste plaatsing ervan. Het gebruik van dit hoofdstel is echter alleen verantwoord en wenselijk vanaf een zeker niveau; zowel qua africhting van het paard al bekwaamheid van de ruiter. Als het slecht wordt gebruikt, is het ruw en gevaarlijk.

Gevoelige gebieden

De gevoelige gebieden van de mond van het paard zijn de lagen (gedeelten van de odnerkaak waar geen tanden zitten), de lippen, de tong en het verhemelte. Een goed afgestelde trens zal op deze delen zacht inwerken.

Door een metalen bit in de gevoelige mond van het paard te plaatsen, kan men het paard besturen en gezag over hem uitoefenen.

Met zachtheid hanteren

Men vergeet te gemakkelijk het echte effect van het bit in de mond. Iedere ruk aan de teugels doet pijn. Een slecht ingezet mondstuk kan het paard verwonden en reacties oproepen die tegengesteld zijn aan datgene wat men graag zou willen bereiken. Als een paard onrechtvaardig wordt behandeld of een scherp bit heeft, zal hij zich verzetten om aan de pijn te ontkomen: hij richt zijn hoofd op, beweegt de hals heen en weer of steigert. Psychologisch gezien wordt hij boos en zou hij steeds lastiger kunnen worden.

Vooral niet doen!

Een hard mondstuk kan het paard verwonden en onherstelbare schade aanrichten die zijn africhting op het spel kan zetten. Men kan beter een gewoon zacht bit gebruiken en zich, uiteraard, bedienen van een zachte hand.

Verschillende bitten benoemd

• Het Baucher bit, genoemd naar de ruiter die hem ontwikkeld heeft, bevordert de buigingen. Het is geschikt vanaf een zeker dressuurniveau.
• Aan het Pessoa bit met zijn drie gelaste ringen kan men twee paar teugels bevestigen. Het heeft een hefboomeffect dat de medewerking van het paard gunstig beïnvloedt.
• De dubbele trens is bestemd voor paarden die op de hand vertrouwen. Het helpt ze zich te ontspannen.
• De ophaaltrens is een streng bit dat niet zo maar door willekeurig iedereen gebruikt mag worden. De verschuifbare riempjes geven hem een krachtige opgaande beweging, hetgeen het paard dwingt tot het brengen van zijn gewicht naar de achterhand. Deze trens wordt met name bij het springen gebruikt en is bij het africhten verboden

Met welk bit beginnen

De gangbaarste bitten zijn relatief zacht - op voorwaarde dat de hand dat ook is! Met een beginnende ruiter, moet het paard een gebroken bit krijgen met relatief dikke en lichte stangetjes: bijvoorbeeld een gebroken ringtrens.

Het gevoelige paard

De bustrens en D-trens met scharnieren zijn ontworpen om verwondingen aan de mondoeken te voorkomen. Als het paard een bijzonder gevoelige mond heeft, zal een rubbertrens de druk van het bit op de kaken verzachten - bovendien kan er op gekauwd worden. Hij is echter wel minder nauwkeurig.

Het jonge paard

Met een jong paard, dat de hulpen nog niet goed kent, is het goed om een rubbertrens of een lichte gebroken ringtrens te gebruiken, met een vrij dikke stang om de beweging in de mond zacht te laten zijn. Let er echter op dat de stangen ook weer niet te dik zijn, want daar heeft het paard last van.

De Fulmertrens is voor veulens zeer geschikt: door de druk uit te oefenen op de zijkant van de mond, wordt de beweging van de hand niet hardhandig geaccentueerd. Als die niet beschikbaar is, kan men ook rubberen rondjes aan weerszijden van het bit plaatsen. Dat levert hetzelfde effect op.

Smalle bitten

Bitten met smalle stangetjes maken subtielere handelingen mogelijk. De druk ervan op kaken en lippen echter is pijnlijker. Ze kunnen dus niet zomaar door iedereen worden gebruikt! Bij het westernrijden vindt men dat het bit smal moet zijn, waar ze nauwelijks iets van merken, maar ook omdat er (in principe) nooit sprake is van een permanent contact met de mond.

Een enorme variëteit

Er zijn nog vele andere trenzen: rechte trenzen, waarvan de actie minder subtiel is, dubbele trenzen of met een breuk die het paard aansporen ermee te spelen, zodat ze zich zodoende ontspannen. Dan zijn er nog bitten met een element waar de tong doorheen gaat, of, juist in tegendeel, met een vlak die de tong tegenhoudt. Deze zijn bestemd voor paarden die bijvoorbeeld hun tong uit de mond laten hangen. Dergelijke mondstukken zijn dus bedoeld als oplossing voor specifieke problemen. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 12-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Paarden optuigen: het hoofdstel: Men kan desnoods zonder zadel, maar een paard berijdenz onder hoofdstel is zo goed als onmogelijk! Deze noodzakelijke handleing zal spoedig een automatisme worden, mits men z…
• Bitloos paardrijden: verschillende optomingen: Sommige paarden verdragen geen bit of kunnen door de anatomie van hun mond simpelweg geen bit in hebben (zeer laaghangend rooster bijvoorbeeld). Deze paarden ku…
• Paarden: hoe zadel ik mijn paard op?: Al na een paar lessen, raakt u met een paard vertrouwd. U zult hem zelf kunnen optuigen en opzadelen. Zadelen is een eenvoudige handeling waarvoor niet veel techniek ver…
• Bokken bij paarden: tips: Er is geen enkel paard dat niet bokt, ieder heeft dat wel eens gedaan. Jonge paarden bokken meer dan oudere paarden. Dit komt omdat ze nog jong zijn en dan bokken ze bijvoorbeeld in…
• Transport van paarden: Waar moet men naar kijken voor het laden van een paard? Gebruiken we een trailer of een camion?? Hoe moet men het voorzichtigste rijden?? Moet mijn paard beschermers aan?? veel geste…