Paarden: moet het paard respect voor de mens hebben

Om 'in het oor van een paard te fluiteren', is het voldoende om ze te observeren: door zich als een lid van de kudde te gedragen, zoals het hoofd dat besluiten neemt en geruststelt, kan men hun vriendschap en vertrouwen winnen. Ook is het belangrijk dat het paard respect voor de mens heeft. Dit is ook belangrijk, want ze moeten ons als "leider" van de kudde zien. In dit artikel staat beschreven waarom het paard nou precies respect voor ons moet hebben...

De hiërarchie

In een kudde paarden heerst een sociale indeling die men hiërarchie noemt. Iedereen neemt daar een vaste plaats in die bekend is bij de andere leden van de kudde. Het hoogste geplaatste individu in de hiërarchie, de 'dominante', heeft een zekere macht, maar ook verplichtingen. Hij mag als eerste naar de emmer of naar de drinkplaats, de andere maken de weg voor hem vrij en gaan zonder protest voor hem opzij. Daarentegen neemt hij alle beslissingen en bepaalt hij waar de kudde naartoe gaat, waar ze gaat grazen en waar er gerust wordt.

De paarden die zich het laagst in de hiërarchie bevinden, de 'gedomineerden' kmen het laatst aan de beurt, maar hebben dan ook geen verantwoordelijkheden wat ze toch ook een heel plezierige positie lijken te vinden...

Ook voor de ruiter

Ook voor de mens die met het paard een vriendschapsband op wilt bouwen, moet de sociale organisatie van een kudde als voorbeeld dienen. De ervaring heeft aangetoond dat sommige van onze gebaren en verplaatsingen een sterke hiërarchische betekenis voor het paard hebben, terwijl andere hem volledig onverschillig laten. U moet dus lerenhet accent te leggen op de kleine details die er werkelijk toe doen.

Opzij gaan

De regel van het spel is simpel: de gedomineerde gaat altijd opzij voor de dominerende. Iedere keer dat u, te voet, uw paard vraagt opzij te gaan en hij doet wat u vraagt, laat u hem merken dat u hoger in de hiërarchie staat dan hij. Een zelfverzekerde houding van uw kant, eventueel aangevuld met een discreet gebaar, moet voldoende zijn om hem in beweging te eztten, om hem aan te sporen een stapje naar achteren te doen, als u op hem af stapt.

Doet hij dat niet, dan negeert hij u of, erger nog, verplicht hij u een stap achteruit te doen, simpelweg omdat de hiërarchie niet duidelijk is. U moet er, aan de hand, aan werken om een duidelijker relatie te herstellen.

Een gebrek aan respect herstellen

Voor degene die de spelregels kent is een gebrek aan respect makkelijk te ontdekken. Oefen u erin het gedrag van de combinatie 'mens-paard' die zich rondom u ontwikkeld te observeren. Het komt nogal eens voor dat de mens zijn plaats van dominerende niet weet te handhaven. Dat is de verklaring voor heel wat problemen bij de training. Hieronder een aantal duidelijke signalen:

• Het paard vertoont tekenen van ongeduld, bedreiging, laat zijn oren naar beneden hangen, slaat met zijn staart terwijl hij gepoetst wordt of op het moment dat hij zijn voer krijgt.
• Als de ruiter hem aan de hand houdt, heeft het paard de neiging te dicht bij hem te komen, of hem de weg af te snijden.
• De ruiter schrikt op, wendt zich af of deinst terug, terwijl zijn paard hem onder de voet lijkt te lopen.

Dominantie, een noodzakelijke keuze

Om het paard op zijn gemak te stellen en hem stabiel te maken, moet de ruiter zijn rol van meerdere accepteren en navenant handelen.

Op zoek naar een hiërarchie

Als het paard met zachtheid wordt behandeld, stelt u hem op zijn gemak en begint hij de mens als een soortgenoot te zien. Tegelijkertijd zoekt hij naar de plaats die hij zelf in de hiërarchie inneemt. Aangezien de ruiter de beslissingen neemt, besluit over datgene wat het paard moet doen en tegemoetkomt aan zijn behoeften, komt hem logischerwijze de plaats van dominerende toe. Zodoende zijn de zaken voor het paard duidelijk, dat tijdens het werken dezelfde 'bakens' heeft als tussen zijn soortgenoten.

Als de mens het spel niet speelt

De zaken verlopen helaas echter niet altijd naar behoren. Het komt namelijk voor dat de ruiter zijn paard signalen geeft die tegengesteld zijn aan elkaar, omdat hij zich dan weer dominerend opstelt, dan weer gedomineerd wordt. Een dergelijk inconsistent gedrag brengt het paard in verwarring, hij begrijpt niet met welk type 'soortgenoot' hij van doen heeft.

Rampzalige gevolgen

Als hij een inschikkelijk karakter heeft, zal er van zijn kant een zeker gebrek aan aandacht, vertrouwen en respect uit voortvloeien, en dat is jammer. Maar als hij een eigenzinnig karakter heeft, zal hij proberen de baas te worden en van de geringste zwakheid van zijn ruiter profiteren en w el in die mate dat hij agressief zou kunnen worden.

Belangrijk om te weten

Als men paarden wat lekkers komt brengen in de wei, zullen sommige gedwongen worden zich van dit lekkers afzijdig te houden, omdat de andere hen verhinderen naderbij te komen en ze zelfs wegjagen door te bijten. Dat zijn vanzelfsprekend degene die de laagste plaats in de hiërarchie innemen. Men heeft al gauw medelijden met deze dieren die door de rest van de groep gediscrimineerd worden en men zal proberen hun toch iets te geven...

Toch kunt u dat beter niet doen, want dat kan gevaarlijke capriolen opleveren. U moet het de andere paarden niet kwalijk nemen dat ze zo doen: zo werkt een kudde nu eenmaal! Respecteer dit gedrag en voorkom dat de ondergeschikten naderbij komen door hen wat op zekere afstand toe te werpen. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 07-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Monty Roberts: Join-up: De join-up methode is uitgevonden door Monty roberts. Hij komt uit een klein plaatsje in California maar is inmiddels wereldwijd beroemd dankzij de join-up. Echter is de join-up niet…
• Paarden: het paard en vriendschap: Wie heeft er nooit die hartverscheurende kreet gehoord van een paard wanneer zijn kameraad werd weggeleid? Of het hartstochtelijke welkom aanschouwd dat hemten deel viel bi…
• Transport van paarden: Waar moet men naar kijken voor het laden van een paard? Gebruiken we een trailer of een camion?? Hoe moet men het voorzichtigste rijden?? Moet mijn paard beschermers aan?? veel geste…
• De bereden politie: selectie van de paarden: Om bij de bereden politie te komen zijn er hele procedures voor de mens. Maar niet alleen bij de mensen worden hiervoor testen afgelegt ook de paarden worden nauw…
• Veilig paardrijden: Als je bij een paard bent moet je alles rustig en gecontroleerd doen. Je moet bijvoorbeeld niet gaan schreeuwen of rare sprongen maken.