Paarden: angst of bangheid bij paarden

Ondanks zijn omvang, ondanks zijn kracht, ondanks de angst die hij ons soms inboezemt, heeft het paard de reputatie van een angstig dier. En een ruiter is het meest beducht voor zijn reacties als hij schrikt. Een paard is snel bang, aangezien het een vluchtdier is. Wanneer het schrikt, zal het altijd op de vlucht slaan. In dit artikel staat alles beschreven over angst bij paarden. Bij vragen en/of opmerkingen, kunt u een reactie plaatsen onderaan dit artikel.

Eten of gegeten worden

We kunnen het dierenrijk in twee grote categoriën onderverdelen, namelijk in roofdieren en prooien. Natuurlijk ligt het wel wat ingewikkelder, want een dier kan roofdier zijn, maar ook ten prooi vallen aan een ander. De herbivoren ("de vegetariërs") echter zijn zonder uitzondering prooi. Ze zijn voortdurend bezig aan roofdieren te ontkomen.

Voor het welzijn van allemaal

In het wild leeft het paard temidden van zijn soortgenoten in een kudde. De groep staat borg voor veiligheid. Ieder paard is waakzaam, klaar om de andere paarden te waarschuwen voor het geringste gevaar. Een roofdier valt nooit de kudde aan, maar altijd dieren die zich hebben afgezonderd. Daarom is het instinct van kuddedieren zo sterk ontwikkeld, en dat geldt ook voor het paard: in de kudde kun je je veilig voelen, daarbuiten ben je een groot doelwit voor roofdieren!

Rennen voor je leven

Veiligheid betekent ook dat je zal moeten vluchten. De beste instrumenten die de natuur aan het veulen heeft gegeven om te overleven zijn zijn lange benen, waarmee hij een paar dagen na zijn geboorte al even snel mee kan rennen als zijn moeder dat kan. Het paard heeft geen klauwen, noch scherpe tanden, hij kan niet in bomen klimmen of wegkruipen in een klein hol. Het enige wapen om te overleven: zijn snelheid.

Het tamme paard

In de meeste gevallen wordt het tamme paard gescheiden van zijn soortgenoten en heeft hij geen mogelijkheid om te vluchten, als hij al niet vaststaat met zijn neus in de richting van de muur. Door een paard te isoleren en in een box op te lsuiten, onderdrukt men twee basisinstincten: het kudde-instinct en het vluchtinstinct. Zelfs als hij bereden wordt, zit het paard vastgeklemd tussen de handen en benen van de ruiter. Bij gevaar verhindert men hem vaak te vluchten.

Angst is gevaarlijk

Men zal zich dus niet verbazen dat het tamme paard soms buitensporige angstreacties ontwikkeld. Aangezien hem zijn natuurlijke verdedigingsmiddelen worden onthouden, voelt hij zich ernstig bedreigd. Paarden met een nerveus karakter, paarden die op een brute manier zijn ingereden of een trauma hebben, kunnen neurotisch worden. Alles jaagt ze schrik aan, ze zijn constant op hun hoede. Dat zijn moeilijke en gevaarlijk rijpaarden.

Wat moet je doen

Als men het geluk heeft een veulentje in bezit te krijgen, moet men het op ethologisch verantwoorde manier opvoeden, waarbij hem zowel respect als vertrouwen wordt bijgebracht. In het geval dat men (en dat komt veel vaker voor) een reeds ingereden paard aanschaft, moet hij op zodanige wijze worden opgevoed dat er voortdurend rekening wordt gehouden met zijn instinct en frustraties die inherent zijn aan het leven als huisdier.

Wat je vooral niet moet doen

Als men een bang paard slaat, zal hij alleen maar gesterkt worden in zijn angstgevoel: "Dit gevaar is inderdaad ernstig, want er overkomen mij steeds onaangenamere dingen, zodra ik dit tegenkom!". De volgende keer zal hij nog banger zijn en zijn reactie nóg erger dan de keer ervoor.

Enge dingen voor het paard

Er zijn situaties die het paard veel angst inboezemen, zoals een trailer in gaan of een sloot oversteken. De trucs die er worden gebruikt om het paard ertoe te bewegen, bijvoorbeeld een ander paard voor laten gaan, bieden een nuttige oplossing, maar wel een voorlopige. Het echte probleem wordt er niet mee weggenomen. Er moet met hem dagelijks gedurende een korte seances gewerkt worden aan gewenning en vertrouwen. Het doel daarvan is het paard te laten begrijpen dat er geen gevaar is (als hij gedwongen of gestraft wordt, zal hij het niet begrijpen) en dat hij zich op u kan verlaten: als u zelf de trailer of het water in gaat, kan hij er ook in!

Vooral geruststellen

Als men een angstig paard berijdt, moet men voorkomen hem nog angstiger te maken door hem klem te zetten en boos op hem te zijn. Als u een eigen paard hebt, werk dan aan een duurzame vertrouwensrelatie met uw paard!

Een echte moeder

In de natuur volgt het veulen zijn moeder overal, ongeacht het potentiële gevaar. Hij vertrouwt haar volkomen en gehoorzaamt haar. Een intelligente opvoeding tracht deze relatie tussen het paard en de mens te herscheppen. Dat is dan ook het credo van de ethologische opvoeding en, van oudsher, dat van ruiters die het paard feilloos aanvoelen. Het paard moet ons volledig kunnen vertrouwen. Voor hem moeten wij de baas zijn, maar wel een vriendelijke en schappelijke baas!

Een evenwichtiger bestaan

Het feit dat zoveel paarden snel schrikken, komt doordat hun bestaan ze niet biedt waaraan ze behoefte hebben: ruimte, beweging en contacten met hun soortgenoten. Paarden die vrij op stal staan of dagleijks in de wei staan zijn over het algemeen evenwichtiger en minder angstig. Als een paard humeurig is, als hij om het minste geringste een reactie vertoont, kan een verandering in zijn bestaan een aanzienlijke verbetering betekenen!

Belangrijk om te weten

Als een paard probeert te vluchten voor iets dat hem angst aanjaagt, moet u hem met uw stem geruststellen en, zonder hem te verhinderen een voorwaartse beweging te maken (vluchten, in zijn denkwereld), moet u de beweging in goede banen leiden door hem rondom het gevaar heen te laten draaien. Hij zal sneller rustig worden dan wanneer u hem probeert te dwingen stil te blijven staan en u hem straft. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 05-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Bokken bij paarden: tips: Er is geen enkel paard dat niet bokt, ieder heeft dat wel eens gedaan. Jonge paarden bokken meer dan oudere paarden. Dit komt omdat ze nog jong zijn en dan bokken ze bijvoorbeeld in…
• Paarden: Help! Mijn paard steigert!: Sommige paarden steigeren om de haverklap. Deze vrij gebruikelijke manier van tegenwerken hoeft voor de ruiter geen echt probleem op te leveren, maar het kan gevaarlijk w…
• De bereden politie: selectie van de paarden: Om bij de bereden politie te komen zijn er hele procedures voor de mens. Maar niet alleen bij de mensen worden hiervoor testen afgelegt ook de paarden worden nauw…
• Transport van paarden: Waar moet men naar kijken voor het laden van een paard? Gebruiken we een trailer of een camion?? Hoe moet men het voorzichtigste rijden?? Moet mijn paard beschermers aan?? veel geste…
• Monty Roberts: Join-up: De join-up methode is uitgevonden door Monty roberts. Hij komt uit een klein plaatsje in California maar is inmiddels wereldwijd beroemd dankzij de join-up. Echter is de join-up niet…