Paarden: slapen en rusten

Zoals veel andere grazende viervoeters (zoals de koe) slaapt het paard heel weinig en geeft hij er zich slechts gedurende heel korte periodes volledig aan over. Bovendien heeft hij een lichte slaap: een rustige omgeving is dus geboden. In dit artikel staat beschreven hoe en wanneer het paard slaapt. Bij vragen en/of opmerkingen kunt u onderaan het artikel een reactie achterlaten.

Nooit twee zonder drie

Net zoals bij ons, de mens, is de slaap bij het paard verdeeld in drie fasen:

• de inslaapfase,
• de fase van de vertraagde slaap en
• de fase van de remslaap.

Tijdens de eerste fase, sluimert het dier. Het hart en de ademhaling gaan trager. Tijdens de vergraagde slaap komen de hersenen tot rust, maar de tonische werking van de spieren blijft deels actief. De remslaap is tegelijkertijd de diepste en de meest rusteloze slaap. In deze periode is het dier volkomen ontspannen, maar zijn hersenen worden actief: hij droomt namelijk.

Staand slapen

Tijdens het inslapen en de vertraagde slaap, kan het paard staande slapen. Hij beschikt daarvoor over een zeer effectief gewrichtenblokkeersysteem: sommige gewrichtsbanden blokkeren de spronggewrichten en knieën. De benen van het paard worden zo stijf als stalen pennen. Hij kan op beide oren slapen ... of, liever gezegd, op zijn vier benen.

Als een koe

Om uit te rusten om een dutje te doen, slaapt het paard soms in een houding die we van de koe kennen, namelijk met zijn benen onder zich gevouwen. Een en ander hangt af van de omstandigheden, zijn omgeving en de mate van vermoeidheid. Het varieert ook van paard tot paard. Sommige paarden slapen vaak liggend, zelfs als ze alleen maar slaperig zijn, andere paarden weer heel zelden.

Liggend dromen

Tijdens de remslaap gaat het paard bijna altijd liggen, tijdens deze fase zijn de spieren volledig ontspannen: men zegt dat hij in staat van musculaire atonie is. Hij strekt zich over de hele lengte op de flank uit. Zijn remslaap duurt maar even.

Lichte slaper

Met onze 8 uur slaap zijn we heel verwend, om nog maar te zwijgen over de katachtigen die in staat zijn tot een siësta van 16 uur per dag! Paarden hebben aan ongeveer 4 uur slaap per 24 uur voldoende in verschillende volledige doch korte cycli.

Van nature ongerust

Dat het paard maar weinig slaapt, heeft alles te maken met het feit dat hij een kwetsbare plaats inneemt in de voedselketen: hij is een herbivoor en moet veel tijd besteden aan grazen en zich vaak verplaatsen om voldoende voedsel naar binnen te krijgen. Hij leeft eerder in open vlakten, blootgesteld aan de blik van roofdieren. Om bij gevaar het vege lijf te redden, moet hij snel kunnen reageren en nog sneller kunnen vluchten.

In dergelijke omstandigheden kan je je geen slaap van 8 uur permitteren! De grote slapers vinden we eerder onder de vleeseters die in één keer grote hoeveelheden naar binnen werken en weinig gevaarlijke vijanden hebben ...
Overtuig jezelf door een dag hte leven van de leeuw te bestuderen...

Aangepaste hoefijzers

De paarden die geregeld gaan liggen als een koe, kunnen een week gezwel, een zogenaamde "legger", op de punt van de elleboog, op de plek waar het hoefijzer rust, krijgen. over het algemeen is het voldoende om aan de voorbenen aangepaste hoefijzers te plaatsen. Als die schuring weggenomen is, verdwijnt de legger over het algemeen vanzelf.

Ieder op zijn beurt

Zoals veel dieren heeft het paard behoefte aan een rustige omgeving waar hij zich veilig genoeg voelt om een dutje te doen. In het wild of in de wei levende paarden lossen elkaar af, zodat een of meer onder hen de wacht houden, terwijl de andere slapen. Ze nemen hiervoor vaak de heetste momenten van de dag om zich, afhankelijk van het seizoen, in de schaduw dan wel in de zon, uit te strekken.

Drie sterren

Op stal moet een paard over een ruimte beschikken die voldoende groot is om zich over zijn gehele lengte uit te kunnen strekken. Helaas bieden veel stallen dit comfort niet. Een zacht bed creëert u door hem een dikke en schone laag stro te geven.

Het paard moet zich een paar keer per dag in alle rust kunnen terugtrekken, bijvoorbeeld na de maaltijden. Het is een goede zaak om in de stallen tussen 12 en 14 uur een soort van avondklok in te stellen, zodat de paarden rustig bij kunnen komen.

Opletten

Een paar dat een paar keer per dag gedurende langere periodes gaat liggen, lijdt vast aan een buitensporige vermoeidheid of heeft iets onder de leden. Als hij een intensieve training ondergaat, moet u het wat rustiger aan gaan doen.

Heeft uw paard een werkritme dat niet in verhouding is tot zijn vermoeidheid, hou hem dan in de gaten en laat hem eventueel door een vee-arts onderzoeken.

Goed voor het moreel

De geheimen van het dromen zijn nog niet allemaal ontsluierd, maar tegenwoordig weet men wel dat een van de functies ervan het up-to-date maken is van de gegevens van onze inwendige computer. Als men een individu zijn remslaapcyclus, waarin hij droomt, ontneemt, raakt hij geïrriteerd, krijgt verschijnselen van vergeetachtigheid en is op een gegeven moment een zenuwinstorting nabij. © 2008 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Dieren (Dier en Natuur) op 05-10-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Influenza bij paarden: Het paard heeft erg gevoelige luchtwegen. Van oorsprong een steppedier, zetten wij mensen, onze paarden in stallen waar het klimaat vaak zeer ongunstig is voor een paard. Te veel amoni…
• Paarden scheren: goed of niet?: Wat is het nut van scheren van paarden? Hoor je je paard te scheren of niet? Wat zijn de voor- en nadelen van het scheren en zijn er alternatieven?
• Bodembedekking paardenstal: Er zijn veel verschillende soorten bodembedekkers geschikt voor een paardenstal, maar welke werkt nou het fijnst? Hier zijn de meningen erg over verdeeld, vandaar dit artikel, waa…
• Paarden: Wat is rotstraal?: Rotstraal is een bacteriële infectie aan de voet. Het is een veelvoorkomende infectie bij paarden. Rotstraal ontstaat alleen wanneer het paard lange tijd op vervuild stro staat of…
• De stalling van je paard: Ben je op zoek naar een geschikte stal voor je paard, of wil je er zelf één bouwen, dan is het handig op een aantal zaken te letten. Hierover gaat dit artikel.