Het Portugees paardenras, de Garrano

De Garrano is een oud paardenras uit Portugal en is naast de Lusitano en de Sorraia één van de drie autochtone Portugese paardenrasssen. Het zijn kleine bruine ponies met een schofthoogte tussen de 90 en 130 cm. De Garrano is uitermate geschikt voor kinderen om te leren paardrijden, om voor de wagen gespannen te worden en ze worden ook veel ingezet voor toeristische doeleinden. De Garrano stamt van dezelfde paarden af als de Sorraia, een ander Portugees paardenras. De Sorraia komt voor tussen de rivieren Sor en Raia vandaar ook de naam. De Garrano leeft in Noord-Portugal, in de regio´s Gerês, Minho, Tràs-os-Montes en Alto Douro. Doordat deze twee rassen in een andere omgeving leven, hebben ze zich anders ontwikkeld.

Een groot gedeelte van de Garrano´s leven nog in kuddes in het wild en zijn vooral te vinden in Gerês, een prachtig bergachtig gebied in het noorden van Portugal. Maar ook in de Douro, in de Minho en Tràs-as-Montes komen ze nog voor. Hier moeten ze overleven in het koude en vochtige klimaat van deze berggebieden. Daarnaast worden ze ook blootgesteld aan roofdieren zoals de Iberische wolf, die ook in deze gebieden leeft. Om te kunnen ontsnappen aan de wolven worden er kuddes Garrano´s gevormd van tussen de 9 à 20 merries en een hengst, om zo het evenwicht tussen de Garrano´s en de wolven in stand te houden. Uit studies blijkt dat hoe groter de kudde, hoe minder verliezen er worden geleden. De slachtoffers van de wolven zijn meestal de jongste veulens. Als een kudde aangevallen wordt door wolven vormen de volwassen Garrano´s een kring met de jongere dieren in het midden. Ze richten hun achterhand naar de vijand toe om zo hun jongen te beschermen. In de winter leven de kuddes in lager gelegen gebieden. In de zomer gaan ze de bergen in kunnen soms wel 50 kilometer per dag afleggen opzoek naar voedsel en water. De Garrano´s worden dus blootgesteld aan barre omstandigheden, als kou en vochtigheid in de bergen, moeilijk begaanbaar terrein en gevaarlijke roofdieren. Het zijn dan ook sterkte robuste paardjes. Ze hebben een sterk gestel, het lichaam is kort en compact gebouwd, terwijl de hals redelijk lang is. Verder worden ze ook gekenmerkt door een holle neuslijn en ronde oogkassen. Ondanks hun formaat kunnen ze heel snel zijn en worden er onder andere races met deze ponies gehouden.

De Garrano is ondertussen ook in andere landen te vinden. Er leven onder andere een aantal kuddes in Frankrijk, Nederland en Oostenrijk. Deze kuddes zijn in Portugal gekocht. In 1990 is er een organisatie opgericht voor het beschermen, in stand houden, verbeteren en promoten van het ras. Deze organisatie heet Associação de Criadores de equinas de raça Garrana. Zij stimuleren ook om het ras zo zuiver mogelijk te houden en zijn begonnen een stamboek bij te houden. Verder organiseren ze vele activiteiten waarin het ras de Garrano centraal staat, zoals wedstrijden, shows, exposities en veilingen. De Garrano heeft de mensheid eeuwenlang gediend als rijdier, lastdier en als kindervriend en doet dat nog steeds, en daarom verdiend het ras het om beschermd en in stand gehouden te worden.